به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

طرح خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای (NPT)  از سوی چند تن از نمایندگان اصولگرا به هیئت رئیسه مجلس ارائه شده، ولی به‌نظر می رسد این اقدام بیشتر یک تهدید تاکتیکی باشد تا یک برنامه اجرای. پیشتر نیز دکتر ظریف گفته بود اگر پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل ارسال گردد ایران نیز احتمال دارد از پیمان ان پی تی خارج شود. سوال اینجاست که اکنون که ما دوست قدرتمند و قابل اعتمادی در جامعه بین‌الملل نداریم، آیا می توانیم از عضویت خود در ان پی تی به عنوان یک اهرم فشار استفاده کنیم و یا اینکه طرح خروج از ان پی تی تهدیدی توخالی بیش نیست؟

ان پی تیتصمیم اروپایی ها برای فعال کردن مکانیسم حل اختلاف در برجام، ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت را ممکن کرده، ولی متاسفانه ما از لحاظ امنیتی و دیپلماتیک در جایگاهی قرار نداریم که بتوانیم از عضویت خود در ان.پی.تی. به عنوان یک اهرم فشار استفاده کنیم و به همین علت است که حتی اگر پرونده ما به شورای امنیت ارجاع شود، بازهم بسیار بعید است که از ان پی تی خارج شویم.

همانطور که مهدی مطهرنیا، کارشناس امور بین الملل اشاره کرده بود، تهدید ایران برای خروج از ان پی تی می‌تواند تا حدود زیادی پاسخگوی این نیاز باشد که ایران می خواهد در برابر اقدامات تنبیهی اروپا و آمریکا کاری بکند، ولی به نظر نمی رسد که ما در پی خروج از ان پی تی، تحمل ضربه‌های انتقامی را داشته باشیم، زیرا جامعه بین المللی همراه‌تر با ایالات متحده آمریکا بر ضد ایران عمل خواهد کرد و چین و روسیه هم بر اساس منافع دوگانه که در رابطه با جامعه بین الملل و ایران دارند، طرف جامعه بین الملل را خواهند گرفت.

یکی از دلایلی که ما نمی‌توانیم از عضویت خود در ان پی تی به عنوان یک اهرم فشار استفاه کنیم، نداشتن متحدین قدرتمند و قابل اعتماد است. اگر روسیه و چین به راستی همراه ما بودند، جامعه بین الملل تهدید ما در خصوص خروج از ان پی تی را جدی می‌گرفت، ولی متاسفانه این کشورها قابل اتکا نیستند و همیشه در میان دو گزینه غرب و ایران، غرب را انتخاب می‌کنند. اظهارت دوپهلوی لوان جاگاریان، سفیر روسیه در تهران، که از یک سو با ما همراهی می‌کند و از دیگر سو نسبت به اقدامات ایران در کاهش تعهدات برجامی و خروج از ان پی تی ابراز نگران می نماید، قابل تامل است.

ایرانواقعیت این است که کل قیل و قال‌ها بر سر برنامه اتمی ایران، بعلت اتهام‌ها در خصوص ماهیت غیرصلح‌آمیز برنامه اتمی کشور ایجاد شد و ما طی این سالها تمام تلاش‌ها را برای رد این اتهامات انجام داده ایم. در این شرایط، خروج از ان پی تی تنها به تسریع روند پرونده‌سازی علیه ما خواهد انجامید. همانطور که نوذر شفیعی کارشناس مسائل بین الملل یادآور شده، ان پی تی یک رژیم حقوقی بین المللی است که تقریبا همه کشورها عضو آن هستند و حتی برخی از کشورها برای کسب پرستیژ بین‌المللی به آن پیوسته اند و خارج شدن از چنین رژیم حقوقی می‌تواند به اعتبار کشورها آسیب وارد کند. در واقع اگر کشوری عضویتش را در ان پی تی لغو کند، آنهم کشوری مثل ما که در زیرذره بین است و در جهان هم برای خودش وجهه ای دارد، برایش مشکلاتی ایجاد می شود.

ممکن است برخی این استدلال را مطرح کنند که ما با خروج از ان پی تی می‌توانیم بدون تحمیل سازوکارهای کنترل بین المللی عمل کنیم و با دست بازتری برنامه اتمی خود را ادامه دهیم. کره شمالی در سال 2003 از ان پی تی خارج شد ولی به نظر نمی رسد که ما قصد داشته باشیم مسیر دولت پیونگ یانگ را ادامه دهیم و در واقع این مسیر یک خودکشی امنیتی محسوب می‌شود. از همین رو، سناریوی محتمل‌تر این است که مسئولان ما قصد دارند با طرح مسئله عضویت ان پی تی، جامعه جهانی را نسبت به ارسال پرونده ایران به سازمان ملل بترسانند. ولی باید توجه داشت که ما از حداقل قدرت بین المللی برای ایجاد این ترس برخوردار نیستیم.

عضویت در ان پی تی می‌تواند کارت برنده‌ای باشد که در آینده و زمانی که از جایگاه بهتری در جامعه بین الملل برخوردار شویم، به کار ما آید. اکبر مختاری، کارشناس حوزه روابط بین الملل می‌گوید در نهایت اگرچه بازی با تاکتیک خروج از پیمان منع گسترش سلاحهای هسته‌ای را می‌توان بخشی از خط مشی سیاست خارجی ایران برای کسب امتیاز و ممانعت از بازگشت دوباره پرونده ایران به شورای امنیت سازمان ملل دانست، اما بازی با این کارت در زمان نامناسب و به شکلی کاملا مستقیم و‌ واضح می‌تواند نه تنها اثر این کارت را بسوزاند بلکه آن را به ضد خودش تبدیل کند و «مخاطرات و هزینه‌های بیشتری را برای ایران پرچالش امروز فراهم آورد...» به نظر می‌رسد که در شرایط کنونی، بهترین راه پیش‌رو، اعتمادسازی و تلاش برای پیگیری مذاکرات مستقیم باشد تا خدایی ناکرده، گزینه «نه جنگ و نه مذاکره»، به گزینه امتیازدهی بعد از جنگ تبدیل نشود.   

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به نظر شما، کدام یک از موارد زیر نقش مهمتری در تشدید مشکلات اقتصادی کشور داشته است؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: