به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

اوجیوزیر نفت اخیرا گفته است که با توجه به نیاز دنیا به انرژی و با استفاده از توان و ظرفیت دستگاه سیاست خارجی، فروش نفت به صورت تهاتری در دستور کار ما قرار گرفته است، در این زمینه تهاتر نفت با کالا و سرمایه‌گذاری از روش‌هایی است که انجام می‌شود.  جواد اوجی همچنین خاطر نشان ساخته که تهاتر نفت با سرمایه گذاری پیشنهاد شده و از هر سرمایه‌گذار در بخش بالادست و پائین دست نفت که بخواهد نفت و میعانات گازی داشته باشد استقبال می کنیم. سئوال اما دراین زمینه این است که آیا مشتریان کنونی نفت ما، یعنی چین و هند و یا کره جنوبی تمایلی به تهاتر نفت در قبال سرمایه‌گذاری و کالاهای با ارزش صنعتی دارند؟  آیا به طور کلی تهاتر یک ابزار مبادله معقول در چنین شرایطی است؟  آیا ما حاضریم در قبال نفت خود کالاهای بی کیفیت هندی و چینی وارد کنیم؟  و از همه مهم‌تر، در جائی که گزینه بازگشت به مبادلات تجاری عادی و گشودن مسیر ورود ارز به کشور وجود دارد، آیا باز هم می‌خواهیم پیوستن به FATF را به حاشیه برانیم و مذاکرات برجامی را بی‌سرانجام رها کنیم؟

صادرات کشور با بازگشت تحریم ها در معرض مشکلات عدیده ای قرار گرفت که هدف اصلی آن یعنی بازگرداندن ارز به کشور برای ادامه فعالیتهای اقتصادی را با دشواری روبرو نمود و در این میان طرح جرم انگاری صادرکنندگانی که ظرف سه ماه ارز حاصل از صادرات را به کشور بازنگردانند، به گفته عباس آرگون به عوض حل مشکلات کلیدی بیشتر موجب دلسردی فعالان اقتصادی و خروج سرمایه از تولید می‌شود. به گفته آرگون به رغم این که صادرکنندگان قطعا به دنبال بازگشت ارز و سرمایه گذاری مجدد و تداوم فعالیت هایشان هستند، اما در شرایط تحریم هم فرایند صادرات و هم بازگرداندن ارز با محدودیت ها، مشکلات و هزینه های بالائی رو بروست، و از سوی دیگر عدم قبول FATF نیز خود عاملی برای دشوار شدن شرایط است.    

یه طور کلی بازگشت ارز در شرایط تحریمی به موضوعی پیچیده برای فعالان اقتصادی تبدیل شده است و به رغم تمایل صادرکنندگان برای بازگرداندن ارز به کشور، زیرساخت‌های لازم برای این منظور فراهم نیست و به گفته بسیاری از این فعالان اقتصادی، تهاتر ارزی یا واردات در برابر صادرات در سامانه نیما با مشکلاتی مواجه است که روند بازگشت ارز به کشور را مشکل ساخته است. از سوی دیگر، کیوان کاشفی اغلب روش‌های بازگرداندن ارز به کشور را غیرممکن خوانده و می گوید هم اختلاف قیمت سامانه نیما با بازار آزاد و بازگشت فیزیکی پول امکان بازگشت ارز را غیر ممکن ساخته و هم واردات به جای صادرات، زیرا علاوه بر پراکندگی ارز در صرافی های مختلف، هماهنگ شدن وارد کننده و صادرکننده نیز خالی از دشواری نیست.     

با این که تهاتر از دید مسئولان به عنوان راهکاری برای دورزدن تحریم ها همواره مد نظر بوده، تجربه نشان داده که موفقیت‌های چندانی در این زمینه نصیب کشور نشده است، به ویژه اگر تهاتر با کالاهای غیر صنعتی و بی کیفیتی چون برنج هند و پاکستان یا چای سریلانکا انجام شود. به باور کارشناس انرژی، مرتضی بهروزی فر، تهاتر راه حلی موقت و غیرقابل اتکا است که نمی‌توان از طریق آن مشکلات جدی اقتصاد را حل و فصل کرد. وی با اشاره به از دست دادن 30 تا 40 درصد درآمد واقعی از طریق فروش نفت در قالب تهاتر می گوید درصورت ادامه تحریم‌ها، سختی‌های فروش نفت همچنان ادامه خواهند یافت و روش‌هایی مانند تهاتر نفت با غذا یا فروش نفت به ازای سرمایه‌گذاری در کشورما عملی نیست. در همین راستا کارشناسان دیگر نیز بر این باورند که تهاتر در بسیاری از موارد عملی نیست، زیرا کشوری که به کالائی نیاز دارد غالبا کالای مورد نیاز ما را نمی‌تواند تامین کند، و اگر هم قرار باشد سرمایه گذاری انجام شود انتقال پول با دشواری روبرو خواهد شد.    

کارشناس اقتصادی مجید شاکری با اشاره به این که تهاتر نمی‌تواند در دور زدن تحریم ها به ما کمک کند و تنها ابزاری موقت و بخش ضعیفی از تجارت دوجانبه است، می گوید هدف باید برقراری تجارت دوجانبه با کشور ها به نحوی باشد که منجر به صفر کردن تراز تجاری و برابری صادرات و واردات شود.  افزون برآن، عضو اتاق بازرگانی ایران، حمیدرضا صالحی بر این باور است که کشوری که تهاتر را می‌پذیرد و با این ابزار به تجارت می‌پردازد، باید بسیاری از هزینه‌ها را هم به جان بخرد. اینکه نظام بانکی نادیده گرفته شود و کشور به آن احساس بی‌نیازی کند، شاید در مدت کوتاهی تاثیرگذار باشد اما در بلند مدت تاثیرات منفی به جای خواهد گذاشت. پیامدهای مختلفی مانند کاهش قدرت انتخاب، عدم کیفیت مناسب کالای وارداتی، عدم امنیت انتقال پول و غیره را به دنبال دارد.

به بسیاری باورها، تهاتر به تنهائی سودی برای اقتصاد ندارد و تنها به عنوان یک راه حل موقت ممکن است برای اقتصاد کشور مفید باشد، اما در شرایط تورمی و در صورتی که  تجارت با ارز انجام نشود و به تبع آن ارزی وارد کشور نشود، بانک مرکزی با کمبود منابع ارزی رو به رو خواهد شد و قیمت دلار همچنان درمسیر افزایشی ادامه خواهد یافت. دراین خصوص، به تائید بسیاری از کارشناسان حوزه انرژی و اقتصاد، تهاترنفت در برابر کالا به ویژه یکی از روش های ناکام در مغایرت با واقعگرائی است، زیرا چه هدف دریافت کالا باشد و چه سرمایه، نیاز به تائید نهادها، موسسات مالی و دولت های درگیر دارد که در هر صورت در سایه تحریم ها و عدم قبول FATF امکان دریافت کالا یا خدمات و یا سرمایه از سایر کشورها را محدود ودر بسیاری موارد غیرممکن خواهد ساخت.    

 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

چرا حاکمیت اعتراض‌های خیابانی را جدی نمی‌گیرد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: