به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

صندوق توسعه ملی   تاجراندر گیر و دار بحران کرونا و در مواجهه با کاهش شدید درآمدهای نفتی، تخصیص یک میلیارد یورو از منابع صندوق توسعه ملی، خبر خوبی برای دولت بود. اکنون که مقام معظم رهبری با برداشت از صندوق توسعه ملی موافقت کرده اند، لازم است دولت در نوع مصرف منابع تخصیصی با شفافیت عمل کند و بطور خاص از منابع صندوق برای حمایت از کسب و کارهای آسیب دیده از کرونا استفاده نماید. البته در نبود شفافیت نسبت به میزان موجودی صندوق توسعه ملی، برخی ابراز نگرانی کرده اند که برداشت از صندوق، عملا بمعنی استقراض از بانک مرکزی است که بدلیل عدم امکان بازپرداخت، در آینده می‌تواند به چاپ اسکناس و افزایش تورم بیانجامد.

صندوق توسعه ملی با هدف تبدیل بخشی از درآمدهای کشور به ثروتی مانگار برای نسل‌های آینده تشکیل شد ولی متاسفانه این هدف در بسیاری از موارد رعایت نشده است. در آخرین نمونه، می‌توان به اعطای 200 میلیون یورو از این صندوق برای فعالیت‌های سپاه قدس اشاره کرد که به هیچوجه ارتباطی با اهداف توسعه نداشت. البته در مقابل می‌توان به تخصیص 300 میلیون یورو ازمحل صندوق برای خط آهن چابهار-زاهدان، پیشنهاد درنظر گرفتن 50 میلیون یورو برای رفع تنش آبی و اختصاص 750 میلیون دلار برای افزایش ظرفیت کشتیرانی اشاره داشت. اگر کمک یک میلیارد یورویی از صندوق توسعه ملی درجهت کمک به کسب و کارهای آسیب دیده از کرونا مورد استفاده قرار گیرد، می‌تواند اهداف توسعه‌ای را نیز تامین کند.

علاوه بر منابع داخلی، دولت همچنان برای دریافت کمک‌های صندوق بین‌المللی پول نیز تلاش می‌کند و امید است که این تلاش ها به سرانجام رسد. البته به تاکید کارشناسان حتی اگر صندوق بین المللی پول با تقاضای ایران موافقت کند، بدلیل مشکلات بانکی امکان جابه جائی پول وجود ندارد. البته علاوه بر مخالفت‌های بین‌المللی، در داخل هم عده‌ای با دریافت وجوه از صندوق بین‌المللی پول مخالفت می‌کنند و می گوید برداشت از صندوق توسعه ملی آسیب کمتری از  دریافت وام های خارجی دارد.

وضعیت کنونی صندوق توسعه ملی ناشی از ایرادات ساختاری در بودجه و نتیجه وابستگی بیش از حد به درآمدهای نفتی در سالهای گذشته بوده و به گفته وحید شقاقی، تا زمانی که نظام بودجه‌ریزی اصلاح نشده و نتابع جدید در آن تعریف نشود، نمی توان انتظار داشت که صندوق توسعه ملی اوضاع مناسبی پیدا کند. به همین خاطر، برداشت از صندوق توسعه ملی و تامین مالی پروژه‌هائی که با اهداف این صندوق همخوانی ندارند، بدلیل پیامدهای نامناسب و تبعات منفی اقتصادی آن، همواره با مخالفت اقتصاددانان روبرو بوده است. به گفته سید محمد هادی سبحانیان، بجای تامین مالی دولت از صندوق توسعه ملی، باید راهکارهای دیگر همچون انتشار اوراق و خرید آن از سوی بانک‌ها مورد استفاده قرار گیرد.

صندوق توسعه ملی  تاجراندر همین حال محمد حسینی عضو، هیئت امنای صندوق توسعه ملی پیشنهاد می‌کند که بجای برداشت ارزی از این صندوق، بهتر است ظرفیت منابع ریالی آن برای مقابله با کرونا درنظر گرفته شود. علیرضا نظری هم به استفاده از منابع ناشی از اموال منقول و غیرمنقول دولتی و انتشار اوراق اشاره می کند.

همانطور که در ابتدا اشاره شد، شفاف سازی در خصوص نحوه مصارف یک میلیار یورو از محل صندوق توسعه ملی باید در دستور کار باشد. در بحث مصارف صندوق اما، یکی از ابهام ها، میزان موجودی صندوق توسعه ملی و تامین بودجه سال 99 است. بر اساس گزارش کمیسیون تلفیق مجلس، قرار است در سال جاری، بیش از 2.2 میلیارد یورو از این صندوق برای تامین 13 نیاز دولت برداشته شود. در این حال، محمد حسینی می گوید برداشت از صندوق در سال جاری، مشروط بر این است که زمانی این پول به دولت تعلق گیرد که دولت بتواند روزانه یک میلیون بشکه نفت را به مبلغ 50 دلار به ازای هر بشکه به فروش رساند و سهم صندوق را واریز کند. حسینی همچنین تاکید می‌کند که صندوق وضع خوبی دارد و در بازپرداخت ها با مشکلی مواجه نشده است، این درحالیست که به گفته بایزید مردوخی، عضو سابق هیئت امنای صندوق توسعه ملی، چیزی در صندوق وجود ندارد و پس از برداشت 10 میلیارد دلاری برای طرح های عمرانی، این صندوق کاملا صوری است و به احتمالی برداشت از صندوق اکنون در حقیقت استقراض از بانک مرکزی است که به نوبه خود می‌تواند در آینده به دلیل عدم امکان بازپرداخت به چاپ اسکناس و افزایش تورم منجر شود.

در بسیاری از موارد، متاسفانه راهکارهای پیشنهادی کارشناسان اقتصادی برای کاهش کسری بودجه که دولت را از دست اندازی به منابع صندوق توسعه ملی بی نیاز کند به دلیل سوءمدیریت‌ها و بی‌توجهی به برنامه‌ریزی‌های بلند مدت، نادیده گرفته می‌شود. اگر کاهش مخارج نهادهای دولتی و حاکمیتی در کنار مقابله با فرارهای مالیاتی و کاهش قاچاق قرار گیرد، امکان افزایش ذخایر صندوق توسعه ملی وجود خواهد داشت.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به نظر شما، کدام یک از موارد زیر نقش مهمتری در تشدید مشکلات اقتصادی کشور داشته است؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: