به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

ادامه تحریم های هسته ای و کاهش تشکیل سرمایه خالص از مهمترین عوامل رکوردشکنی تورم در کشور هستند.  متاسفانه پیشبینی فعالان دلسوز اقتصادی و موسسات بین المللی درست از آب درآمد و رفته رفته داده های رسمی در ایران هم کم کم بر آن صحه گذاشتند.  تورم نقطه به نقطه در تیرماه امسال به 86 درصد رسید و سبد تغذیه مردم شاهد لاکچری شدن برخی از اقلام شده است. نیمی از جمعیت کشور یعنی کارگران و بازنشستگان استطاعت خرید خوراکی ندارد. از جراحی اقتصادی فقط جرح آن نصیب مردم شد. 

واقعیت این است که تورم از یک سو ریشه در سیاست های پولی دولت و بانک مرکزی دارد و از سوی دیگر، وضعیت تورم کنونی ناشی از سیاست خارجی ماست که باعث انزوای کشور شده و تحریم های کمرشکنی را برای اقتصاد ما به ارمغان آورده است. انزوای اقتصادی کشور باعث شده که دولت نتواند درآمد ارزی داشته باشد و به علت کسری بودجه، دست به چاپ پول بزند که این امر به افزایش نقدینگی و تورم می انجامد. تا زمانی که برجام احیاء نشود و درهای تجارت ایران بر روی سرمایه گذاران اروپایی باز نشود، نمی توان امیدی به تغییر وضعیت تورم داشت. این وضعیت روز به روز وخیم تر می شود و رفته رفته از یک بحران اقتصادی، به یک بحران سیاسی و اجتماعی تبدیل می شود که پایه های نظام را هدف قرار می دهد. در این راستاست که کارشناسان اقتصادی می گویند دولت به هیچ وجه نباید در رابطه با برجام وقت را تلف کند و باید از هر فرصتی برای تعامل سازنده با جامعه بین الملل استفاده کند.

بسیاری از کارشناسان ادعای دولت مبنی بر کاهش 18 درصدی تورم تقطه ای را به سخره گرفته اند چرا که حتی مرکز آمار ایران اعلام کرد به طور میانگین خانوارهای ایرانی ۵۴ درصد بیشتر از تیر ١۴٠٠ برای خرید یک «مجموعه کالاها و خدمات یکسان» هزینه کرده‌اند و نرخ تورم نقطه به نقطه گروه «خوراکی‌ها، آشامیدنی­‌ها و دخانیات» که بیشترین اهمیت را در سبد خانوار دارند، به ۸۶ درصد رسیده است

به یاد داریم که چند ماه پیش گزارشی منتسب به سازمان برنامه و بودجه و بعد مرکز پژوهش های مجلس از ورشکستی دولت سخن گفتند و اینکه نسبت بدهی دولت به تولید ناخالص داخلی از 52 درصد در ئایان دولت دوازدهم به 72 درصد تا سال 1405 خواهد رسید. این رقم بنا به استانداردهای صندوق بین المللی پول فراتر از «آستانه هشدار» و در «آستانه خطر» است. جای تعجب است که در چنین شرایطی، حس ضرورتی در میان سیاستگذاران برای احیای برجام دیده نمی شود. 

یکسال پس از روی کار آمدن دولت رئیسی یک گروه هنوز سنگ دولت مردمی را به سینه می زنند و معتقدند که دولت سیزدهم هم در داخل و هم در سطح بین المللی دستاوردهایی داشته است. گروه دیگر معتقد است اقتصاد در بدترین وضعیت قرار دارد و ناکارآمدی رئیسی و کابینه اش جایگاه دولت در میان مردم و موقعیت ایران در جامعه بین المللی را به خطر انداخته است.  آیا مشکل از عینک ایدئولوژی است که دو گروه واقعیت های ملموس جامعه را تا این حد متفاوت می بینند؟ روزنامه همشهری از «دستاوردها» می گوید و رویداد 24 از تورم بیسابقه!  همشهری هم از «جهش صادرات نفتی» و «وداع با یارانه های تلخ ارزی» به عنوان دستاورد مثبت یاد کرد. این در حالی است که ادعاهای مربوط به افزایش صادرات نفت از اشاره به اینکه ایران مجبور به فروش به ثمن بخس است. حذف نرخ ترجیحی یا یارانه های ارزی هرچند ممکن است در درازمدت کار دستی به نظر آید اما در شرایط کنونی تنها به افزایش تورم منجر شده است. مهرداد عباد از اعضای اتاق بازرگانی در مصاحبه ای با جوان آنلاین گفت «حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی در کوتاه‌مدت می‌توانست باعث افزایش تورم شود که شد.» وی در عین حال امیدوار است که چشم انداز تورم پس از حذف ترجیحی کاهشی باشد.

جدا از اختلاف نظر کارشناسان و فعالان اقتصادی، مجلس انقلابی هم در ارزیابی کارنامه یکساله رئیسی هم نظر نیست. اصغر سلیمی عضو کمیسیون اقتصادی مجلس می گوید «وضعیت حاکم بر اقتصاد کشور و معیشت مردم، وحشتناک است. زمانی عده‌ای می‌گفتند مردم نان و ماست بخورند، اما اکنون خرید نان، ماست و پنیر هم وحشتناک شده است و خیلی‌ها نمی‌توانند آن را تهیه کنند. دولت باید فکر چاره باشد و بر اساس مصوبه مجلس باید قیمت‌ها را به شهریور ۱۴۰۰ برگرداند.» وی همچنین نسبت به بی اعتمادی در جامعه هشدار داد و به عدم ارائه کالابرگ توسط دولت اشاره داشت به اعتقاد سلیمی پرداخت یارانه ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومانی که چند ماهی است دولت آن را به شکل گزینشی به برخی از مردم می دهد، تورم‌زاست.

حسین کنعانی مقدم فعال سیاسی اصول‌گرا معتقد است مباحث اقتصادی ملموس‌ترین جایی است که می‌توان در مورد عمل به وعده‌های دولت رئیسی قضاوت کرد. وی افزود بر اساس برنامه ۵ ساله ششم توسعه، دولت باید در زمینه نرخ رشد اقتصادی، نرخ رشد سرمایه گذاری خارجی، نرخ بهره، نرخ بیکاری و نرخ تورم، همگی این شاخص‌ها را به ۸ درصد می‌رساند. 8 درصد کجا و 80 درصد! علی صوفی که یک فعال سیاسی اصلاح طلب است نیز معتقد است دولت با توجه به وضعیت وخیم اقتصادی و کسری بودجه شدیدی که با آن روبرو بود، با خلق پول و نقدینگی و افزایش پایه پولی، تورم بسیار وحشتناکی را به جامعه تحمیل کرد که آثار و تبعات آن را امروز در افزایش قیمت کالا‌های اساسی و مایحتاج ضروری مردم می‌توانیم مشاهده کنیم.

حمید حسینی نایب رئیس اتاق بازرگانی ایران و عراق و رئیس اتحادیه صادرکنندگان فراورده های نفتی در خصوص احیای برجام می گوید: اعتقاد دارم کار به مرحله‌ای رسیده که چاره‌ای جز توافق نداریم. وی همچنین هشدار داد: در صورتی که تحریم سازمان ملل شویم، قطعا شرایط اقتصادی ایران سخت‌تر خواهد شد و نارضایتی عمومی، نا امیدی و مهاجرت شدت خواهد گرفت و تورم افزاش پیدا می‌کند.

بسیاری از کارشناسان بر این باورند که با وجود اینکه دوری ایران از بازار نفت طولانی شده است اما در صورت تخفیف تحریم ها و دسترسی به درآمد نفتی می توان امیدوار بود که تحرکاتی در پروژه های اقتصادی راکد، افزایش اشتغال و رشد اقتصادی را صورت پذیرد.  فروش نفت در شرایط تحریمی نفعی برای ما ندارد و ما باید نزدیک به 4 میلیون بشکه در روز بفروشیم. ذکر این نکته لازم است که برخی از کارشناسان معتقدند که به تأثیرات تحریم ها بر توانایی تولید نفت نیز نباید نادیده گرفته شود. این گروه معتقدند حتی در صورت رفع تحریم ها ما نمی توانیم به سطحی بیش از آنچه اکنون به ترکیه و عراق صادر می کنیم برسیم. که همین نکته هم ضرورت عدم تعلل در احیای برجام را یادآور می شود.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

چرا حاکمیت اعتراض‌های خیابانی را جدی نمی‌گیرد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: