به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

این هفته در خبرها آمده بود که به زودی نیروهای مسلح کشور از موشک‌های پدافند هوایی با برد 300 کیلومتر و راداری با برد 3 هزار کیلومتر رونمایی می کنند. از سوی دیگر سخنگوی گروه فضای وزارت دفاع از دومین پرتاب ماهواره‌بر ذوالجناح خبر داده است. وقتی که خواننده این اخبار مربوط به پیشرفت‌های نظامی را در کنار خبرهای بد اقتصادی و فسادها و سوءمدیریت‌های اداری و سیاسی قرار می دهد، کمی گیج می شود و از خود می پرسد که چرا ما با یک وضعیت دوگانه ای روبرو هستیم؟ چرا از یک سو شاهد پیشرفت های نظامی هستیم ولی در کل کشور در حال عقب گرد است؟ در سالهای اخیر یک پارادایمی در حاکمیت قوت گرفته که تاکید را بر نظامی‌گری گذاشته و تولید قدرت را مقدم بر تولید ثروت قلمداد کرده است. این در حالیست که تولید قدرت، زیر مجموعه ای از تولید ثروت است و تا زمانی که ما اقتصادی قدرتمند و مرتبط با نظام تجارت بین الملل نداشته باشیم، نه ثروت تولید خواهیم کرد و نه قدرت.

اقتصاد ثروت قدرتنگاهی به نرخ برابری ریال در برابر دلار و ارتباط تنگاتنگ آن با مذاکرات برجامی و تحریم ها نشان می دهد که چقدر امنیت کشور وابسته به سیاست خارجی ما و نهایتا بهبود ارتباط ایران با جامعه جهانی است. وقتی خبر تولید یک موشک جدید منتشر می شود، ریال قدرتمندتر نمی شود، ولی وقتی حتی شایعه از سرگیری مذاکرات احیاء برجام پخش می شود، نرخ برابری ریال در برابر دلار بهبود می یابد. همین هفته در مورد کاهشی شدن قیمت دلار شاهد بودیم که چگونه سیگنال های مثبت مربوط به از سرگیری مذاکرات در دوحه، تاثیر مثبتی بر بازارهای داخلی داشت. مرتضی افقه عضو هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز می گوید در روز‌های اخیر، سفر مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به تهران و صحبت‌های مقامات وزارت خارجه ایران سیگنال کاهشی به قیمت دلار داده است. افقه می‌گوید: خبر عزیمت علی باقری معاون سیاسی وزارت امور خارجه و تیم مذاکره‌کننده ایران به دوحه نیز نشان می‌دهد زمینه‌ها برای احیای برجام یا برای مذاکرات جدیدی فراهم شده و همین موجب ریزش در قیمت دلار شده است. اما اگر در روز‌های آتی دوباره خبری مبنی بر عدم توافق اعلام شود ارزش ریال کاهش خواهد یافت.

از سوی دیگر خبرهای مربوط به پیشرفت های نظامی انعکاس محدودی داشت و در حد فعالان شبکه ها اجتماعی باقی ماند. جانشین نیروی پدافند هوایی ارتش گفته: افزایش توان موشکی ارتش و سپاه از الزامات قدرت بازدارندگی و حفظ منافع ملی است و در این راستا موشک‌های پدافند هوایی با برد 300 کیلومتر رونمایی می‌شود. امیر علیرضا الهامی افزوده: تنها راه برون رفت و گذر از تمامی تحریم‌ها و تهدیدها قوی شدن در همه امور بویژه در حوزه‌ی نظامی است و در این راستا، تولید رادار کاملاً بومی با برد 3 هزار کیلومتر و نیز اشراف انواع پهپادها با ارتفاع بیش از 47 هزارپا در سازمان رزم نیروی پدافند هوایی ارتش نوید تسلطی قاطع و رصدی لحظه‌ای در مرزهای هوایی کشورمان را می‌دهد. از سوی دیگر، احمد حسینی، سخنگوی گروه فضایی وزارت دفاع از دومین پرتاب ماهواره بر دوالجناح خبر داد.

توجه بیش از حد به نظامی گری در سالهای اخیر باعث شده که شاهد یک توسعه نامتقارن در کشور باشیم. متاسفانه در دو دهه گذشته، تمرکز بر نظامی‌گری با حمایت روز افزون از نیروهای نیابتی در منطقه نیز همراه شده که این امر بگونه ای دوچندان بر علیه امنیت ملی و رشد اقتصادی پایدار عمل کرده است. البته باید توجه داشت که افزایش بودجه نظامی، تنها به افزایش فعالیت های نظامی محدود نشد، و شاهد بودیم که در بسیاری از موارد، سپاه وارد پروژهای عمرانی شد که متاسفانه عاقبت خوبی نداشت. چند سال پیش بود که زمزمه‌های ورود سپاه به حوزه خودروسازی بلندتر شد و سردار حاجی زاده گفت: ما می‌توانیم به صنعت خودروسازی کمک کنیم و همان طور که وزارت نیرو اعلام کرد ما در باورسازی ابر‌ها مشکل داریم و هواپیما نداریم، با این وجود ما بلافاصله اعلام آمادگی کردیم و کار باورسازی ابر‌ها را از پارسال آغاز و امسال نیز دنبال می‌کنیم و البته پولی هم نگرفته ایم، چون هر جا نیاز کشور است ما در آنجا کمک می‌کنیم. حاجی زاده گفته بود در هر حال سپاه نمی‌تواند در کار دیگران دخالت کند، ولی هر جا که از ما خواستند حضور پیدا کردیم. برغم ورود سپاه در بسیاری از پروژه های زیرساختی اما، شاهدیم که این همکاری ها موفقیت آمیز نبوده زیرا، سپاه، و به طور کلی نیروهای مسلح، به طور ماهوی به کار توسعه اقتصادی نمی آیند و برای رشد پایدار، نیازمند حضور کارآفرینان و فرهیختگاه دانشگاهی و بخش خصوصی هستیم.

واقعیت این است که بدون تولید ثروت نمی توان امیدی به تولید قدرت داشت و تمرکز یکجانبه ما به نظامی‌گری هم که باعث شده هزینه های زیادی در دیگر حوزه ها بدهیم، نه امنیتی برای ما آورده و نه ثروتی. دکتر سریع القلم چند سال پیش این سوال بجا را مطرح کرده بود: این سوال مطرح می‌شود که اگر ثروت تولید نکنیم آیا می‌توانیم انتظار امنیت ملی را داشته باشیم و هویت ایرانی و زبان فارسی و هویت دینی خودمان را ترویج کنیم؟ اگر فکت‌گونه به کشور نگاه کنیم که به‌واسطه بحران‌های محیط‌زیستی و پایین بودن شاخص‌های اقتصادی بخشی از مردم جنوب کشور به تدریج به سمت مرکز و شمال کشور حرکت می‌کنند، در 15 سال آینده ایران با مشکل مناطق وسیع خالی از سکنه در جنوب خودش یعنی مسئله امنیت ملی روبه‌رو می‌شود. این است که بدون نگاه اقتصادی، بدون تولید ثروت ملی، و بدون قفل شدن به اقتصاد بین‌الملل، یک کشور نمی‌تواند به دنبال خروجی باشد که به دنبال امنیت ملی و هویت ملی است.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

چرا حاکمیت اعتراض‌های خیابانی را جدی نمی‌گیرد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: