اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

دور اول نشست کمیسیون مشترک برجام که با حضور ایران و گروه 1+4 در وین از سر گرفته شده بود، پایان یافت. در این نشست شرکت‌کنندگان تصمیم به تسریع روند گفتگوها گرفتند و توافق شد فعالیت گروه‌های کارشناسی در دو حوزه لغو تحریم‌ها و هسته‌ای به صورت فشرده و سریع ادامه یابد. همچنین تصمیم گرفته شد گروه کارشناسی سوم با نام «گروه کارشناسی ترتیبات اجرایی» با هدف گفت‌وگو در خصوص ترتیبات عملی مورد نیاز برای اجرایی شدن لغو تحریم‌ها و سپس بازگشت آمریکا به برجام تشکیل شود. عباس عراقچی روند مذاکرات را مثبت ارزیابی کرده و البته از چالش های سخت پیش رو سخن گفته است.

رئیس هیئت روسی در توئیتی نوشت که محتوای مذاکرات ایران و گروه 1+4  ثابت کرد که اعضا در مورد احیای نسخه اصلی توافق متحد هستند. ساعاتی پیش از این جلسه، نشست سه‌جانبه هماهنگی میان رؤسای هیات‌های ایران، روسیه و چین برگزار شده بود که طی آن، طرف‌ها، خواستار لغو یک‌جای تحریم‌های آمریکا بعنوان شرطی ضروری برای بازگشت این کشور به برجام شدند. این تحولات در شرایطی صورت می‌گیرد که فایل صوتی فاش شده دکتر ظریف و اظهاراتشان درباره سنگ‌اندازی‌های روسیه در جریان مذاکرات برجام، بحث‌برانگیز شده و دوقطبی‌های داخلی در حوزه سیاست خارجی را پررنگ‌تر کرده است.

واقعیت اما اینست که نکته محرمانه در رابطه با مواضع واقعی مسکو وجود ندارد و همه کارشناسان حوزه سیاست خارجی واقفند که طی چهار دهه گذشته، روسیه یکی از اصلی‌ترین برندگان تقابل ایران و آمریکا بوده و منطقی است که تمایلی به بهبود روابط ایران و غرب نداشته باشد. اکنون روسها هم نگرانی‌های مشترکی با غرب درخصوص رژیم تسلیحاتی منطقه دارند، ولی در همین حال رفتارهای مسکو نشان داده که تمایلی به خروج ایران از انزوای سیاسی و اقتصادی ندارند زیراکه در این شرایط، ما با دستِ بسته در کنار مسکو قرار می گیرم و امکان چانه‌زنی نخواهیم داشت.

در این میان همراهی و سینه چاکی دلواپسان داخلی برای روسیه جالب است. همان کسانی که در دوران پسابرجام، پوتین را وهب مسیحی می‌دانستند که روزی در رکاب امام زمانش شهید خواهد شد، اکنون در پی پنهان کردن مخالفت روسیه با تنش‌زدایی ایران و غرب هستند و سوء استفاده روسیه از سردار سلیمانی برای ایجاد انحراف در برجام را به معنی مشارکت راهبردی پوتین در جنگ سوریه و در راستای منافع محور مقاومت عنوان می‌کنند، و ذکر نمی‌کنند که دیدار سردار سلیمانی با پوتین پس از دفع خطر داعش صورت گرفت و عملا به افزایش سنگ‌اندازی‌ها در مسیر تنش‌زدایی ایران و غرب انجامید.

اکنون برخی از دلواپسان سعی دارند سیاست خارجی و وضعیت اقتصادی را نامرتبط جلوه دهند و موضوع مذاکره را از گفتمان ملی (و انتخاباتی) خارج کنند. البته بحثی نیست که مهمترین چالش پیش‌روی مردم عادی کشورمان، مسائل اقتصادی و معیشتی است، اما اگر از غیرسیاسی‌ترین شهروندان هم این سوال مطرح شود که چرا ما در چنین وضعیت اقتصادی قرار داریم؟ در جواب می‌گویند انزوای سیاسی و اقتصادی کشور در کنار فساد داخلی باعث ایجاد وضعیت کنونی اقتصادی شده است. از همین روست که خارج کردن بحث سیاست خارجی و مذاکره از گفتمان ملی، نه از سر دلسوزی برای منافع ملی، بلکه  ناشی از دلواپسی برای منافع شخصی و جناحی است. 

تعامل سازنده با همه قدرت‌های بین‌المللی باید در دستور کار ما باشد و از این زاویه فرقی میان روسیه و فرانسه و آلمان وجود ندارد. البته همانطور که کارشناسان یادآور می‌شوند، در دوران پساجنگ سرد،  مسکو نقش جدیدی برای خود در خاورمیانه تعریف کرده و دخالت مستقیم نظامی، مبارزه با تروریسم و شکل‌دهی به ائتلاف‌های ضدغربی به اصلی‌ترین گزاره‌های سیاست خاورمیانه‌ای جدید روسیه تبدیل شده است. البته رویکرد دوگانه مسکو در قبال ایران، در چهارچوب منافع ملی روسیه می‌گنجد، ولی جای تعجب آنجاست که گروه‌های تاثیرگذاری در داخل کشور، عملا از سوزاندن همه گزینه‌ها و پناه بردن به دامان روسیه دفاع می‌کنند و در همین راستاست که اکنون در تلاشند موضوع مذاکره و تنش‌زدایی را از گفتمان ملی خارج کنند، زیرا می‌دانند که پاسخ مردم به تنش‌خواهان و انزواطلبان منفی است.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام