به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

در حالی که مهلت تصمیم‌گیری در خصوص لوایح FATF عملا به پایان رسیده، نگرانیها از دشوارتر شدن نقل و انتقالات پولی بین‌المللی افزایش یافته است. مخالفان پیوستن به FATF می گویند نباید نگران نقل و انتقالات مالی با کشورهای دوست بود، ولی تجربه ماه‌های اخیر خلاف این موضوع را نشان می دهد. برای مثال، همکنون برغم اینکه 5 میلیارد دلار در حساب بانک مرکزی عراق متعلق به ایران است، اما برای ما قابل انتقال و دسترسی نیست. با ورود ایران به فهرست سیاه FATF ، دسترسی به این منابع دشوارتر نیز خواهد شد.

حمید حسینیبه گفته حمید حسینی، سخنگوی اتحادیه صادرکنندگان فرآورده های نفتی، با اینکه پول گاز و برق صادراتی ایران به عراق به حساب بانک مرکزی این کشور واریز می‌شود، اما تحریم‌ها مانع از امکان برداشت این پول است، که در این مورد گله بیژن زنگنه نیز این است که عراق برای گاز دریافتی پولی به ما نمی‌دهد. سال گذشته، در بحبوحه نگرانی از کاهش تجارت بین‌المللی به دلیل وجود تحریم‌ها، ایران از عراق به عنوان یکی از وارد کنندگان گاز، برق و فرآورده های نفتی ایران خواست تا با بکارگیری شیوه‌ای برای استفاده از دینار زیر بار تحریم‌های آمریکا نرود. به این ترتیب طبق دو قراردادی که بین دو کشور در این زمینه وجود دارد دولت عراق پول واردات گازی خود از ایران را به شکل دینار به بانک مرکزی آن کشور واریز می‌کند، اما به دلیل وجود تحریم ها و مشکلات بانکی، انتقال این پول به ایران با دشواری های متعددی روبرو شده است.

صرف نظر از حوزه صادرات گاز، چشم اندار تجاری ایران با عراق نیز که سال گذشته حدود 20 میلیارد دلار برآورد شده بود به دلیل مشکلات بانکی هیچگاه تحقق نیافت و به رویای گسترش تجارت بین دو کشور جامه عمل پوشانده نشد.   

متاسفانه چالش تعاملات بانکی محدود به عراق نیست و عملا در ارتباط با همه شرکایمان شاهد هستیم. با اینکه سفر اخیر امیر قطر همراه یک هیات تجاری به ایران نیز بار دیگر قطر را به عنوان یکی از بهترین بازارهای صادراتی برای محصولات کشورمان مطرح ساخت، با این حال رئیس اتاق مشترک ایران و قطر شرایط تجارت با آن کشور را بسیار سخت می داند.  عدنان موسی پور می گوید درحال حاضر محدودیت های پولی و بانکی در زمینه تجارت با قطر بیشتر شده و تحریم های موجود در ایران باعث شده که آثار تحریمی را در کشورهای همسایه نیز شاهد باشیم. 

تعامل با کشورهائی مانند چین و روسیه نیز که آنها را بهترین شرکای تجاری خود می دانیم حتی با وجود ساز و کار تهاتر مالی نمی تواند راهی برای درزدن تحریم ها باشد، زیرا نهایتا به دلیل مشکلات بانکی، انتقال و جابه جائی پول ، بویژه در سایه عدم پیوستن به اف ای تی اف برای ایران غیرممکن خواهد بود. افزون بر این که دو کشور چین و روسیه پیغام تبعات منفی آن را نیز چندی پیش به رئیس بانک مرکزی داده بودند.

به طورکلی، مروری برکیفیت و کمیت تجارت خارجی درسال های اخیر و وجود مشکلات بانکی ناشی از تحریم ها نشان می دهد که به رغم استفاده از تمهیداتی برای انجام مبادلات تجاری به ویژه با کشورهای همسایه، ما هیچگاه نتوانستیم  مبادلات خارجی خود را به حدی مطلوب برسانیم.  به دنبال برجام بود که برای اولین بار پس از چند دهه تراز تجاری کشور مثبت شد و نشان داد که اقتصاد کشور رو به شکوفائی می رود. اما متاسفانه به دنبال اعمال مجدد تحریم ها، تجارت با کشورهای اروپائی سیری نزولی را آغاز کرد.

مجیدرضا حریریاز سوی دیگر، تجارت با کشورهای آسیائی نیز در سایه تحریم ها و مشکلات بانکی رو به افول رفت. به گفته رئیس اتاق بازرگانی ایران و چین، مجید رضا حریری، چین همواره بزرگترین شریک تجاری ما بوده، اما نگاهی به صادرات نفتی و غیرنفتی ایران نشان می دهد که طی 2 سال گذشته حجم مبادلات به‌شدت روند کاهشی داشته است، به این معنی که روابط ما با چین کاهش پیدا کرده و اکنون سهم ایران در تجارت خارجی چین تنها 6 درصد است. در همین حال، بااینکه ایران درپی همفکری با روسیه، به دنبال یافتن ساز و کاری برای کاهش محدودیت های بانکی است، رئیس اتاق بازرگانی ایران و روسیه، هادی تیزهوش تابان، می گوید به رغم نیازهای مشترک برای صادرات و واردات بین دو کشور، وجود محدودیت ها و تحریم های بانکی عاملی است که رسیدن به اهداف تجاری را با مشکل مواجه نموده است. 

با این که ایجاد یک کانال مالی از جانب دولت سوئیس برای ارسال دارو و کالاهای بشر دوستانه از برخی منظرها گشایش دریچه ای در مبادلات بین المللی است، اما در چشم انداز توسعه اقتصادی کشورمان، ما نمی خواهیم تنها به ایجاد یک ساز و کار مالی محدود با یک کشور بسنده کنیم، و همانطور که عبدالناصرهمتی گفته ، تنها مکانیزم فنی برای مبادله بدون امکان انتقال پول کافی و کارساز نیست. این چشم‌انداز اقتصادی بیش از هر چیز نیاز به سیاست‌هائی دارد که مشوق مشارکت در بازارهای بین المللی و تعامل با دنیا باشند.  همانطور که اخیرا معاون اول ریاست جمهوری، اسحاق جهانگیری، گفته است، اقتصاد کشور به تجهیزات مورد نیاز، فناوری، ‌بازار و ‌منابع مالی نیاز دارد که باید از طریق تعامل با دنیا این نیازها را تامین کنیم. جهانگیری با اشاره به سخنان برخی افراد که می گویند ارتباط و تعامل اقتصادی با دنیا سخنی غیرانقلابی است، تصریح کرد که ‌اتفاقا این سخن عین انقلاب است و تاثیر سیاست خارجی بر اقتصاد کشور را نمی توان انکار نمود.

اف ای تی اف

در همین راستا، هشدار اخیر 25 اقتصاد دان به رئیس جمهور از مخاطرات قطع ارتباط با دنیا گویای این حقیقت است که همانطورکه فعالان بخش خصوصی نیز مدتها است گوشزد کرده‌اند، اقتصاد منزوی نمی تواند به توسعه پایدار دست یابد. در دنیای پرشتاب امروز که کشورها درتلاش بهره گیری اقتصادی از بازارهای جهانی هستند، و حتی کشورهایی مانند چین و روسیه نیز در این حرکت پرشتاب حضوری پررنگ دارند، اقتصاد ما یکی از منزوی ترین اقتصاد های دنیا است.  به گفته حسین سلاح ورزی که یکی از عادت های ناپسند اقتصاد ایران را درونگرائی بیش از اندازه می داند، مدیران سیاست‌ورز و مدیران اقتصادی ایرانی تصور می کنند ایران به اندازه ای ثروتمند است که نیاز به کشور دیگری ندارد و اقتصاد کشور می تواند تا ابد تنها و گوشه گیر باشد. واقعیت، اما این است که این اندیشه ای است ناصواب که برای آینده این سرزمین تهدید و تحدید به بار می آورد و روزنه های نفس کشیدن برای ایرانیان را تنگ و تاریک می کند.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به نظر شما، کدام یک از موارد زیر نقش مهمتری در تشدید مشکلات اقتصادی کشور داشته است؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: