به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

در پی آزادی مجید طاهری، پزشک ایرانی بازداشت شده در آمریکا، مقام‌های کشورمان تاکید می‌کنند هیچگونه مذاکره ای میان ایران و آمریکا صورت نگرفته است. برغم این ادعا، به هر حال نمی توان انکار کرد که تبادل زندانی میان دو کشور مستلزم یک نوع تعامل دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن بوده و همین امر، امیدهایی را برای امکان از سرگیری تعاملات سازنده و امکان مذاکره مستقیم با دولت واشنگتن ایجاد کرده است.

طاهری تبادل زندانیدکتر ظریف پس از پیشنهاد رئیس‌جمهوری آمریکا برای مذاکره، بار دیگر بر لزوم بازگشت به توافق‌های 5 به علاوه یک تاکید کرد. البته تاکید بر چهارچوب‌های پیش‌بینی شده در برجام، منافی از سرگیری مذاکرات مستقیم با آمریکا در چهارچوب‌های متفاوت و سطوحی پایین تر از 1+5 نیست. نباید از یاد برد که «نگاه همه یا هیچ» به مذاکرات می‌تواند به تعمیق بن‌بست دیپلماتیک موجود بیانجامد. نگاهی به تعاملات سیاسی تهران و واشنگتن طی چهار دهه گذشته نشان می‌دهد که ما در قالب‌های مختلف با آمریکایی‌ها تعامل دیپلماتیک داشته‌ایم و متاسفانه در بسیاری از موارد فرصت سوزی کرده ایم و زمانی که کار از کار گذشته، مجبور به تعامل شده ایم.

تاریخچه روابط ایران و آمریکا که از اواسط قرن نوزدهم میلادی آغاز شده بود، پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در ابعاد گسترده خود پایان یافت و پس از تسخیر سفارت آمریکا در تهران، روابط دیپلماتیک دو کشور از شکل رسمی، به شکل غیر رسمی و بعضا محرمانه تغییر یافت. مذاکرات محرمانه برای آزادسازی گروگان‌های آمریکائی آغازی برای چهار دهه تعاملاتی بود که نشان از فرصت سوزی ایران در دقیقه نود دارد. خرداد 1365 یک هیئت آمریکائی برای مذاکره و از سرگیری روابط دو کشور، وارد ایران شد، اما پس از شش دور مذاکرات، تلاش‌ها بی‌نتیجه پایان یافت. عذرخواهی وزیر خارجه وقت آمریکا از ایران درفروردین 1377 و دعوتش برای ترسیم یک نقشه به منظور عادی‌سازی مناسبات بین دو کشور نیز به جایی نرسید. 

برغم عدم تمایل مقام های کشورمان به عادی سازی روابط دیپلماتیک، تعاملات مخفی همچنان ادامه یافت که شاید جدی‌ترین آن، همکاری نظامی ایران و آمریکا در رابطه با طالبان بود. در واقع در اواخر تابستان 1380  بود که ما در زمان حمله به افغانستان، عملا به نیروهای آمریکائی یاری رساندیم که البته تحولات بعدی و از جمله کشف یک کشتی با محموله تسلیحاتی به مقصد غزه، معادلات را تغییر داد.

در سال 1382 بود که ما برای کاهش فشارهای جهانی نسبت به برنامه هسته‌ای کشور، به پروتکل الحاقی پیوستیم و یک دهه ارتباطات و تعاملات آشکار و پنهان، به مکالمه تلفنی چند دقیقه‌ای روحانی و اوباما انجامید و سرانجام در تیرماه 1394، برجام به امضا رسید.البته نباید فراموش کرد که تعاملات پنهان از اواخر دولت دهم و با سکانداری دکتر صالحی آغاز شده بود که ایشان توضیحات مفصلی در این خصوص داده اند. علاوه بر آن، طی سالهای 88 تا 93، رئیس جمهوری آمریکا چهار نامه برای رهبر معظم انقلاب ارسال کرد که به برخی از آنها پاسخ نیز داده شد.

پیشتر هم گفته بودیم که با ترس نباید مذاکره کرد، ولی از مذاکره هم نباید ترسید. استراتژی «نه جنگ، نه مذاکره» تا جایی موفق خواهد بود که خطر جنگ جدی نباشد و فایده مذاکره قابل چشم پوشی باشد. اگر ما می توانستیم یک ائتلاف موفق جهانی حول مطالبات خود ایجاد کنیم، در آن صورت می توانستیم با امتناع از مذاکره، به امتیازگیری بپردازیم. در شرایط کنونی اما، ما حتی به حمایت از روسیه و چین هم امیدی نداریم که این امر ناشی از رویکرد ایدئولوژیک نظام در حوزه سیاست خارجی بوده است. در مقابل، شرکای ما، از چین گرفته تا سوریه، تعریفی عملگرایانه‌ از ارتباطشان با آمریکا دارند و همین امر باعث شده که در ائتلاف منطقه‌ای که شرایطش را بگونه‌ای مطلق‌گرایانه و ایدئولوژیک تعیین می‌کنیم شرکت نکنند. عقلگرایی و عملگرایی حکم می‌کند که ما از مذاکرات مستقیم ابایی نداشته باشیم و تبادل زندانی می تواند مقدمه‌ای برای این تعاملات باشد.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به نظر شما، کدام یک از موارد زیر نقش مهمتری در تشدید مشکلات اقتصادی کشور داشته است؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: