به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

هشدار اخیر جواد اوجی، وزیر نفت کشور در مورد کمبود برق و گاز در تابستان سال جاری که توسط مقامات دیگر دولت نیز تکرار شده، نگران کننده است. تاکید اوجی بر نیاز به 80 میلیارد دلاری برای جلوگیری از اینکه ایران به واردکننده گاز تبدیل شود، زنگ خطر دیگری در خصوص تحریم‌ها و لزوم به نتیجه رساندن مذاکرات برجام بود.

اوجیوزیر نفت از لزوم سرمایه گذاری هشتاد میلیارد دلاری طی 8 سال برای تولید 1.4 میلیون متر مکعب گاز و همچنین مبالغ هنگفت دیگری برای تولید و نگهداشت در بخش نفت سخن گفته که این امر متاسفانه در تقابل با واقعیت های صحنه است، زیرا ما با وضعیت موجود تحریم ها امکان جذب سالانه بیش از 20 میلیون دلار سرمایه خارجی در حوزه انرژی را نداریم. به گفته اوجی نیاز به سرمایه گذاری برای تولید نفت، گاز و سایر فرآورده‌ها و تامین امنیت انرژی کشور روز به روز آشکارتر می‌شود، زیرا برغم داشتن یکی از بزرگترین ذخایر نفت و گاز در دنیا، عدم سرمایه گذاری در کشور برای بهینه‌سازی تاسیسات نفت و گاز، ما را با کمبود انرژی در برخی ماه های سال و مصرف غیر بهینه به دلیل فرسودگی زیرساخت ها مواجه ساخته است.

در حال حاضر، میزان کمبود برق نسبت به تولید آن حدود 15 هزار مگاوات است و با ادامه مسیر کنونی در سال 1420 ناترازی حوزه گاز به 512 میلیون متر مکعب می رسد، و همانطور که رئیس کمیسیون انرژی مجلس، فریدون حسنوند گفته است با توجه به ناترازی‌های موجود در حوزه انرژی، اگر دولت و مجلس در اسرع وقت نسبت به تامین مالی مورد نیاز این حوزه اقدام نکنند، با مشکلات اجتماعی روبرو می شویم. حسنوند می گوید در بخش پالایش در حال حاضر حدود 94 تا 95 میلیون لیتر بنزین و فرآورده های نفتی تولید می شود که با توجه به از سرگیری سفرها پس از کاهش شیوع کرونا این رقم باید روزانه به 120 میلیون لیتر برسد که تحقق این مهم نیازمند سرمایه گذاری است. افزون برآن، به گفته وی، در فصل‌های تابستان و زمستان به دلیل ناترازی در حوزه گاز، تولید راکد شده و این موضوع اعتراض هائی را به دنبال دارد و دولت و مجلس باید به طور جدی برای رفع مشکلات حوزه انرژی برنامه ریزی کنند.

متاسفانه نحوه و مسیر مصرف گاز در کشور به سوئی رفته است که نه تنها مصارف خانگی و صنعتی مجالی برای صادرات باقی نگذاشته‌اند، بلکه در برخی مواقع با کمبود این منبع انرژی در داخل کشور نیز روبرو هستیم. پیش بینی ترازنامه هیدروکربی حاکی است که از 724 میلیون متر مکعب تقاضا برای گاز طبیعی درکشور تنها ظرفیتی معادل 600 میلیون متر مکعب در کشور موجود خواهد بود که معادل با 20 درصد ناترازی در عرضه و تقاضا است. به باور یک مشاور ارشد انرژی، در واقع این یک بحران جدی برای صنایع، نیروگاه‌ها، پتروشیمی و مصرف‌کنندگان خانگی است. کشوری با بیش از 32 تریلیون مترمکعب ذخایر اثبات شده گاز طبیعی یعنی به تنهایی دارنده دست‌کم 17‌درصد از ذخایر اثبات شده جهان، توان تامین گاز مصرفی بخش‌های مختلف اقتصاد خویش را از دست داده است. این امر نتیجه تشویق بخش مصرف با ارائه گاز با قیمت‌های ارزان و شبکه انتقال گسترده و همزمان عدم‌سرمایه‌گذاری متناسب بوده که البته بخش عمده‌ای از آن مربوط به تحریم‌هاست. همچنین این عملکرد ضعیف به ‌ویژه در بخش مصرف تبعات ناگوار اقتصادی دیگری را نیز به همراه داشته است.

افزون بر وجود تحریم ها و عدم حضور در بازارهای جهانی که به رکود سرمایه گذاری خارجی در کشور منجر شده، سرمایه گذاران داخلی نیز از وجود مشکلات و موانعی برای حضور در این صنعت، به ویژه در حوزه برق، گله دارند. کارشناس صنعت برق، عبدالحسین فضل اللهی می گوید وزارت نیرو نه تنها برای سرمایه گذاران در حوزه تولید برق تسهیلاتی فراهم نکرده و مشوق نبوده است، بلکه با ایجاد مانع، کارشکنی کرده و سرمایه گذاران را فراری داده است. نتیجه آن است که سرمایه گذاران در کشور ما به جای تمرکز بر توسعه و پیشرفت کار خود، دغدغه تامین هزینه های جاری را دارند و نمی توانند به فکر سرمایه گذاری های جدید باشند. از سوی دیگر، به گفته این کارشناس صنعت برق، نرخ هائی که در بازار برق وجود دارد نرخ هائی نیست که برای تولید برق اقتصادی باشد و بتواند سرمایه گذار را تشویق کند. 

علی صفری، کارشناس ارشد حوزه اقتصاد انرژی می گوید یکی از مهم ترین دلایل عدم تمایل به سرمایه گذاری در زیر ساخت های حوزه انرژی، قیمت حامل های انرژی، مشخص نبودن مدل های سرمایه گذاری، و موانع قانونی است که دولت باید در سال جدید با جدیت به آن ورود کند.  صفری در عین حال افزایش بی حد و حصر مالیات ستانی از بخش خصوصی را یکی از دلائل محدود کردن فرصت های سرمایه گذاری در این بخش می داند که منجر به عدم ایجاد اشتغال جدید و بعضا تعطیلی شرکت ها و افزایش آمار بیکاری می‌شود.

در بحث سرمایه گذاری در بخش انرژی باید ذکری هم از سرمایه گذاری در حوزه انرژی های تجدید پذیربه میان آید. درحال حاضر، بیش از 50 تا 60 درصد سرمایه گذاری ها در جهان به سمت انرژی های تجدید پذیر می رود، و درحالی که سهم این انرژی ها درتولید برق دربسیاری از کشورهای دنیا به بیش از 50 درصد رسیده، در کشور ما این میزان در حد کمتر از یک درصد است که به گفته حمید رضا صالحی، عضو هیئت نمایندگان اتاق تهران، مربوط به زمانی است که سرمایه گذاران خارجی در ایران دراین حوزه سرمایه گذاری کرده بودند. به باور صالحی، یکی از موانع بزرگ در برابر سرمایه گذاری در بخش انرژی های تجدید پذیر، نرخ های پائین برای خرید برق تضمینی از نیروگاه های خورشیدی است. صالحی با اشاره به این که انرژی پاک صنعتی است که باید در اکوسیستم زندگی مردم جا باز کند، امیدوار است که با اجرای ماده 12 قانون رفع موانع تولید، سرمایه گذاری در این بخش در سال جاری رونق گیرد.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

چرا حاکمیت اعتراض‌های خیابانی را جدی نمی‌گیرد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: