به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

گریس 1فعالان اقتصادی به یاد دارند که در تابستان گذشته خبر ارسال دو میلیون بشکه نفت خام توسط نفتکش گریس 1 (که بعدا به آدریان دریا 1 تغییر نام داد) در صدر اخبار روز مطبوعات داخلی و خارجی بود. سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان در واکنش به توقیف این نفتکش اعلام کرد این کار قانونی است و به هیچ کشور ثالثی ارتباط ندارد.  وی همچنین گفت که ایران به هر مشتری قدیمی و تازه ای که بخواهد نفت خود را می فروشد و اگر مقصد این نفتکش سوریه هم بود، بازهم به کسی ربط ندارد. وقتی در پاییز همان سال وزیر نفت سوریه علی سلیمان با بیژن زنگنه دیدار کرد وزیر نفت کشورمان گفت: بخش خصوصی، فروش نفت به سوریه ندارد. وی افزود: درباره صادرات نفت از سوی وزارت نفت هم همانگونه که بارها گفتم صحبتی نخواهم کرد.

واقعیت این است که نفت ما به سوریه صادر می‌شود و همانگونه که سخنگوی وزارت امور خارجه گفت این امر از منظر ایران قانونی است، ولی همانگونه که وزیر نفت گفت، در مورد آن حرف نمی زنیم! طبیعتا ما باید نفت صادر کنیم، ولی سوال اینست که آیا پول نفت صادراتی به سوریه به خزانه کشور باز می‌گردد یا خیر؟

تعامل انرژی ما با سوریه به دهه شصت باز می کردد. در واقع ارسال نفت مجانی یا با تخفیف به سوریه در سال 1364 در زمان نخست وزیری مهندس موسوی و با تصویب مجلس شورای اسلامی وقت به ریاست آیت الله هاشمی رفسنجانی آغاز شد. در آن زمان وزارت نفت اجازه صادرات یک میلیون بشکه نفت خام سبک به صورت مجانی و 5 میلیون بشکه با تخفیف 2.5 دلار در هر بشکه را دریافت کرد.

صادرات نفت ما به سوریه در سالهای گذشته ادامه یافته و در سال 1392 نیز با مصوبه نهاد ذی‌صلاح با ارسال ماهیانه معادل مبلغ 300 میلیون دلار تا سقف 3.5 میلیارد دلار در سال - بدون دریافت وجه - ادامه پیدا کرده است. هرچند مسئولان با اشاره به تحریم‌ها و شرایط جنگ اقتصادی گزارش‌های مربوط به عدم دریافت وجوه از سوریه را تایید یا تکذیب نکرده اند، اما رسانه‌های داخلی و خارجی با استناد به منابع دیگر، سعی در تخمین میزان صادرات نفت ایران به سوریه دارند. برای نمونه، خبرگزاری دانشجو با استناد به داده‌های شرکت ردیابی تانکرهای نفتی و همچنین اقتصادنیوز به اعتبار گروه اینتلی نیوز گزارش داده که صادرات نفت ما با وجود تحریم‌ها، در ماه ژانویه گذشته، به یک میلیون بشکه در روز رسیده که حدود 10 درصد آن به سوریه فرستاده می‌شود. 

هرچند عدم شفافیت در گزارش‌دهی صادرات نفت در شرایط کنونی توجیهات خود را دارد ولی باید توجه داشت که در بسیاری از موارد، سایت‌های مرجع انرژی، نقل و انتقالات محموله‌های نفتی ما را منعکس می‌کنند و در این موارد، تنها مردم کشورمان - که قرار است پول نفت از سفره آنها به سوریه داده شود - در جریان این صادرات قرار نمی‌گیرند. واکنش مطبوعات و رسانه‌ها را به یاد دارید که چگونه سخنان وزیر نفت را تیتر زدند «مردم محرم هستند اما عدد صادرات نفت را نمی گویم.»  مهندس زنگنه به حق از لوزم تدبیر برای خبررسانی‌های مربوط به صادرات نفت سخن گفته ولی در ضمن باید توجه داشت که وقتی ما عملا وجهی را از صادرات نفت دریافت نمی‌کنیم، دیگر نمی توان از منافع ملی در این زمینه سخن گفت به بهانی حفظ این منافع، پنهان‌کاری کرد.

در اینجا بحث ما ترفندهای مبتکرانه وزارت نفت برای صادرات نفت نیست. سخن ما این است که برنامه وزارت نفت برای استرداد وجوه ایران چیست و آیا شرکایی همچون سوریه، وجوه مربوط به خرید نفت از ایران را پرداخت خواهد کرد و یا این موضوع هم بخشی از هزینه‌های مربوط به حفظ عمق استراتژیک در منطقه خواهد بود؟ بر کسی پوشیده نیست که سوریه در وضعیت بسیار بدی از نظر اقتصادی قرار دارد و هنوز هم موفق نشده وام های خط اعتباری یک میلیارد دلاری ما را هم پرداخت کند. با توجه به این پس زمینه، وضعیت وجوه نفتی ایران هم در هاله ابهام قرار دارد.

اگر فرض را بر این بگیریم که برآیند گزارش های رسمی و غیر رسمی تا انداز‌ه‌ای گویای حقیقت و بدهی سنگین سوریه به ایران باشد، می توانیم تخمین بزنیم که اگر از سال 1392 سالانه معادل سه میلیارد دلار هم نفت بدون دریافت وجه به سوریه صادر کرده باشیم دست کم 21 میلیارد دلار از سوریه طلب داریم. امیدواریم مسئولان مربوطه در خصوص این محاسبه تخمینی، روشنگری کنند و اگر این محاسبات خلاف واقع است، اطلاع‌رسانی‌های لازم را انجام دهند.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به نظر شما، کدام یک از موارد زیر نقش مهمتری در تشدید مشکلات اقتصادی کشور داشته است؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: