اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

مراسم روز ملی صادرات در حالی انجام گرفت که تنها در هفت ماه نخست سال، صادرات ایران به 14 کشور با افت محسوسی روبرو بود، و میزان کاهش به 10 کشوراز این 14 مقصد صادراتی، حاکی از کاهشی 20 تا 50 درصدی است. بیشترین میزان افت صادرات به کشورهای چین، پاکستان، اندونزی، هند، ترکیه، قطر، تایلند، عمان، ازبکستان، سوریه، عراق، امارات و قزاقستان بوده است. هرچند مقررات دائم التغییر بانک مرکزی همواره چالشی برای صادرکنندگان بوده، اما در شرایط کنونی، مشکل تعاملات بانکی و نقل و انتقال پول به اصلی‌ترین چالش صادرات کشور تبدیل گشته و به عامل اصلی تراز منفی تجاری ما تبدیل شده است.

روز صادراتآمارها نشان می‌دهد که سه فصل سال جاری، 110 میلیون تن کالا به ارزش 52 میلیارد دلار، ارزش تجارت ایران و با دیگر کشورها بوده که نسبت به دوره مشابه سال قبل، حدود 16 درصد کاهش نشان داده است. آمارهای گمرک نشان می‌دهد صادرات غیرنفتی ایران در همین بازه زمانی حدود 18.2 میلیارد دلار بوده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل 23 درصد کاهش داشته است. پیشتر نیز گمرک ایران در گزارش خود برای سه ماهه نخست سال جاری کاهش صادرات کشور را در مقایسه با سال گذشته 44 درصد اعلام کرده بود. آمارهای دیگر نیز حاکی از کاهش بیش از 50 درصدی صادرات ایران به چین، کاهش 15 درصدی صادرات به عراق، و کاهش 80 درصدی صادرات به ترکیه است.

در مراسم روز ملی صادرات، رئیس اتاق ایران با اشاره به نقش بی‌بدیل صادرات در توسعه اقتصادی و اهمیت حضور کشور در بازارهای جهانی گفت بهبود معیشت مردم در سایه توسعه اقتصادی پایدار شکل می‌گیرد و توسعه اقتصادی هم در گرو توسعه صادرات است. غلامحسین شافعی بر این باوراست که سیاست های اشتباه نه تنها باعث می‌شود اقشار ضعیف جامعه هزینه عقب افتادگی از صادرات را بپردازند، بلکه صادرکنندگان نیز از پشتیبانی واقعی محروم باشند. شافعی خاطر نشان ساخت که در چند دهه اخیر تجارت خارجی کشور دچار سردرگمی شده و تصمیمات سیاستگذاران نیز برهیچ مبنائی استوار نیست. به گفته حسین سلاح‌ورزی، عامل اصلی کاهش صادرات سیاست گذاری غلط است. سلاح ورزی می‌گوید با گذشت 33 سال از نام‌گذاری روز ملی صادرات و باوجود مشکلات متعدد بر سر راه صادرکنندگان، هیچ برنامه و رویه مشخصی برای توسعه صادرات وجود ندارد.

اخیرا، مدیر میز ایران، عراق، اردن، سوریه و لبنان در بانک جهانی با اشاره به بهبود ناچیز اقتصادی در سال 2021، مشکلات اقتصادی ایران را دسترسی محدود به درآمدهای حاصل از صادرات و کاهش رشد صادرات خواند، و هرچند یکی از عوامل کاهش صادرات شیوع ویروس کرونا و تاثیر آن بر اقتصاد جهانی بوده است، با این حال نمی‌توان عوامل دیگری مانند وجود مشکلات در تعامل با بانک های خارجی را که فراتر از پاندمی کرونا اقتصاد ما را به تنگنا کشانده انکار نمود. درعین حال که عدم ثبات قوانین، مشکلات حمل و نقل، بازگشت ارز صادراتی، سیاست گذاری غلط، مشکلات مالیاتی و دیگر خودتحریمی‌ها، عرصه را بر صادرکنندگان تنگ کرده، پدرام سلطانی بزرگترین مشکل صادرکنندگان را تعاملات بانکی و پیچیدگی نقل و انتقال ارز و از دست دادن بازارهای صادراتی اروپا و ترکیه به دلیل نپیوستن به اف ای تی اف می‌داند.        

ماه گذشته رئیس کل بانک مرکزی در صفحه شخصی خود در فضای مجازی نوشت توجه داشته باشیم که عدم تعیین تکلیف اف ای تی اف در نبود تحریم‌ها نیز می‌تواند مانعی برای سیستم بانکی کشور در انجام مبادلات بین‌المللی بانکی باشد. عضو اتاق بازرگانی، علی شریعتی می‌گوید علت تغییر در ترکیب شرکای تجاری ایران حضور کشور ما در لیست سیاه اف ای تی اف است.  وی می‌افزاید ما به دلیل قرار داشتن در لیست سیاه برای تجارت به سمت کشوری مانند عراق با وضعیت متزلزلش رفتیم، زیرا کشورهائی که سیستم‌های شفاف مالی دارند، تجارتشان و صادرات را با ما محدودتر کردند و به دلیل شفاف نبودن ما حاضر نیستند با ما تعامل بانکی داشته باشند. فاطمه مقیمی نیز بر این باور است که تطبیق با قوانین روز جهانی مانند پذیرش اف ای تی اف به افزایش درصد صادرات کشور کمک خواهد کرد.

فعالان اقتصادی با نگرانی در مورد آینده صادرات کشور به دلیل نپیوستن به اف ای تی اف براین باورند که نباید برای تجارت محدودیتی قائل شد و روابط تجاری با دنیا لازمه سلامت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی کشورها است. در حال حاضر نیازجدی کشور به توسعه صادرات از طریق افزودن به شرکای تجاری، فعال نمودن دیپلماسی اقتصادی و استفاده از ظرفیت های بالقوه ایران است. سال گذشته، یک عضو هیات نمایندگان اتاق ایران گفته بود فعالیت در محیط بین‌المللی بدون قبول و اجرای قوانین مربوط به آن امکان پذیر نیست. سید حسین سلیمی در ادامه خاطر نشان کرده بود که 190 کشور جهان قوانین مرتبط با اف ای تی اف را تصویب کرده‌اند و قرار گرفتن نام ایران در فهرست سیاه اف ای تی اف یعنی بالارفتن ریسک سرمایه گذاری که این امر منجر به خسارت صادرکنندگان خواهد شد. متاسفانه، اما عدم پیوستن به اف ای تی اف که بزرگترین مانع در راه توسعه صادرات کشور است، به دلائل سیاسی و جناحی به حاشیه کشانده شده است.  یک فعال اقتصادی با تاکید بر اینکه مشکلات صادراتی کشور نیازمند اقدامات اورژانسی است، می‌گوید آنقدر درگیر ماجرای بازگشت ارز صادراتی شده‌ایم که مشکلات دیگر حوزه صادرات به دست فراموشی سپرده شده است. نباید فراموش کرد که پیوستن به کنوانسیون اف ای تی اف بزرگترین بهانه بانک‌های بین‌المللی برای عدم همکاری با ما را ازبین می برد و نتیجه آن توسعه صادرات کشور خواهد بود. 

 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام