به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

در کشور ما مکانیزم صحیحی برای شناسایی درآمدها وجود ندارد و از همین رو، آمار و ارقام دقیقی هم در مورد فرارهای مالیاتی نداریم. فرهاد دژپسند، وزیر امور اقتصادی و دارایی، رقم فرار مالیاتی را حدود 40 هزار میلیارد تومان تخمین زده. چهار سال، رئیس کل سابق سازمان امور مالیاتی ایران گفته بود فرار مالیاتی در ایران بیش از 20 درصد تولید ناخالص داخلی را تشکیل میدهد. اگر این رقم همچنان صادق باشد، رقم فرارهای مالیاتی دستکم دو تا سه برابر رقمی است که جناب دژپسند اعلام کرده است.

محمد لاهوتیدر این میان بار مالیاتی را عملا بنگاه های اقتصادی شناسنامه دار حمل میکنند. کارت های بازرگانی هم به ابزاری برای وصول مطالبات دولت تبدیل شده و سیاست‌گذاری‌های اشتباه باعث سودجویی در این حوزه شده. به گفته محمد لاهوتی، رئیس کنفدراسیون صادرات ایران، تا چند وقت اخیر، فرارهای مالیاتی در حوزه واردات بسیار بالا بود و در صادرات اصلاً این موضوع وجود نداشت. اما با سیاست‌گذاری‌های ارزی سال 97، دولت برای صادرات محدودیت ایجاد کرد اما برای کارت‌های بازرگانی جدید هیچ تصمیمی نگرفت و همین موضوع باعث شد تا افرادی که پیش‌ از این در واردات سودجویی می‌کردند، زمینه‌های سودجویی در حوزه صادرات هم پیدا کنند.

متاسفانه نبود اطلاعات و آمار درست در خصوص درآمدها مانع از آن می شود که درک درستی از میزان فرارهای مالیاتی داشته باشیم. از همین روست که آمار و ارقام مختلفی در این زمینه ارائه می شود. در حالی که وزیر اقتصاد از فرار مالیاتی 40 هزار میلیارد تومانی سخن می گوید، تنها اخذ مالیات از طریق بررسی حساب‌های بانکی باعث فاش شدن ۲۴ هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی شده. این در حالی است که ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضائیه گفته است که تصورش این بوده که فرار مالیاتی حدود 100 هزار میلیارد تومان است، ولی مقام های مربوطه این فرار ها را 28 هزار میلیارد تومان عنوان کرده اند. 

فرار مالیاتیمعافیت های مالیاتی هم روی دیگر سکه نظام ناکارآمد مالیاتی کشور است، به گونه ای که برخی از کارشناسان معتقدند 40 درصد از اقتصاد کشور از پرداخت مالیات معاف است. در ضمن ذکر آمارهای متناقض در خصوص فرارهای مالیاتی می تواند به علت احتساب کردن و یا نکردن معافیت های مالیاتی باشد. محمد رضا پورابراهیمی، رئیس سابق کمیسیون اقتصادی مجلس گفته بود: 50 هزار میلیارد تومان معافیت‌های قانونی مالیاتی در کشور داریم که باید در آن بازبینی شود. یکی از اصلی ترین معافیت ها مربوط به بنیادها و نهادها می باشد که حجم مالیات هایشان در لایحه بودجه امسال، تنها 16.5 میلیارد تومان پیش بینی شده است.

بر اساس لایحه بودجه 98، قرار بر این بوده که درآمدهای مالیاتی، ۱۹.۵ درصد افزایش یابد ولی باید توجه داشت که در شرایطی که بسیاری از فرارهای قانونی و غیرقانونی مالیاتی بهره می برند، این بنگاه های اقتصادی مستقل و شناسنامه دار هستند که قربانی می شوند. به قول مهدی علیپور، نایب رئیس کمیسیون سرمایه گذاری اتاق تهران، بجای فشار به توليدكننده شناسنامه دار، دولت باید دنبال مالیات از ۲۴۰ هزار میلیارد تومان سود بانکی که در جیب یک درصد از سپرده‌گذاران است باشيد.

توجه به حوزه هایی همچون اخذ مالیات از 2.5 دستگاه خانه خالی هم باید در دستور کار قرار گیرد.  البته قبل از تصویب قانونی برای اخذ مالیات، همانطور که دکتر داوود سوری یادآور شده، باید پرسید که چند درصد از خانه های خالی مناطق شهری متعلق به مسکن مهر است؟ و متوسط زمان خالی بودن خانه های خالی چند ماه است؟ و دامنه تاثیر گذاری مالیات بر عرضه خانه های خالی چقدر است؟ بدون پاسخ به این سوالات، نمی توان از اثر بخشی مالیات بر بازار اجاره سخن گفت.

این روزها افکار عمومی نسبت به فرارهای مالیاتی صنف هایی همچون پزشکان هم حساس شده اند ولی باید مراقب بود که تمرکز بر این نوع فرارهای مالیاتی، در جهت انحراف افکار عمومی از فرارهای مالیاتی کلان نباشد. مرکز پژوهش های مجلس تخمین زده که مقدار واقعی مالیات پزشکان، حدود 7000 میلیارد تومان در سال است، اما سازمان امور مالیاتی، مالیات پزشکان را حدود  ۷۰۰ میلیارد تومان در سال تخمین زده است. ولی محاسبات نشان می دهد که تنها ۱۰% از مالیات کلی پزشکان (۷۰۰ میلیارد تومان از ۷۰۰۰ میلیارد تومان) به صورت خوداظهاری پرداخت می شود و بقیه آن به شکل های مختلف پیش از پرداخت کسر می گردد. در واقع اگر سالانه ۱۵۰ میلیارد تومان مالیات خوداظهاری توسط پزشکان پرداخت شود، پزشکان تنها ۸% (۵۵۰ میلیارد از ۷۰۰۰ میلیارد تومان) فرار مالیاتی سالیانه دارند.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: