به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

در حالی که روسیه با اما و اگر از امکان سرمایه گذاری در صنعت نفت کشورمان سخن می گویند، مقام های این کشور تمایل زیادی برای همکاری های نظامی در خلیج فارس دارند. اظهارات مبهم وزیر انرژی روسیه درباره امکان سرمایه گذاری کشورش در صنعت نفت ایران، یادآور صحبتهای سال گذشته ولادیمیر پوتین و دکتر ولایتی و وعده سرمایه گذاری 50 میلیارد دلاری روسیه در بخش انرژی ما بود که البته هیچگاه محقق نشد.

ظریف لاورفبرغم خلف وعده های روسیه در حوزه سرمایه گذاری، دکتر ظریف تاکید کرده که در حال حاضر روابط ایران و روسیه در بهترین وضعیت در طول دهه های گذشته است و دو کشور رزمایش مشترک نظامی برگزار خواهند کرد. ماه گذشته هم روابط عمومی نیروی دریایی ارتش، در پی ملاقات امیر دریادار حسین خانزادی با فرمانده نیروی دریایی روسیه، از تدارک رزمایش مشترکی در شمال اقیانوس هند و دریای عمان خبر داده بود.

در پی بالاگرفتن تنش ها در منطقه خلیج فارس، مقام های روسیه از تمایل خود برای افزایش حضورشان در منطقه سخن گفته اند. مسکو یک طرح امنیت نظامی در خلیج فارس ارائه کرده و ولادیمیر پوتین اخیرا ضمن تاکید بر تمایل روسیه به کاهش تنش ها در منطقه خلیج فارس، گفته است که از نظر فنی، نیروی دریایی روسیه میتواند در تنگه هرمز حضور داشته باشد.

مقام های کشور ما امیدوارند که با افزایش همکاری های نظامی با روسیه، امکان بازدارندگی در مقابل طرف های غربی را افزایش دهند ولی مثل گذشته، به گونه ای دست بسته با روسیه وارد همکاری می شوند و تمام اهرم های فشار را در اختیار همسایه شمالی می گذارند. در همین حال مقام های اتحادیه اروپا نسبت به حضور پررنگ تر روسیه در منطقه خلیج فارس ابراز نگرانی کرده و از همین رو با برگزاری رزمایش مشترک ایران و روسیه در اقیانوس هند مخالفند. فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا با ابراز نگرانی از رزمایش مشترک ایران و روسیه گفته که در خارومیانه یک بازی شطرنجی از نیروهای نیابتی وجود دارد و نباید به تعداد مهره های این بازی افزوده شود.

پازل همکاریسیاست هوشمندانه خارجی باید با چند جانبه گرایی همراه باشد و نباید این ذهنیت را به شرکای سیاسی خود بدهیم که گزینه ای جز همکاری با آنها نداریم. متاسفانه این وضعیتی است که طی چند سال گذشته ما در ارتباط با روسیه به آن دچار شده ایم. در حالی که دلواپسان داخلی از حضور شهروندان عادی در مهمانی های سفارتخانه های های اروپایی در کشورمان برآشفته می شوند، ما نزدیک ترین ارتباطات نظامی را با روس ها داریم. البته اگر ما توان چندجانبه گرایی داشتیم و روس ها دست بالا را در ارتباط با نمی داشتند، اینگونه ارتباطات نظامی برای ما مثبت می بود ولی اکنون ما در وضعیت معکوسی قرار داریم. چند ماه پیش، دریادار حسین خانزادی با اشاره به مانور مشترک با روسیه گفته بود قرار است ناوگان این کشور در آبهای جنوبی پهلو بگیرد. سردار خانزادی همچنین امضای نخستین توافقنامه برای تعاملات دفاعی دریائی در تاریخ روابط دو کشور را یکی دیگر از دستاوردهای روابط نظامی بین دو کشور خواند.

اوائل مرداد ماه گذشته بود که وزارت امور خارجه روسیه طرحی را با عنوان طرح امنیت جمعی در خلیج فارس بر مبنای رویکرد گام به گام، چند جانبه گرائی و رعایت دقیق قوانین بین المللی با راهبرد ایجاد مکانیزم امنیت جمعی و همکاری در منطقه خلیج فارس با مشارکت یکسان تمامی کشورهای منطقه ارائه نمود.  پس از آن نیز سرگئی ریابکوف، معاون وزیرامور خارجه روسیه، در دیداری با سفیر سابق ایران در آن کشور در دفاع از طرح امنیتی کشورش گفته بود طرح روسیه برای امنیت جمعی در خلیج فارس بر اساس اصولی طراحی شده که می تواند منافع کشورهای منطقه را تامین کند، و در پاسخ، سفیر سابق کشورمان نیز تاکید کرده بود که ایران از هر طرح سازنده ای که با مشارکت کشورهای منطقه برای امنیت ارائه شود استقبال می کند. دکتر ظریف نیز در سفر اخیر خود به روسیه از طرح ابتکاری آن کشور استقبال کرد و آمادگی کشورمان را برای حمایت از آن اعلام نمود. حال باید دید که جزئیات این طرح تا چه حد با سخنان مقام رهبری که صریحا مسئولیت حفظ امنیت خلیج فارس را از آن کشورهای حول و حوش آن می دانند همخوانی دارد.   

روسیه پایگاه هواییتا قبل از شروع بحران در سوریه، روابط ایران و روسیه طی دهه های متمادی با نشیب و فرازهای چندی مواجه بود و سایه تردید و یادآور تلخی عهدنامه های گلستان و ترکمانچای همیشه براین روابط حاکم بود. اما بحران سوریه فصل تازه ای در روابط دو کشور آغاز کرد و رنگ و بوی تازه ای به همکاری های نظامی ایران و روسیه درسال های اخیر داد. حدود سه سال پیش زمانی که ایران به روسیه اجازه داد تا از پایگاه نظامی نوژه در همدان برای حملات هوائی به سوریه استفاده کند، تنها پس از رسانه ای شدن این خبر بود که شاهد ارائه توضیحات محدودی از سوی مسئولین بودیم. این اجازه خلاف قانون اساسی ایران بود که صریحا استقرار هر گونه پایگاه نظامی خارجی در کشور حتی برای استفاده صلح آمیز را ممنوع می داند.

شایعات اخیر در مورد واگذاری بنادر چابهار و بوشهر به روسیه نیز محور دیگری به بحث های همکاری میان دو کشور افزوده است، و برغم تکذیب این شایعات توسط مسئولان کشور، همزمانی آن با همکاری های نظامی در منطقه و دیدارهای صورت گرفته، باعث افزایش نگرانی ها و رونق گرفتن سناریوهای توطئه شده است. در پاسخ به چرائی حضور روس ها در چابهار، مدیر کل بنادر و دریانوردی استان سیستان و بلوچستان اظهار داشته که حضور روس ها صرفا جهت آشنائی بیشتر با فرصت های اقتصادی این بندر بوده و در حد فعالیت سایر تجار در چابهار خواهد بود و احتمالا یک سایت یا 2 یا 3 هکتار زمین برای احداث انبار و مخازن در اختیارشان قرار خواهد گرفت.

بر خلاف ما که در چندجانیه گرایی موفق نبوده ایم، روسیه توانسته تعاملات خوبی با بازیگران مختلف منطقه داشته باشد و از این اهرم ها برای فشار آوردن بر روی ما هم استفاده کند. در بحث تحریم ها علیه ایران هم، روسیه از معادله پیچیده ای پیروی می کند. حتی برخی از تحلیلگران بر این باورند که با وجود اینکه روسیه از اتحادیه اروپا میخواهد اینستکس به نحوی اجرا شود که شرکت های اروپائی قادر به دورزدن تحریم های آمریکا علیه ایران باشند، با این حال از این تحریم ها منفعت میبرد، زیرا علاوه بر نفع شرکتهای نفتی روسی، و کسب منفعت بیشتر به دلیل تضعیف روابط تجاری بین المللی ایران، منابع محدودتر ایران موجب می شود که ما ظرفیت کمتری برای تثبیت نفوذ خود در منطقه و به طور خاص سوریه داشته باشیم. نباید فراموش کرد که منافع دولت مسکو در سوریه، نهایتا با اهداف ما متفاوت است و روسیه خواهان ایجاد یک ارتش سوری سکولار می باشد و تمایلی به نفوذ درازمدت ما ندارد.  

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: