به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

رضا فاطمی‌ امین، وزیر صمت، می‌گوید تولید خودروی ایرانی در دیگر کشورها از سر گرفته خواهد شد. فاطمی امین از صادرات 30 درصد از خودروهای تولید داخل (در افق توسعه 1404) سخن گفته و راه‌اندازی و توسعه خطوط تولید خودرو در خارج از کشور را در دستورکار وزارت صمت قرار داده است. ولی با توجه به انزوای اقتصادی و سیاسی کشور و نیز سابقه شکست‌خورده سرمایه‌گذاری‌های خودروسازان ما در کشورهایی همچون سنگال و سوریه و ونزوئلا، آیا می توان امیدی به برنامه جدید وزیر صمت داشت؟

وزیر صمتفاطمی‌ امین گفته به‌جای صادرات خودروی کامل که ممکن است با برخی موانع تعرفه‌ای محدود شود، می‌توانیم قطعات خودرو به کشورهای نظیر سوریه، عراق، سنگال و جمهوری آذربایجان بفرستیم که موانع تعرفه‌ای نداشته یا کمتر این مشکلات را دارد. اما همانطورکه تجارت‌نیوز پوشش داده، واردات خودروهای ایرانی به سوریه ممنوع شده و عراق خودروهای ایرانی را نپذیرفته است. خط تولید خودرو در سنگال به این دلیل آغاز به کار نکرد که زیرساخت لازم را نداشت و کشورهایی چون عراق و آذربایجان خودروهای دیگری را جایگزین ایران کرده‌اند. وضعیت نابسامان اقتصادی ونزوئلا هم باعث شده که این کشور شریک مطمئن تجاری نباشد.

واقعیت این است که صنعت خودروسازی داخلی به ضرب و زور رانت و یارانه سرپا بوده و البته همین امر باعث شده که هیچگونه رقابت پذیری نداشته باشد. در نبود یک رقابت سازنده و سالم، شاید خودروسازان بتوانند قیمت‌های خود را به شهرندان ایرانی تحمیل کنند، ولی این تولیدات در خارج از کشور خریداری نخواهد داشت. موتمنی رئیس اتحادیه نمایشگاه‌داران خودرو در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان گفته قیمت‌ها طی چند روز اخیر به علت ثبات قیمت ارز و نیز امکان افزایش عرضه خودرو توسط خودروسازان، افزایش نمی‌یابد.

سوال اما اینجاست که وضعیت موجود شکننده است و کماکان سوال رقابت پذیری پابرجاست. باهنر، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام گفته: «عده‌ای می‌گویند می‌خواهیم در کشورمان سالی سه میلیون خودرو تولید کنیم و یک میلیون از آن را صادر کنیم. اما شما که چنین ادعایی دارید چه چیزی را می‌خواهید صادر کنید؟ اصلا به چه مشتری‌ای می‌خواهید کالای صادراتی خود را بفروشید؟ با کمک چه فناوری‌ای می‌خواهید این کار را انجام دهید؟» باهنر می افزاید: «در کشور ما در حال حاضر قیمت پراید که نمی‌خواهم روی کیفیت آن قیمتی بگذارم با دلار 30 هزار تومانی، 5 هزار دلار است؛ با ۵ هزار دلار در کشورهای همسایه بهترین ماشین را به ما می‌دهند، ما می‌خواهیم پراید را صادر کنیم اما چه کسی این خودرو را می‌خرد؟»

همانطور که محمد مهدی حاتمی در یادداشت ارزشمند خود اشاره کرده، نرخ تشکیل سرمایه در بخش صنعت در ایران نزدیک به یک دهه است که صفر بوده و بنابراین، صنایع ایرانی به شدت فرسوده شده‌اند، ولی حدود 15 پیش و زمانی که ایران جیبی پر پول داشت، صنعت خودروسازیمان شروع به احداث کارخانه‌های خودروسازی در کشورهای دیگر کرد. از آن رویای بلندپروازانه، اکنون تنها یک خط تولید در جمهوری‌آذربایجان باقی مانده است. مراسم کلنگ‌زنی احداث کارخانه خودروسازی مشترک ایران و آذربایجان بیش از 5 سال برگزار شد و هزینه احداث این کارخانه ۱۵ میلیون دلار بوده که تنها حدود ۲۵ درصد از آن از سوی طرف ایرانی تامین شده است. قرار بر این بوده که 20 درصد از خودروهای تولیدی این کارخانه به کشورهای دیگر صادر شده و سالانه حدود 10 هزار دستگاه خودرو در این کارخانه تولید شوند. از نمونه‌های دیگر سیاستگذاری می‌توان به تلاش‌ها برای صادرات سمند و دنا به بازار کشور 15 میلیونی سنگال اشاره کرد. اما مهم‌ترین مشکل این بود که سنگال زیرساخت‌های کافی برای تامین برق جهت فعالیت کارخانه خودروسازی را نداشت و خط تولید خودروی ایرانی در این کشور، پس از تکمیل با سرمایه‌گذاری حدود 100 میلیون دلار (معادل 3 هزار میلیارد تومانِ امروز)، عملا زمین‌گیر شد.

واقعیت این است که تولید داخلی خودرو به منبعی برای رانتخواری تبدیل شده و رشد کمی این بخش تنها در سایه انزوای اقتصادی و قوانین ترجیحی در جهت دشوار کردن واردات خودروی خارجی امکان پذیر شده است. به قول فرشاد مومنی، باید توضیح داده شود که چرا در یک کشور به شدت وابسته از نظر فناوری، ما باید 111 واحد تولید خودرو اعم از واحدهای دارای پروانه بهره برداری فعال و واحدهای در دست اجرا داشته باشیم؟ این 111 واحد خودروسازی معادل کل واحدهای خودروسازی آلمان، ژاپن، آمریکا، فرانسه، کره جنوبی، ایتالیا، اسپانیا، برزیل و ترکیه است. ما داریم چکار میکنیم؟ چه کسی به چه کسی در حال خیر رساندن است؟ بیش از 219 واحد تولید موتور سیکلت در این سرزمین وجود دارد. بررسی‌ها نشان می‌دهد این تعداد واحد تولید موتور سیکلت دو برابر واحدهای تولیدی مشابه در مجموع کشور های چین، کره جنوبی، ژاپن، هند، بنگلادش، تایوان، مالزی، اندونزی، فیلیپین و ترکیه است.

برغم شکست‌های گذشته، مسئولان صنعت کشور همچنان اصرار دارند که ایجاد خط تولید خودرو در خارج از کشور، تصمیمی اقتصادی است. کیانوش پورمجیب، معاون صادرات ایران‌خودرو، با اشاره به راه‌اندازی مجدد خط تولید سایت سنیران‌اتو در سنگال، ضمن تاکید بر گازسوز بودن محصولات تولیدی ایران‌خودرو در این سایت، خاطرنشان کرد: این خودروها ضمن این‌که دوست‌دار محیط زیست هستند، برای مشتریان نیز  از منظر تامین سوخت به‌صرفه خواهند بود. وی گفت: خوشبختانه محصولات ایران‌خودرو تصویر مثبتی در اذهان مردم کشورهایی چون آذربایجان، عراق و یا سنگال دارند، پس از دنا در بازار آذربایجان، محصول سمند تاکسی در سنگال خودروهای بسیار محبوبی به‌شمار می‌رود. پورمجیب با بیان این‌که، ایران‌خودرو برنامه بلندمدتی برای توسعه بازار منطقه غرب آفریقا دارد، گفت: علاوه بر سنگال، بازار منطقه غرب آفریقا نیز مورد نظر سنیران‌اتو و ایران‌خودرو است که قطعا از این طریق بهره‌وری بالاتری در این سایت تولیدی ایجاد خواهد شد.

هرچند پورمجیب اصرار دارد که قیمت مناسب محصولات ایران‌خودرو در بازار سنگال را مزیت رقابتی در میان رقبا عرضه می‌کنیم و تولید تمامی محصولات صادراتی ایران‌خودرو سودده هستند، ولی با نگاهی دقیقتر به حسابرسی ایران‌خودرو، تصویر دیگری بدست می آید. بر اساس آماری که اوائل سال جاری منتشر شد، مجموع زیان خالص تلفیقی دو شرکت ایران خودرو و سایپا در سال مالی 99، بیش از 4 .33 هزار میلیارد تومان بوده که سهم ایران خودرو 21 و سهم سایپا 12 هزار میلیارد تومان به ثبت رسیده است.

 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

چرا حاکمیت اعتراض‌های خیابانی را جدی نمی‌گیرد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: