به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

تحولات هفته های اخیر در بازار انرژی حکایت از آن دارد که درآمدهای نفتی ما در سال آینده از ارقام پیش بینی شده کمتر خواهد بود. رقابت روسیه و عربستان برای صادرات نفت، به کاهش بی‌سابقه قیمت نفت انجامیده و در همین حال درگیرشدن کشورهای صنعتی با ویروس کرونا، چشم انداز نفی تری را برای تقاضای جهانی نفت ترسیم کرده است.

چاه نفتدر همین حال، عدم توفیق ایران در جذب سرمایه گذاری خارجی در حوزه انرژی باعث شده که ما حتی نتوانیم ظرفیت‌های تولیدی موجود خود را حفظ نماییم. با توجه به اینکه ما برای اورهال چاه های نفتی کاملا به تجهیزات وارداتی وابسته هستیم، حفظ ظرفیت‌های تولیدی کشور مستلزم تعامل با شرکای غربی و واردات این تجهیزات است. به گزارش خبرگزاری رویترز، دستکم یک چهارم چاه های نفتی کشور تعطیل و یا در حال اورهال است و از 73 چاه نفتی که توسط شرکت ملی نفت اداره می‌شود، 17 چاه نفت درآمدزا نیست، در حالی که در سال 2016، تنها 4 چاه نفتی غیرفعال بود.

در حالی که ناظران یکی از تبعات بحران کرونا را کاهش تقاضا برای نفت و کاهش قیمت حامل‌های انرژی می دانند، بازارهای جهانی شاهد تقابل روسیه و عربستان برای افزایش تولید نفت بود. مخالفت روسیه با کاهش تولید نفت در نشست اخیر وزیران نفت اوپک و به دنبال آن، اقدام واکنشی عربستان در کاهش قیمت نفت خود و وعده افزایش عرضه آن به بازار، باعث بیشترین افت قیمت نفت پس از سال 1991 شد و موج جدیدی از شوک اقتصادی را روانه بازارهای جهانی نمود. پیش از ابراز مخالفت روسیه، وزیران نفت اوپک با صدور بیانیه ای پیشنهاد کرده بودند که به منظور جلوگیری از تبعات مخرب اقتصادی در بازارهای جهان، تولید نفت تا پایان سال 2020 میلادی به میزان روزانه 1.5 میلیون بشکه کاهش یابد و سهم کشورهای اوپک از این مقدار یک میلیون و سهم کشورهای غیر اوپک 500 هزار بشکه باشد.

عربستان، بزرگترین صادرکننده نفت دنیا در اقدامی تنبیهی علیه روسیه، با کاهش قیمت نفت خود به کمترین سطح در 20 سال گذشته، قصد دارد از ماه آینده تولید روزانه خود را نیز به بیش از 10 میلیون بشکه در روز برساند. آغاز این جنگ نفتی، سقوط 30 درصدی نفت در یک روز را به دنبال داشت و پیش بینی برخی تحلیلگران این است که در چند ماه آینده سال جاری قیمت نفت ممکن است حتی تا 20 دلار نیز کاهش یابد. با توجه به اینکه سال آینده، ما روزانه بین 500 هزار تا یک میلیون بشکه نفت صادر خواهیم کرد، درآمد نفتی ما بین 5 تا 10 میلیار دلار خواهد بود. در واقع درآمد نفتی ما از ابتدا تا انتهای دهه نود شمسی، به یک دهم رسیده است.

درحالی که تعدادی از کشورهای تولید کننده نفت برای جبران کسری بودجه خود نیاز به قیمت های بالاتر نفت دارند، اخیرا آنتون سیلوانوف، وزیر دارایی روسیه گفت که حتی اگر قیمت نفت تا 40 درصد نیز کاهش یابد اقتصاد روسیه ایمن خواهد بود. مخالفت غیر منتظره روسیه، اما نقطه عطفی برای بازارهای نفتی جهان و معادلات اقتصادی منطقه است، و با اینکه برخی هنوز بر این باورند که مذاکرات میان روسیه و عربستان تا پیش از پایان موعد توافق قبلی یعنی پایان ماه مارس ادامه خواهد یافت، وزیر انرژی روسیه، پس از پایان نشست وین در جمع خبرنگاران تاکید نمود که توافق کاهش تولید نفت از ابتدای ماه آینده میلادی دیگر معتبر نخواهد بود.

ولادیمیر پوتین کمی پیش از اجلاس اخیر اوپک به روسای شرکت‌های نفت و گاز روسیه گفته بود حتی پس از رسیدن نرخ نفت به پایین‌ترین نقطه در بیش از یک سال، قیمت‌های فعلی برای اقتصاد روسیه همچنان قابل قبول است. در حقیقت گفته دبیرکل اوپک مبنی بر این که 90 درصد کشورهای غیرعضو اوپک در اجلاس اخیر، موافق کاهش تولید بودند به این معنا است که تنها کشور باقیمانده که با مخالفت خود منجر به شکست مذاکرات شده روسیه بوده است.

هرچند صادرات نفت ما طی یک سال گذشته به شدت کاهش یافته ولی به هر حال ما روزی بین نیم تا یک میلیون بشکه نفت صادر می کنیم و تاثیر منفی این امر بر درآمدهای نفتی کشور را نمی‌توان نادیده گرفت. به طور خاص باید توجه داشت که این کاهش قیمت ها بر ارزآوری فرآورده‌های نفتی نیز اثر خواهد گذاشت. البته برخی کارشناس حوزه انرژی  بر این باورند که بخشی از کاهش درآمد فروش نفت از محل صرفه جوئی در مصرف سوخت در کشور و صادرات سوخت جبران خواهد شد. در همین حال، یک کارشناس بازار سرمایه پیش بینی می کند با اینکه جنگ نفتی میان عربستان و روسیه و شیوع ویروس کرونا در جهان منجر به تاثیر گذاری منفی بر گروه پالایشی، بورسی و فرابورسی خواهد شد، اما  اثر آن بر بازار سرمایه کوتاه مدت و هیجانی است.

به رغم باور کارشناسان، اما با توجه به برآورد بیش از 45 هزارمیلیارد تومانی درآمد دولت از صادرات نفت در سال آینده، کاهش قیمت نفت که کاهش قیمت محصولات پتروشیمی و فرآورده های نفتی، افزایش فشار مالیاتی، رشد بیشتر نقدینگی، تورم و کاهش رشد اقتصادی را نیز به دنبال خواهد داشت، دولت را در مواجه با کسری بیشتر بودجه ناگزیر به اخذ رویکردهائی می کند که به نفع کشور و اقتصاد نخواهد بود. سیدرضى حاجى آقامیرى، عضو اتاق بازرگانی ایران، افت قیمت نفت را درکنارشرایط تحریمی کشور، شیوع ویروس کرونا و کاهش شدید ارتباطات تجاری مهم ترین چالش اقتصادی ایران می داند و بر این باور است که دولت باید جلوی وخیم تر شدن اوضاع را بگیرد.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به نظر شما، کدام یک از موارد زیر نقش مهمتری در تشدید مشکلات اقتصادی کشور داشته است؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: