به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

اکنون سالهاست که کارشناسان هشدار می دهند، جنگ های آینده نه بر سر زمین، بلکه بر سر آب خواهد بود. این موضوعی است که بسیاری از هموطنان ما با پوست و گوشت خود لمس می کنند، زیرا هرسال، با مشکل بی آبی روبرو هستند. مشکل اینجاست که حاکمیت برنامه ای درازمدت برای حل مشکل آب ندارد، بلکه برعکس، سیاست های درازمدت نظام، همگی به کاهش منابع آبی می انجامد و آسیب هایی جدی به محیط زیست وارد می کند. اکنون سالهاست که اولویت دولت در کشور ما، تمرکز بر توسعه نظامی بوده و هیچ توجهی به توسعه پایدار اقتصادی نشده است. در حوزه اقتصادی هم بجای اینکه کار به کاردان سپرده شود، سپاه وارد حوزه سازندگی شده و طرحهای عمرانی در داخل کشور، عملا به منبع درآمدی برای مخارج سپاه در خارج کشور تبدیل شده است. نتیجه این عملکرد، به شدت به زیان مردم مناطق محروم تمام شده و به همین علت است که هر روز شاهد اعتراض های محلی به بی آبی، و کوچ مردم از مناطق کم آب کشور هستیم.

کارشناسان پیشتر هم هشدار داده بودند که بحران بی آبی، از یک معضل اجتماعی فراتر خواهد رفت و به یک بحران امنیت ملی تبدل خواهد شد. نمونه این امر را در اعتراضات اخیر مردم به بی‌آبی در استان چهارمحال و بختیاری می توان دید که شعارها از اعتراضات مدنی خارج شده و شکل ساختارشکنانه به خود گرفته است. غلامعلی حیدری، استاندار چهار محال و بختیاری گفته است: در حال حاضر آب شرب حدود ۴۵۰ هزار نفر در استان از چشمه کوهرنگ تأمین می‌شود و حالا این چشمه گِل‌آلود شده و این مردم آب شُرب ندارند. اکنون عدم دسترسی به آب آشامیدنی در شهرکرد و دهها منطقه شهری روستای استان چهارمحال و بختیاری ادامه دارد و وضعیت بسیار وخیم توصیف شده است.

یکی از مشکلاتی که طی سالهای اخیر شاهدش بوده‌ایم، این بوده که طرح های توسعه زیرساختی به قرارگاه خاتم الانبیاء سپاه پاسداران واگذار شده که این امر باعث فسادها و سوءمدیریت های گسترده ای شده است. تاسیس این قرارگاه به اواخر دهه شصت شمسی و آغاز دوران سازندگی باز می گردد. در آن زمان دولت قصد داشت پس از ویرانی‌های جنگ ایران و عراق، تمرکز بیشتری بر طرح های توسعه‌ای، و بطور خاص پروژه‌های انتقال آب و برق، راه‌سازی و سدسازی بکند. در این راستا، سپاه هم وارد حوزه سازندگی شد، ولی خیلی زود، دامنه فعالیت‌های عمرانی قرارگاه خاتم الانبیا گسترش یافت و به بخش کشاورزی، صنعت و معدن، راه آهن و مترو، تونل، بنادر و سازه‌های دریائی، پل، نفت، گاز و پتروشیمی، و حتی تحقیقات نیز کشیده شد. این قرارگاه عملا به عنوان بازوی اقتصادی سپاه عمل کرده و متاسفانه پرونده های فساد بسیاری را به ارمغان آورده است. مشکل اینجاست که درآمدهای سپاه در داخل، خرج مشکلات مردم خودمان نمی شود و بلکه عملا به خارج منتقل شده و صرف جنگ های نیابتی و تقابلهای منطقه ای و فرامنطقه ای می شود. این رویکرد عملا باعث شده که از یک سو، مردم داخل آب آشامیدنی نداشته باشند و از دیگر سو، روابط ما با همسایگان و جامعه جهانی از همیشه تیره تر باشد.

یکی از نمونه های فاجعه بار طرح های زیرساختی سپاه، سد گتوند در جنوب کشور است که عملا یکی از اصلی ترین عوامل بی آبی در مناطق پایین دستی رود کارون است. چند سال پیش همایون یوسفی، نماینده پیشین مردم اهواز در مجلس گفته بود: بین سالهای 1387 تا 1397، هیچ پیگیری جدی برای مشکلا سد گتوند صورت نگرفته است. این درحالی است که این سد، بالغ بر 4 هزار میلیارد تومان برای ملت هزینه داشت، ولی اکنون به یک چالش عظیم زیست محیطی تبدیل شده و کسی هم مسئولیت این اشتباه جبران ناپذیر را نمی پذیرد. در واقع سپاه به عنوان یکی از مجریان طرح، از زیر بار مسئولیت شانه خالی می کند. در سال 1395 و زمانی که بحران سد گتوند رسانه‌ای شد، عبادالله عبداللهی فرمانده پیشین قرارگاه خاتم الانبیاء گفت: تجربه ناموفق به ما بر نمی‌گردد، ضمن اینکه ما مسئولیت اجرا را به عهده داریم اگر در سد گتوند به گنبد نمکی برخوردیم این قضیه به طراحی مشاور بر می‌گردد. سردار عبداللهی با تحریف واقعیات گفته بود: "در پروژه سد گتوند فقط اجرای کار به عهده سپاه بوده و طراحی اولیه را قرارگاه خاتم برعهده نداشته است."

سد گتوند و رفتارهای غیرمسئولانه قرارگاه خاتم، مشتی نمونه خروار از اقدامات غیرمسئولانه سپاه است. البته مشکل به نحوه واگذاری پروژها باز می گردد که بدون هیچ رقابتی صورت می گیرد و نهادهایی که از رانت های اطلاعاتی و ارتباطاتی برخوردارند، همیشه برنده مزایده می شوند. در ضمن باید توجه داشت که سپاه، و به طور کلی نیروهای مسلح، به طور ماهوی سنخیتی با کار توسعه اقتصادی ندارند و اصولا نباید برنده اینگونه مزایده ها باشند و در عوض، برای رشد پایدار، نیازمند حضور کارآفرینان و فرهیختگاه دانشگاهی و بخش خصوصی هستیم.

پیشتر هم تاکید کرده بودیم که بدون تولید ثروت و بدون تمرکز بر رشد پایدار، نمی توان امیدی به تولید قدرت و امنیت داشت. یکه تازی نهادی همچون قرارگاه خاتم الانبیا در حوزه اقتصاد و امنیت، نشان از تمرکز یکجانبه و غیرمتقارن ما بر نظامی‌گری دارد. این رویکرد ناشی از یک منطق غلط است: اینکه امنیت و آبادانی با سرمایه گذاری در صنایع نظامی و یا گروه های نیابنی در منطقه حاصل می شود. در ابتدا گفتیم که جنگ های آینده بر سر منابع آبی خواهد بود. آیا با سرمایه گذاری بر روی موشک های میان برد و دور برد، و ادامه تنش ها در منطقه، در جنگ آبی آینده موفق خواهیم بود؟ جواب این سوالات به قطع منفی است.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

چرا حاکمیت اعتراض‌های خیابانی را جدی نمی‌گیرد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: