به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

 ازدست رفتن جان بسیاری از هموطنانمان در پی سرنگونی هواپیمای اوکراینی، حادثه‌ای است که تاثیرات روانی آن تا مدت‌ها فضای کشور را درغباری از اندوه و ناباوری خواهد پوشاند و حتی با گذشت زمان نیز این هزینه سنگین جبران نخواهد شد.  سنگینی از دست دادن جان 176 انسان را نمی توان با هیچ معیار دیگری مقایسه کرد، اما این روزها که اقتصاد کشور در دریای طوفانی دست و پا می زند، نمی توان هزینه های اقتصادی این حادثه را نیز نادیده گرفت. متاسفانه این هزینه ها با پنهان کاری مسئولان در اعلام علت حادثه افزایشی تصاعدی داشت و همچنان هم با تعلل‌ها و پنهان‌کاری ها در بررسی جعبه سیاه روندی صعودی دارد.

هواپیمای اوکراینیدر بحث امنیت پروازهای هوایی نباید خط قرمزی وجود داشته باشد و تازمانی که سوالات موجود در خصوص نحوه سقوط هواپیمای اوکراینی پاسخ داده نشود، متاسفانه شاهد افزایش انزوای کشور خواهیم بود. البته این انزوا تنها جنبه اقتصادی ندارد. تصمیم کنفدراسیون فوتبال آسیا (ای اف سی)  مبنی بر سلب امتیاز میزبانی ایران از بازی‌های بین المللی تنها آغاز هجمه ای است که به انزوای بیشتر ما خواهد انجامید. در همین حال بسیاری از خطوط هوایی، با تغییر مسیر پرواز خود، از عبور از آسمان ایران خودداری می‌کنند و حتی آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا نیز رسما از شرکت های هواپیمائی اروپائی خواسته بر فراز ایران پرواز نکنند.

در همین حال، رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرت هوایی و جهانگردی نیز گفته که پس از سانحه سقوط هواپیمای اوکراین ، تورهای ورودی از آمریکا و کانادا 100 درصد، تورهای استرالیا و حوزه اقیانوسیه 80 درصد، تورهای ورودی از اروپا 60 درصد و تورهای ورودی آسیا 60 درصد سفرهای خود به ایران را لغو کرده‌اند. حرمت الله رفیعی  پیش‌تر در این باره گفته بود : بیش از 70 درصد تورهای ورودی به ایران درخواست کنسلی داده‌اند و احتمالا در روزهای آینده شاهد کاهش تعداد گردشگران ورودی نیز خواهیم بود.

هواپیمای اوکراینینه تنها لغو پروازها به ایران، بلکه عدم عبور هواپیماها از آسمان ایران تبعات اقتصادی قابل توجهی برای کشور دارد، زیرا در چهار سال گذشته پروازهای عبوری بیشترین میزان درآمد را برای حمل ونقل  هوائی کشور داشته اند و به گفته سیاوش امیرمکری، مدیرعامل شرکت فرودگاه ها و ناوبری هوائی ایران، میزان درآمد سالانه از محل پروازهای عبوری در سال 96 حدود 1800 میلیارد تومان بوده است، و با این که این رقم درسال 97 به 1700 میلیارد تومان کاهش یافت با این حال اتکای مالی شرکت فرودگاه ها و ناوبری هوائی بر اساس درآمد از پرواز های عبوری است و همانطور که مکری گفته 68 درصد از درآمدهای شرکت فرودگاه‌ها و ناوبری هوائی ایران از پروازهای عبوری، 20 درصد از ارائه خدمات فرودگاهی، و 5 درصد از واگذاری اماکن حاصل می‌شود.   

محاسبات کارشناسان نشان می دهد متوسط درآمد هر پرواز از آسمان ایران 800 دلار است و تا قبل از این حادثه به طور معمول حدود 1000 پرواز در روز از فضای آسمان ایران عبور می کردند و با این حساب حداقل درآمد کشور تنها از پروازهای عبوری معادل 300 تا 350 میلیون دلار یا 4 هزار میلیارد تومان در سال بود که با توجه به کاهش درآمدهای نفتی و به تبع آن کاهش منابع دولت، این مبلغ رقم قابل توجهی بوده است. به طور کلی سازمان بین المللی هوانوردی تعرفه‌های عبور از فضای آسمان کشورها در سطح بین المللی را تعیین می‌کند و براین اساس، نرخ عبور از آسمان ایران 100 دلار است، در حالی که برای عبور از آسمان عراق هواپیماها باید 375 دلار و برای عبور از آسمان افغانستان 400 دلار بپردازند. بنابراین برای شرکت‌های هواپیمائی خارجی کریدور هوائی ایران نزدیک‌ترین و با صرفه‌ترین مسیر برای عبور از منطقه است، اما پس از حادثه اخیر بسیاری از پروازهای خارجی مسیر خود را تغییر داده و از فضای آسمان افغانستان، پاکستان، عربستان و حتی عراق عبور می‌کنند.

گوشه ای دیگر از این ماجرا دامنگیر صنعت گردشگری کشور می‌شود. عضو اتاق بازرگانی، علی شریعتی، که نبود ترافیک و ترانزیت هوائی را حذف یک درآمد اقتصادی می‌داند، بر این باور است که لغو پرواز شرکت‌های مهم هواپیمائی حوزه گردشگری کشور را با مشکل مواجه نموده، زیرا اکنون 70 درصد از تورهای خارجی ورود به ایران را لغو کرده اند که زیان آن متوجه هتل‌ ها نیز خواهد شد. به همین دلیل، انجمن صنفی دفاتر مسافرت هوایی و جهانگردی در نامه‌ای به وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی درخواست اعلام شرایط «فورس‌ماژور» کرده است. از دست دادن درآمد گردشگری کشور که بر اساس اعلام بانک مرکزی در تابستان گذشته 11.8 میلیون دلار بوده تبعاتی بس گسترده تر مانند از دست رفتن مشاغل و بی سروسامانی بخشی از نیروی کار را به دنبال دارد و ضربه بزرگ دیگری بر اقتصاد رنجور کشور است. ناگفته نماند که این درآمد شامل گردشگری سلامت نیست، و درآمد سال گذشته کشور تنها ازگردشگری سلامت یک میلیارد دلار برآورد شده است.

علی شریعتیدرکنار مشکلات تحریمی، لغو پروازها و نبود امکانات رفت و آمد به کشورهای خارجی چالش مضاعفی برای فعالان اقتصادی و فعالیت های اقتصادی است. همانطور که علی شریعتی یادآور شده تاکنون ما در کشتیرانی، تردد کامیون‌ها، حضور در سامانه‌های خارجی و بنادر دچار مشکل تحریم بودیم، اگر در بحث هوایی هم تحریم شویم مشکلات جندجانبه می‌شود و سرمایه‌گذاری، قرارهای تجاری، مراودات و امکان ورود به یک کشور دیگر دچار چالش می‌شود. وقتی در موضوع بیزینس با ترکمنستان و تاجیکستان که هم مرز هم هستیم مشکل داریم و پرواز مستقیم حذف می‌شود هزاران نشانه برای کسانی است که می‌خواهند فعالیت تجاری داشته باشند، این موضوع فضا را دچار تشنج و از روند عادی خارج می‌کند.

در کنار تبعات جانی و روانی و زیان های اقتصادی وارده بر پیکر بی جان اقتصاد کشور که این خطای جبران ناپذیر به بار آورده، فرو پاشی دیوار اعتماد از طریق سکوت، پنهان کاری، توجیه های غیرمنطقی برای کتمان حقیقت، و عدم شفافیت از حقیقت وقوع حادثه نیز به همان نسبت دردناک و غیر قابل تحمل است. این رسانه ملی و مسئولان چطور با نام بردن از کارشناسان تلاش کردند این حادثه را نقص فنی بخوانند و اصابت موشک به آن را غیرممکن و تنها راه فراری برای پیشگیری از ورشکستگی شرکت بوئینگ بدانند ، جز توهین به فهم شهروندان، دوری از شفافیت و پنهان کاری نبود و متاسفانه این عدم شفافیت ها همچنان ادامه دارد. محمد فاضلی در یادداشتی باعنوان «آن چه نابخشودنی است» می نویسد: اشتباه و اتفاق بخشی از ذات نظامی‌گری، فناوری و حتی صنعت هوایی است. اما دروغگویی و اصرار بر پنهان‌کاری، با ذات اطلاع‌رسانی و روراستی با ملت در تضاد است...  دروغگویی و پنهانکاری سیستماتیک نابخشودنی است. نمی‌دانم بر داغ بر دل مانده قربانیان پرواز بگریم یا بر این سطح از نابخردی، بی‌اخلاقی یا ناکارآمدی که برسرمیلیون‌ها ایرانی آوار می‌شود...»

 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به نظر شما، کدام یک از موارد زیر نقش مهمتری در تشدید مشکلات اقتصادی کشور داشته است؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: