به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نفتگزارش ها حاکی از افزایش چهل درصدی صادرات نفت ایران به چین است. براساس گزارش موسسه کپلر، در ماه گذشته نوامبر سال جاری میلادی، حدود 18 میلیون بشکه نفت که معادل 600 هزار بشکه در روز بوده به چین صادر کرده ایم که این رقم حاکی از افزایشی 40 درصدی صادرات نفت به چین نسبت به ماه پیش از آن است. این حجم از صادرات، بیشترین مقدار پس از ماه اوت محسوب می شود. بخشی از این افزایش با تخفیفهای ایران به چین مرتبط است و بخشی از آن هم به تحولاتی مربوط می شود که به شدت به آینده مذاکرات اتمی ما با قدرتهای جهانی گره خورده است. برخی از ناظران مسائل انرژی معتقدند که افزایش حجم صادرات نفتی ما ممکن است در ماه‌های آینده کاهش یابد که این امر از سوی به علت تحولات سیاسی و سخت‌گیری‌ها درخصوص فعالیت پالایشگاه‌های مستقل، و از سوی دیگر به علت کاهش تقاضا به دلیل رکود ناشی از دوباره اوج گرفتن پاندمی کرونا خواهد بود.

هشتمین دور مذاکرات هسته‌ای، جمعه هفته گذشته به پایان رسید و اکنون سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت امور خارجه، گفته است که دور بعدی مذاکرات پس از تعطیلات کریسمس از سرگرفته خواهد شد. قطعا موضوع رفع تحریم‌ها در صدر دستور کار گفتگوها خواهد بود ولی همانطور که دکتر ابراهیم متقی به دنیای اقتصاد گفته مسئله رفع تحریم‌ها در کنار رفع مسائل وسیع‌تری قابل طرح خواهد بود زیرا در تفکر جهان غرب، مسائل امنیتی و راهبردی مانند ظروف مرتبطه است و نگاه آنها در ارتباط با مساله، به برجام و پایان یافتن تحریم‌ها ختم نمی‌شود. به هرحال با توجه به کلیدی بودن مسئله تحریم‌ها، این موضوع مورد تاکید مقام‌های کشورمان بوده و با توجه به گره خوردن وضعیت معیشتی مردم با تحریم‌ها، تمام تلاش‌ها باید معطوف به توافقی‌های سازنده باشد. 

هر چند در سالهای اخیر، علاقه حاکمیت این بوده که از اقتصاد وابسته به نفت گذار کنیم، ولی در عمل به این مهم دست نیافته‌ایم و به هرحال در کوتاه مدت و میان مدت، فروش نفت به مسئله تحریم‌ها گره خورده و این موضوع حتی در ارتباط با شریکی همچون چین هم مصداق دارد. قرار بود پالایشگاه‌های مستقل چین پیش از پایان سال جاری میلادی از سهمیه وارداتی خود که در اواسط ماه اکتبر دریافت کرده بودند برای خرید نفت استفاده کنند که البته آینده این تراکنش‌ها در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. این امر نفت ESPO روسیه ازشرق دور که معمولا در ظرف کمتر از یک هفته ارسال می شود، و نفت خام ایران که در کشتی‌هایی خارج از چین و در حوالی سنگاپور و مالزی ذخیره شده را شامل می شود.

بر اساس گزارش موسسه کپلر، تا هفته اول ماه دسامبر، حجم کلی نفت خام و میعانات ذخیره شده در آبهای آسیا به کمترین میزان خود طی شش ماه گذشته رسیده است و و برآوردها حاکی از آن است که بیش از نیمی از این میزان نفت ذخیره شده، از آن ایران و ونزوئلا است. به گفته دلالان نفتی، محموله‌های ایران با تخفیفی معادل دستکم 4 دلار به ازای هر بشکه نسبت به نفت برنت ICE  فروخته می‌شود.

پیشتر گزارش کرده بودیم که حجم نفت صادراتی به چین ماهی 15 میلیون بشکه بود که بابت فروش هر بشکه بین 5 تا 6 دلار تخفیف داده بودیم که این روند می توانست به تخفیف سالانه 30 هزار میلیارد تومان بیانجامد. به گفته حمید حسینی، رئیس اتحادیه صادر کنندگان فرآورده های نفتی، ایران مجبور است به مشتریانش تخفیف نفتی بدهد، زیرا کشورها حاضر نیستند ریسک تجارت با ایران را به جان بخرند و از این رو ایران مجبور است تخفیف هائی اعمال کند تا خرید نفت برای مشتریان جذاب شود و ریسک آن ارزش داشته باشد. به رغم این تخفیفها، ما حتی در فروش نفت به چین هم با چالش‌های جدی روبرو هستیم. تضاد آمارهای وراداتی موسسه کپلر با داده‌های رسمی چین نشان می‌دهد که دولت پکن از ماه دسامبر سال گذشته میلادی، به طور آشکار از ما نفت نخریده است.

واقعیت این است که پالایشگاه‌های مستقل چین دست بازتری برای خرید نفت ارزان از ایران دارند، زیرا بسیاری از آنها برخلاف سایر پالایشگاه ها در آسیا، با سایر تولیدکنندگان نفت در خاورمیانه روابط تجاری درازمدتی ندارند. هرچند چین در ظاهر با تحریم ها علیه ما مخالفت می کند ولی در عمل از این تحریم ها منفعت برده و به همین علت ما باید در این رابطه هشیار عمل کنیم. یکی از راه هایی که چین می تواند در حرف و عمل دو سیاست مختلف را پیگیری کند همین پالایشگاه‌های مستقل است که محموله های نفتی را از طریق دلالان نفتی خریداری می‌کنند.

به هر حال علاوه بر تحریم ها و چشم انداز مذاکرات اتمی ایران و قدرت های جهانی، فاکتورهای مربوط به تغییرات فصلی و نیز اوج گرفتن دوباره پاندمی کرونا را نمی‌توان در برآوردهای مربوط به تقاضا و قیمت نفت نادیده گرفت. به گفته یک تحلیلگر انرژی چینی، احتمال دارد که خرید نفتی ماه نوامبر پایانی بر روند رو به رشد خریدهای اخیر چین باشد. در حالتی خوشبینانه، انتظار می‌رود این روند افزایشی تا بیش از اواخر ماه فوریه و پس از سال نوی چینی و خاتمه المپیک زمستانی در 20 فوریه ادامه نیابد. در همین حال باید توجه داشت که تقاضای نفتی چین در اوائل سال 2022 افزایش بسیار محدودی خواهد داشت که البته امیدواریم تا آن زمان مذاکرات اتمی ما با قدرت های جهانی به نتیجه برسد و تحریم ها مزید بر کاهش تقاضای جهانی برای نفت نباشد.

همانطور که در بالا اشاره شد، هدف غایی، گذار از اقتصاد وابسته به نفت است ولی این هدفی است که اگر به درستی مدیریت شود، در درازمدت به نتیجه خواهد رسید و در وضعیت کنونی ما باید به فکر احیاء صادرات نفتیمان باشیم. بحث تخفیف ها هم البته ممکن است به علت شرایط سیاسی حتی بعد از رفع تحریم ها هم تاحدی ادامه پیدا کند که این امر تنها مرتبط با دست بسته بودن ما در برابر چینی‌هاست.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

چرا حاکمیت اعتراض‌های خیابانی را جدی نمی‌گیرد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: