به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

با نامگذاری نخستین روز بهار توسط سازمان ملل به عنوان روز جهانی شادی، شاید شایسته نباشد در این روزهای نخست سال، نبود نشاط و شادی در کشورمان را زیر ذره بین قرار دهیم، اما تازه‌ترین گزارش جهانی خوشبختی که به بررسی وضعیت سعادت و احساس خوشبختی در 156 کشور می‌پردازد، جای تامل دارد. در گزارش سال 2020، برای نخستین بار، افزون بر کشورها، 186 شهر دنیا نیز برای یافتن تاثیر محیط های اجتماعی، شهری و طبیعی بر شادی مردمانشان مورد بررسی قرار گرفته اند. این گزارش که توسط کمیسیون توسعه پایدار سازمان ملل تهیه شده، شرایط کنونی زندگی شهروندان 18 سال به بالا و معیار های رفاهی زندگی روزمره آنان را بررسی می کند و در ارزیابی این بررسی ها، توجه به پاسخ‌هائی مانند احساس شادی و لذت از اتفاقات روزانه و یا بر عکس، احساس غم، اندوه و خشم در نظر گرفته شده است. 

گزارش جهانی سعادت    تاجراندر میان 156 کشور دنیا، ایران رتبه 118 را داراست که به مراتب پائین‌تر از بسیاری از کشورهای منطقه مانند ترکیه (رتبه 93) کویت (رتبه 48) بحرین (رتبه 40) امارات (رتبه 21 ) و حتی عراق (رتبه 110) است. در سال 2015 میلادی رتبه ایران 110 بود. افت شاخص خوشبختی در ایران احتمالا ناشی از دشوارتر شدن شرایط اقتصادی و اجتماعی کشور است. البته هرچند درآمد سرانه کشورها یکی از فاکتورهای سنجش احساس خوشبختی است، ولی برخی از کشورهای فقیر رتبه قابل قبولی دارند که این امر حاکی از اهمیت فاکتورهایی مانند آزادی‌های اجتماعی و سیاسی است. متاسفانه در کشور ما، علاوه بر مشکلات معیشتی، فاصله زیادی میان مطالبات شهروندان طبقه متوسط با میزان آزادی‌های سیاسی و اجتماعی وجود دارد که این امر باعث کاهش احساس خوشبختی بوده است.

در این گزارش، میزان درآمد، اعتماد اجتماعی، سلامتی و طول عمر، آزادی در اخذ تصمیمات مهم زندگی، بخشش و کمک به سازمان‌های خیریه، و وجود فساد، محورهای اصلی سنجش شادی یا احسای غم و اندوه هستند، و معیارهای درک مفهوم سعادت بر اساس تاثیر محیط اجتماعی، محیط شهری و محیط طبیعی مشخص شده است.  یکی از یافته های کلی در این گزارش این است که یکی از عوامل اصلی احساس شادی، میزان بالاتری از اعتماد نسبت به افراد و نهادهای جامعه است.  ارزیابی پژوهشگران در زمینه اعتماد اجتماعی با توجه به عواملی مانند وجود بیماری، نابرابری، بیکاری یا درآمد کم، جدائی و طلاق، و امنیت اجتماعی انجام می شود و آنچه در این ارزیابی حائز اهمیت است اعتماد مردم به یکدیگر، اعتماد به دولت، اعتماد به سازمان های حکومتی، و بطور کلی زندگی در جامعه ای با دید مثبت و شوق زندگی است که آثار منفی نابرابری های درآمدی و سایر مشکلات اجتماعی را کمتر می‌کند.

جالب توجه اینکه برای شهروندان کشورهائی که در رتبه‌های بالاتر شادی قرار دارند، برابری در استفاده از فرصت‌ها و ابزار موجود برای ارتقای کیفیت زندگی مهم‌تر از برابری های درآمدی است. این یافته‌ها با گمانه‌زنی‌های بسیاری از متفکران اقتصادی همخوانی دارد که بر برابری و عدم تبعیض در فرصت‌ها تاکید دارند. این مدل در مقابل رویکرد «برابری در نتایج» قرار می گیرد که به یک نوع نرخ گذاری دولتی برای کالاها و خدمات می انجامد.   

یکی دیگر از یافته های این گزارش برآورد شادی شهرنشینان در مقایسه با روستائیان است، که نشان می دهد شهرنشینان از ساکنین سایر نقاط یک کشور خوشحال‌ترند، زیرا در شهرها فرصت های اقتصادی و کسب درآمد بیش از روستاهاست و شاید به همین علت باشد که جمعیت شهر نشین به نسبت سال های 50 میلادی 30 درصد افزایش یافته و پیش بینی می  شود که تا سال 2050 میلادی این رشد به 68 درصد افزایش یابد. از طرف دیگر تاثیر محیط زیست بر زندگی یکی دیگر ازمحورهای ارزیابی شادی شهروندان است و این که زندگی در محیط‌های سبز و طبیعی بر شادی انسان‌ها می افزاید.  بنابراین با در نظرگرفتن گسترش فعالیت‌های زیست محیطی در سال‌های اخیر، جای تعجب نیست که 62 درصد از پاسخگویان در این ارزیابی حفظ محیط زیست را مهم تر از توسعه اقتصادی بدانند.  

رتبه بندی شهرها در سنجش شادی و سعادت از این منظر اهمیت دارد که اهداف توسعه پایدار شهرها که نقش بسزائی در توسعه در سطح جهانی ایفا می کنند با رضایت شهروندان از کیفیت زندگی رابطه تنگاتنگی دارند. برای مقایسه شهرها، ابتدا ارزیابی شرایط زندگی شهروندان مورد بررسی قرار گرفته و سپس نتایج آن با انتظارات و خواسته‌های ساکنین از زندگی سنجیده شده است. در ارزیابی از 186 شهر دنیا، تهران با رتبه 155 ، یک رتبه بالاتر از مشهد  قرار دارد، ولی در مقایسه با شهرهایی همچون استانبول (رتبه 115) و دوحه (رتبه 63) وضعیت بسیار پایین تری قرار دارد. به گفته پژوهشگران، معیار های سنجش دراین قسمت از گزارش، برگرفته از امید به کیفیت زندگی در پنج سال آینده و احساس شادی یا غم و اندوه نسبت به آن است. 

گزارش جهانی سعادت امسال نیز بار دیگر فنلاند را در رده اول، و شهروندان آن کشور را سعادتمندترین مردم جهان معرفی کرده است، و به دنبال آن کشورهای دانمارک، سوئیس، ایسلند، نروژ، هلند، سوئد، نیوزیلند، اتریش و لوکزامبورگ در رده خوشحالترین کشورها قرار دارند، در حالی که افغانستان در پائین‌ترین ردیف جدول قراردارد. بنابراین جای تعجب نیست که بسیاری ازاین کشورها در فهرست برترین کشورهای جهان برای زندگی که از جنبه هائی مانند شهروندی،  کیفیت زندگی و میراث فرهنگی انتخاب می شوند نیز قرار دارند و کشوری مانند افغانستان و حتی کشورما از لیست بهترین های دنیا حذف شده اند. 

به رغم این که ممکن است ارزیابی سعادت و خوشبختی درحال حاضر که دنیا با ویروس کرونا در جدال است به نظر مناسب نباشد، پژوهشگران گزارش سعادت جهانی بر این باورند که درمقابله با مشکلات دنیا و چالش های آن، خوشحالی در جوامعی که از اعتماد اجتماعی و اعتماد به نهادهای کشوری برخوردارند افزایش می یابد، و تجربه وقایع تاسف بار دنیا در گذشته مانند سیل ها، طوفان ها و سونامی ها نشان داده که جامعه ای با میزان بالای اعتماد همیشه به دنبال راه های همکاری جمعی برای ترمیم آسیب ها و بازسازی برای زندگی بهتر است که به نوبه خود اقدامی امیدوار کننده و شادی آفرین در مسیر رسیدن به آینده ای پربارتر است.

بیشتر بخوانید:

سال 98، سال فرسایش سرمایه اجتماعی

 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به نظر شما، کدام یک از موارد زیر نقش مهمتری در تشدید مشکلات اقتصادی کشور داشته است؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: