به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

سوالات و نظرات زیادی در مورد پیامدهای فرار سرمایه دریافت کرده ایم.  زمزمه هایی شنیده می شود که مردم به دنبال بانک های قابل اطمینانی هستند که بتوانند پول و سرمایه خود را به آنها منتقل کرده و برای برداشت و دسترسی به پول خود با محدودیت مواجه نشوند.  فرار سرمایه یک نگرانی جدی است. 

اگر فرار سرمایه از حد شایعه فراتر رفته باشد، باید منتظر چه پیامدهایی باشیم؟

1- کاهش فزاینده میزان اطمینان و اعتماد مردم به اقتصاد کشور

من پیشتر در چند مورد به تجربه اقتصادی آرژانتین اشاره کرده ام و در اینجا مجددا آن را یادآوری می کنم چرا که مثال آموزنده ای خواهد بود.  فرار سرمایه های خارجی از آرژانتین در واکنش به وام های پرداخت نشده آن کشور زمینه ساز فروپاشی اقتصادی آرژانتین در سال 2001 میلادی شد.  فرار سرمایه ها بعد از آن نیز متوقف نشد.  پول تضعیف شده آرژانتین در چند سال اخیر، سهمیه بندی دلار و افزایش مداخله دولت در اقتصاد باعث شد فرار سرمایه ها از آن کشور به بیشترین میزان خود برسد، به حدی که تنها در سال گذشته سرمایه گذاران داخلی و خارجی در مجموع بیش از 21 میلیارد دلار از آرژانتین خارج کردند.   در اسپانیا نیز که بحران اقتصادی همچنان ادامه دارد، 400 میلیارد دلار از آن کشور در سال گذشته خارج شده است و این روند همچنان ادامه دارد.  در سه ماهه اخیر، خروج سرمایه معادل 50 درصد تولید ناخالص داخلی بود چرا که مردم هم پول خود را از بانک ها خارج کردند و هم سهام و اوراق مشارکت خود را فروختند.  سال گذشته در ونزوئلا، یک تاجر بخش خصوصی در واکنش به سیاست های اقتصادی چاوز، رییس جمهور آن کشور، بیش از 18 میلیارد دلار از آن کشور خارج کرد.  حتی دولت ونزوئلا نسبت به مدیریت اقتصادی خود اطمینان ندارد و 14 میلیارد دلار در سال گذشته به خارج از آن کشور منتقل کرده است!

اصل مطلب در مورد هر یک از این موارد و دیگر موارد فرار سرمایه ها عدم اطمینان به سیستم و سیاست اقتصادی و همچنین این ذهنیت است که سرمایه گذاری آینده ای نخواهد داشت و ضرر به بار خواهد آورد.  با ضعیف شدن اقتصاد، سرمایه گذارانی که ریسک پذیر نیستند اولین هایی خواهند بود که بازار را ترک خواهند کرد و این به دیگر سرمایه گذاران پیام می دهد که ریسک در حال افزایش است.  به همین دلیل اعتماد مردم به شدت کاهش پیدا خواهد کرد و مردم سرمایه خود را به خارج منتقل خواهند کرد. 

2- کاهش عرضه ارز و عواقب کنترل ارز

وقتی مردم به خارج کردن پول خود از کشور ادامه بدهند، عرضه ارز به خاطر تقاضای افزوده برای آن بالا می رود.  به همین دلیل است که فرار سرمایه در بیشتر اوقات سقوط شدید ارزش پول ملی را از پی دارد.  در چنین شرایطی دولت ها اغلب کنترل های شدیدی بر بازار ارز اعمال می کنند و شرکت ها را وادار می کنند تا ارز خود را به کشور برگردانند. 

در آرژانتین، افزایش اخیر فرار سرمایه باعث شد تا سال گذشته رییس جمهور آن کشور، کریستینا فرناندز، به خاطر نگرانی از خالی شدن کشور از دلار کنترل هایی بر آن اعمال کند.  آرژانتین به خاطر بدهی های پرداخت نشده وام هایش از سال 2002 تا حد زیادی از بازار مالی جهانی منزوی شده است و به همین خاطر برای تأمین ارز به تجارت خارجی وابسته شده است.  برای افزایش موجودی ارز کشور، رییس جمهور آرژانتین دستور داد تا تمام شرکت های نفتی، گازی و معدنی تمام ارزهای حاصل از تجارت خود را به آن کشور برگردانند و شرکت های بیمه را وادار کرد تمام دارایی های خارجی خود را بفروشند و سود آن را به آرژانتین بازگردانند.  وی همچنین تعرفه کارمزد استفاده از کارت های اعتباری در مبادلات ارزهای خارجی را 15 درصد اعلام کرد و دسترسی به دلار را منحصر به خریداران تأیید شده ای کرد که نیاز آنها به دلار در گزارش های پیشین مالیاتی آنها مشخص شده بود.  این کنترل ها باعث شد که نگرانی های بیشتری بر بازار حاکم شود و نگرانی مردم از این بود که قدم بعدی دولت تبدیل اجباری حساب های دلاری به واحد پول آن کشور یعنی پزو باشد، سیاستی که دولت آرژانتین در دوره بحران پیشین اقتصادی خود اعمال کرده بود. 

3- کمبود منابع مالی برای سرمایه گذاری و محدودیت های اعتباری برای بخش خصوصی

اگر مردم به خارج کردن پول خود از بانک های کشور ادامه دهند، موجودی بانک ها برای عرضه وام به شرکت هایی که به سرمایه نیاز دارند کاهش خواهد یافت.  فرار سرمایه به کاهش میزان اعتبارات منجر خواهد شد که در حال حاضر نیز به بخش خصوصی ضربه های زیادی وارد کرده است. 

در اسپانیا با توجه به افزایش فرار سرمایه ها در دو سال اخیر، اعتبارات تخصیصی به بخش خصوصی کاهش یافته است.  شرکت های بخش خصوصی که هنوز در اسپانیا فعالیت می کنند به شدت با مشکلاتی برای اخذ وام برای ادامه کار مواجه اند.  بانک های اسپانیا همچنین با حجم زیادی از وام های بد مواجه شده اند که موجودی آنها را برای عرضه وام به شرکت ها تحت تأثیر قرار داده است.  گزارش اخیری از بانک مرکزی اروپا حاکی است که میزان وام های ارائه شده به شرکت های خصوصی در کل اروپا کاهش داشته ولی وضعیت به ویژه در اسپانیا در این مورد بد شده است. 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: