به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

قرارداد اخیر 27  میلیارد دلاری شرکت فرانسوی توتال با عراق برای انجام چهار پروژه گازی در جنوب آن کشور که بیشترین میزان سرمایه گذاری خارجی برای توسعه بخش انرژی درعراق است نه تنها نیاز انرژی آن کشور به ایران را کاهش خواهد داد بلکه خاطره تلخ کنار کشیدن شرکت توتال از پروژه 5 میلیارد دلاری توسعه فاز 11 پارس جنوبی را بار دیگر برای ما زنده میکند آن هم درشرایطی که ادامه مذاکرات برجامی هنوز در حال تعلیق است و ادامه این مسیر تهدیدی جدی برای صادرات گاز کشور به عراق خواهد بود، زیرا به گفته وزیر نفت عراق به دلیل ارزان بودن گازی که در داخل تولید می شود پروژه توتال کمک خواهد کرد که عراق واردات گاز از ایران را قطع کند. 

گازامضای قرارداد صادرات گاز ایران به عراق درسال 1396 که پس از سال ها بر روی کاغذ ماندن مسیر همواری برای عراق در راستای تامین نیازهای انرژی خود و برای ایران به عنوان منبعی به منظور افزایش درآمدهای صادراتی فراهم کرده بود خیلی زود در رویاروئی با چالش تحریم ها و مواجهه با موانع و محدودیت های بانکی که انتقال این درآمد را برای کشورمان غیرممکن کرده بود به یک جاده یک سویه تبدیل شد، اما به رغم کاهش، صادرات روزانه گاز به آن کشور همچنان ادامه یافت و اکنون درحالی که درسال های اخیر کشورما نتوانسته در جذب سرمایه های خارجی برای توسعه زیر ساخت های انرژِی موفق باشد، عراق با وجود قرارداد توتال، به گفته تحلیلگر انرژی رضا زندی، در توسعه میادین نفت و گاز که نهایتا به ثروت ملی تبدیل می شوند از ایران پیشی گرفته است و حتی در پی یافتن جایگاه خود در بازار انرژی و ژئوپلیتیک منطقه است.

تولید سالانه گاز کشور که تا پایان سال گذشته حدود 290 میلیارد متر مکعب بود به گفته مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران قرار است تا سال 1420 به 500 میلیارد متر مکعب برسد و با بهینه سازی درآمدی حدود 350 میلیارد دلار برای کشور تولید کند، به این رغم اما با وجود این که ذخایر سرشار گازی ما را در رتبه دوم جهانی قرارداده، به دلیل وجود تحریم ها و نبود سرمایه گذاری خارجی به ویژه برای جایگزینی مخازن گازی، تولید بیشتر و به تبع آن صادرات گاز با خطر کاهش روبروست و به همین دلیل است که طبق آمارهای رسمی گمرک در سال 99 درآمد کشور از محل صادرات گاز 60 درصد نسبت به سال پیش ازآن کاهش داشت و از بیش از 6.6 میلیارد دلار به 2.6 میلیارد دلار رسید. به گفته وزیر سابق نفت، کشورما تنها برای نگهداری ظرفیت فعلی تولید گازخود نیاز به 50 میلیارد دلار سرمایه گذاری دارد که تهیه چنین رقم بالائی از سرمایه گذاری با وجود تحریم ها عملا دشوار و غیرممکن است. 

با این که عدم جذب سرمایه گذاری خارجی عامل کاهنده‌ای در توسعه صنعت انرژی کشور است، اما چالش های این صنعت، به ویژه در حوزه تولید و صادرات گاز طبیعی، با وجود نگرانی جدی برای بازار صادرات گاز ایران به عراق تنها محدود به آن کشور نیست. به عنوان نمونه، با این که خط لوله صلح برای انتقال گاز کشورمان تا مرز پاکستان کشیده شده، روسیه توانست با امضای قراردادی با پاکستان، بازار گاز آن کشور را در بلند مدت از دست ما خارج کند. از سوی دیگر، به گفته چندی پیش یکی از مسئولان وزارت نفت درمورد پروژه‌ای که 6 سال پیش برای صادرات گاز به عمان مطرح شده بود تا زمانی که تحریم ها ادامه داشته باشد موضوع صادرات به آن کشور نیز مسکوت خواهد ماند، و افزون برآن به نظر می رسد که ایران از معادلات گازی ترکیه، ارمنستان و آذربایجان نیز کنار کذاشته شده باشد، زیرا آذربایجان در حال حاضر از طریق ارمنستان گاز خود را به ترکیه صادر می کند، و از طرفی گازی که قرار بود از طرف ایران به هند و پاکستان صادر شود اکنون توسط ترکمنستان صادر می شود. به گفته یک کارشناس اقتصاد انرژی، ایران به دلیل تحریم ها از نقشه تجارت گاز دنیا حدف شده است.

در نگاهی کلی چالش های عمده صنعت گاز و نفت کشور می توان در نبود سرمایه گذاری خارجی، عدم انتقال دانش و فناوری پیشرفته، رشد مصرف داخلی گاز ایران، رقابت تولید و صادرات توسط کشورهای دیگر، و رویگرداندن شرکت های بزرگ انرژی از ایران خلاصه کرد که به همراه سایر مشکلاتی که کشورمان چه در داخل کشور و چه در صحنه بین المللی با آن روبرو است آینده صادرات گازی ایران را درهاله ای از نگرانی فرو می برد، و شکی نیست که نگاه نخست به وضعیت داخلی کشور و سیاست هائی که اتخاذ می شود باید اولین گام در مسیر مقابله با این چالش ها باشد. جواد اوجی وزیر نفت دولت سیزدهم امیدوار است که با بررسی و پیگیری امور، کشورمان بتواند از چالش سوخت زمستانی بدون دردسر عبور کند، اما مشخص نیست که این «بررسی و پیگیری امور» در چه اقداماتی خلاصه می شود و چگونه در شرایط کنونی کشور که حتی گفت و گوهای برجام بی سرانجام و معلق مانده سرمایه هنگفتی که برای توسعه زیر ساخت ها و افزایش تولید گازو سایر منابع انرژی کشور لازم است تامین شود؟

در جائی که عراق از مدتها قبل برنامه گسترده خود را برای قطع کامل وابستگی به منابع انرژی ایران آغاز کرده و به عنوان بخشی از استراتژی خود قراردادهای چندی برای تامین زیرساخت های انرژی و سرمایه گذاری با چین، فرانسه، روسیه، مصر و اردن به امضا رسانده، ما متاسفانه هنوز در پیچ و خم تعامل با دنیا سرگردان مانده ایم و همان کشورهای همسایه که تنها امیدمان را به آنها بسته بودیم اکنون در تعامل با دنیا گوی سبقت را از ما ربوده اند و عراقی که وارد کننده گاز ما بود با جذب سرمایه های هنگفت از سراسر جهان به زودی خود صادرکننده انرژی به کشورهای دیگر خواهد شد.       

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

چرا حاکمیت اعتراض‌های خیابانی را جدی نمی‌گیرد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: