به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

اولیانوفمیخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در مذاکرات اتمی گفته است گفتگوها برای احیاء کامل برجام به مرحله‌ای رسیده که نیازمند تصمیمات سیاسی از سوی سران کشورهای شرکت کننده در مذاکرات است. هرچند مقامهای اروپایی ابراز امیدواری کرده‌اند که هفته آینده می‌تواند آخرین دور مذاکرات را رقم بزند، ولی همچنان سوالاتی اساسی بی‌پاسخ مانده و همانطور که اولیانوف گفته، تصمیم نهایی مستلزم وجود اراده سیاسی برای خروج از وضع موجود است.  

در این میان، آژانس بین المللی انرژی اتمی نسبت به غنی‌سازی 60 درصدی در ایران ابراز نگرانی کرده و دبیر کل آژانس یادآور شده که فقط کشورهای سازنده بمب هسته‌ای در این ابعاد فعالیت دارند. این میزان غنی‌سازی در کنار تحرکات منطقه‌ای ما، این ذهنیت را در جامعه جهانی تقویت کرده که یا اصولا حاکمیت در ایران اراده سیاسی لازم را برای برای گذار از وضعیت موجود ندارد و یا اینکه اختلافات سیاسی در ایران بقدری زیاد است که مصالح ملی و رفع تحریم‌ها، قربانی برتری جویی‌های جناحی شده است.

این روزها تب و تاب انتخابات ریاست جمهوری از یک سو، و انتظار برای رسیدن به یک نتیجه مطلوب از گفتگوهای وین در مورد برنامه هسته‌ای ایران و لغو احتمالی تحریم‌ها از سوی دیگر، فضای سیاست داخلی و خارجی کشور را با صدها سئوال بدون پاسخ پر نموده، و درحالی که آقای روحانی چندی پیش از این مذاکرات وین را یک پیروزی برای دولت در ماه‌های پایانی آن خواند و به عنوان رئیس دولت وعده داد که تا پایان عمر دولت وی تحریم‌های آمریکا برداشته خواهند شد، با این حال از مذاکره‌کنندگان طرف مقابل هنوز اشاره‌ای مبنی بر لغو تحریم‌ها دریافت نشده است و برغم اظهارات سخنگوی دولت مبنی بر این که هیچ بن بستی در مذاکرات وین وجود ندارد، مسیر پیمایش این گفتگو‌ها با ابهام از وجود دوره دیگری از مذاکرات گره خورده است.

سعید خطیب زاده، سخنگوی وزارت امورخارجه مذاکرات وین را همراه با پیشرفتهای خوب و قابل توجهی در کارگروه‌ها دانسته و میگوید تنها موضوعات باقیمانده، موضوعات کلیدی هستند که مذاکرات آنها باید با دقت صورت گیرد. خطیب‌زاده می‌افزاید نه عجله‌ای برای توافق داریم و نه اجازه می‌دهیم مذاکرات دچار فرسایش شود. از سوی دیگر، عباس عراقچی مذاکرات را همراه با پیچیدگی‌های زیادی میداند و گفته است مذاکرات اکنون به موضوعات اصلی مورد اختلاف رسیده است. در واکنش به اظهارات عراقچی، میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمان‌های بین المللی، درحالی که از گفتگوی صریح خود با هیات آمریکائی در راستای احیای برجام خبر داده در توئیتی نوشته است زمینه‌ های اختلاف در گفتگوهای وین درباره برجام به طور چشمگیری کاهش یافته است؛ اما آقای عراقچی درست می گوید  که موضوعات باقی مانده پیچیده هستند و برای یافتن راه حل‌ نیاز به رویکردی مبتکرانه ومسئولانه است. و البته باید اضافه کرد که یافتن راه حل، مستلزم اراده سیاسی در تهران برای گذار از وضعیت موجود نیز می باشد.

به رغم کاهش زمینه های اختلاف طرفین، موضوعات اصلی حل نشده در وین برسر آنست که کدام تحریم های آمریکا باید برداشته شوند و ایران باید چه گام هائی برای بازگشت به تعهدات برجامی بردارد و همچنین ترتیب زمانی چنین اقداماتی باید چگونه باشد. در گام نخست، وزیرخارجه کشورمان از آمریکا خواسته همه تحریم های ایران را لغو کند، اما وزیر امورخارجه آمریکا براین باورست که هنوز از سوی ایران آمادگی لازم برای بازگشت به تعهدات برجامی را ندیده است. به این ترتیب، گره احیای برجام درهاله‌ای از بی اعتمادی طرفین به یکدیگر هنوز باز نشده و از گستره این بی‌اعتمادی نیز کاسته نشده است.

از سوی دیگر، اخیرا ایران و آژانس بین المللی انرژی هسته ای طی توافقی فعالیت های نظارتی آژانس و ضبط فعالیت‌های هسته‌ای‌ توسط دوربین‌های مدار بسته را برای یک ماه دیگر تمدید کردند، اما به گفته کاظم غریب‌آبادی، نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، داده‌های سه ماه گذشته همچنان در اختیار سازمان انرژی هسته‌ای ایران باقی خواهد ماند و به آژانس منتقل نمی‌شود. داده‌های یک ماه آینده نیز صرفا در اختیار ایران خواهد بود. در همین حال، رافائل گروسی، مدیر کل آژانس بین المللی انرژی هسته ای ضمن اشاره به این که توسعه برنامه هسته‌ای در چارچوب حق حاکمیت ایران است می‌گوید این درجه از فعالیت نیاز به هوشیاری و مراقبت و سیستم راستی‌آزمائی بسیار قوی دارد. گروسی با ابراز نگرانی شدید از برنامه هسته ای ایران بر این باوراست که سطح غنی سازی در ایران در ابعاد کشورهائی است که دارای بمب اتمی هستند. به گفته وی، غنی سازی 60 درصدی اورانیوم در کشوری مانند ایران موضوعی بسیار جدی است، زیرا فقط کشورهای سازنده بمب در آن ابعاد فعالیت می‌کنند؛ غنی سازی 60 درصدی تقریبا نزدیک به سطح ساخت سلاح است و در استفاده های تجاری سطح غنی سازی تنها 2 یا 3 درصد است. 

در عین حال گزارش اخیر آژانس بین المللی انرژی هسته‌ای حاکی از آنست که ذخایر اورانیوم غنی شده ایران 16 برابر مقدار مجاز برجام است که در سه ماه گذشته بیش از 270 کیلوگرم افزایش یافته است. واکنش سازمان انرژی اتمی ایران به گزارش آژانس این بود که ایران تاکنون بیشترین تلاشش را برای همکاری واقعی با آژانس انجام داده و شفاف ‌سازی‌ها و پاسخ‌های لازم را ارائه کرده است، حال آن که در سه ماه گذشته آژآنس به داده های مورد نیاز برای نظارت بر برنامه هسته ای ایران دسترسی نداشته و گروسی نیز در این گزارش این مورد را تصریح نموده است. از سوی دیگر، میخائیل اولیانوف با ابراز تاسف از اینکه همه چیز در روابط میان ایران و آژانس بسیار پیچیده است، مشکلات فعلی را موقتی می داند. 

با این حال، به دنبال گزارش اخیر آژانس بین المللی انرژی هسته ای و بازتاب آن در افکار مذاکره کنندگان و درحالی که هنوز پرسش های بسیاری از جانب آژانس توسط ایران بدون پاسخ مانده، راه رسیدن به اعتمادی که لازمه احیای برجام باشد دشوار تر شده است. برخی از کارشناسان بین المللی امکان ادامه مذاکرات وین را درسایه گزارش اخیر آژانس زیر سئوال می برند و این که اگر هنوز ایران درباره وجود ذراتی از مواد هسته ای در سه مکان توضیحات لازم را ارائه نداده است؛ اگر بحث های فنی بین آژانس و ایران نتایج مورد انتظار را نداشته است؛ و اگر در شفاف سازی در برابر پرسش های آژانس در مورد صحت اظهارات پادمانی ایران پیشرفتی حاصل نشده است، چگونه می توان از ماهیت صلح آمیز برنامه هسته ای ایران اطمینان حاصل کرد؟        

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

اولویت نظام در سال ۱۴۰۰ چه باید باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: