به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

در پی کاهش شدید درآمدهای نفتی و خلائی که رکود اقتصادی و انزوای بین‌المللی برای درآمدهای دولتی ایجاد کرده، حاکمیت تصمیم گرفته که شرکت‌های دولتی را در بازار سهام عرضه کند. در کنار عرضه سهام اما، باید ساختار مدیریتی و انتصاباتی این شرکت ها نیز متحول شود، تا هیات مدیره و هیات منای شرکت‌های واگذار شده در بورس، نمایندگان واقعی سهام‌داران باشند. غلامحسین شافعی، رئیس اتاق ایران درباره واگذاری شرکت‌های دولتی گفت: «اگر به دنبال اهداف سیاست های اصل 44 هستیم باید به خصوصی کردن مدیریت توجه کنیم. الان تغییر مالکیت اتفاق می افتد اما تغییر مدیریت صورت نمی‌گیرد. این روش با اهداف اصلی سیاست های اصل 44 مغایرت دارد. اگر قرار باشد با واگذاری سهام، بازهم مدیریت دولتی باقی بماند، آن اهداف اصلی را محقق نخواهد کرد.»

شافعیبا واگذاری سهام شاید دولت بتواند در کوتاه مدت از سرمایه گذاری‌های مردمی استفاده ابزاری کند و برای خود درآمدی دست و پا نماید، ولی در درازمدت، این سیاست به جایی نخواهد رسید و کارآیی شرکت‌های واگذار شده را حتی پایین‌تر نیز خواهد آورد. با توجه به این پیش زمینه است که بحث چالش‌های بازار بورس کشور ابعاد جدیدی پیدا می کند. در واقع حتی اگر بورس‌بازان از حباب کنونی بازار جان سالم به در ببرند، در درازمدت امیدی به نجات شرکت‌های واگذار شده نیست.

اگرچه صعود و نزول شاخص های بازار بورس در چند روز گذشته ناشی از تنش ها و هیجانات کلی دربازارهای اقتصادی است و به برخی باورها ریزش شاخص ها تنها نشانی از روند اصلاح طبیعی در بازار است، زیرا حجم نقدینگی قابل توجه در بورس با استحکام پایه‌های بازار از سقوط بورس جلوگیری خواهد نمود، اما باید توجه داشت که رشد شاخص با واقعیت‌های اقتصادی کشور هماهنگی ندارد و این عدم هماهنگی، همان وضعیتی است که اصطلاحا از آن به حباب بازار بورس یاد می‌شود. متاسفانه سیاست‌های حاکمیت در حفظ انحصار مدیریتی شرکت های واگذار شده، بحران بازار بورس را عمیق‌تر می‌کند.

حباب در بازار بورس   تاجرانبحث های زیادی درباره حبابی بودن یا نبودن بازار بورس طرح می‌شود. بطورکلی هنگامی که قیمت‌ یک شرکت یا یک حوزه سرمایه گذاری با ارزش واقعی آن شرکت یا حوزه تفاوت داشته‌ باشند و فاکتورهای لازم برای بهبود وضعیت هم غایب باشد، آن بازار حبابی است و باید انتظار سقوط دیر یا زود آن را داشت. با توجه به زیان‌دهی شرکت‌های دولتی واگذار شده، و نیز نبود سیاستی برای خصوصی سازی مدیریت این شرکت‌ها، چندان شکی در حبابی بودن بازار بورس نمی توان داشت. مسعود خوانساری بر این باور است که رشد بیش از دوبرابری شاخص بورس در مقایسه با رشد قیمت مسکن و سکه و ارز، غیرطبیعی است و باید جلوی سفته بازی دراین بازار گرفته شود. به گفته اقتصاد دان بهروز هادی زنوز، با توجه به این که عامل اصلی روند افزایشی در شاخص قیمت سهام، ارز و طلا تورم بالا در اقتصاد کشور است، شیب افزایش قیمت سهام، تند تراز شیب افزایش نرخ تورم، سکه و ارز را یکی از نشانه های مهم حبابی شدن قیمت سهام می داند. 

پدرام سلطانی با اشاره به تورم قیمت در بازار سرمایه و رشد 600 درصدی بورس، آن را درعدم تناسب با اقتصاد می داند و براین باور است که به رغم این که فعالان بازار سرمایه نمی خواهند قبول کنند، رشد بورس قطعا حباب است. تحلیل سلطانی و کارشناسان اقتصادی هم نظربا وی مانند سیامک قاسمی و احسان سلطانی براین مبنا است که اتفاق خاصی دراقتصاد ایران رخ نداده است که موجب رونق کسب و کارها و سوددهی شرکت های بورسی شده باشد، و رشد شاخص بازار، بنیادین نیست و در اثر رونق اقتصادی ایجاد نشده بلکه به دلیل سفته‌بازی و هجوم نقدینگی به این بازار است.  این گروه از کارشناسان اقتصادی معتقدند که این سیل نقدینگی در گذشته نیز به بازار مسکن، طلا، ارز و خودرو نیز هجوم برد و موجب افزایش بی رویه قیمت ها، سود سفته بازان و ایجاد جو روانی و حباب در بازار شد. 

در مقابل محمود رضا خواجه نصیری، مدیرعامل تامین سرمایه تمدن، در پاسخ به وجود حباب در بازار سرمایه می گوید تعمیم این مساله به کل بازار قابل پذیرش نیست، اما درعین حال براین باور است که نگاه تازه واردین به بازارسرمایه نباید تنها به نقدینگی، بلکه به اصول بنیادین معطوف باشد و افسار بازار سرمایه را نباید به دست نقدینگی سپرد، زیرا اثرات مخرب آن به مراتب بیشتر از سایر بازارهای موازی خواهد بود. حسین عبده تبریزی، دبیرکل پیشین بورس تهران، نیز معتقد است در کل بازار، حباب جدی وجود ندارد اما قیمت برخی از سهام بیش از ارزش ذاتی آن ها است. دکتر عبده تبریزی به فعالان اقتصادی توصیه می کند برای فعالیت در چنین بازار سرمایه محتاط تر از قبل عمل کنند.

همانطور که دکتر سلطانی یادآور شده& برغم عرضه سهام شرکت‌های دولتی، بورس کشور عملا تحت کنترل چند نهاد عمومی دولتی و شبه دولتی است و عرضه سهام در بورس موفق نخواهد بود.  درواقع از منظر تحلیل بنیادین، تا زمانی که انحصار مدیریتی شرکت های واگذار شده در دست حاکمیت باقی بماند، نمی توان امیدی به آینده بازار بورس داشت.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به نظر شما، کدام یک از موارد زیر نقش مهمتری در تشدید مشکلات اقتصادی کشور داشته است؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: