به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

ظریف فرانسهدر چند روز گذشته مقام های بلندپایه کشورمان بار دیگر بر اصلی ترین شرط ایران برای مذاکره با دولت واشنگتن تاکید کردند: رفع تحریم های مضاعف آمریکا و امکان فروش نفت.

واقعیت این است که تحریم های اخیر، علاوه بر کاهش درآمد نفتی کشور، بر وضعیت کلی تجارت ما با دیگر کشورها نیز تاثیر گذاشته. هر چند ما موفقیت هایی در جلب حمایت های منطقه ای و جهانی داشته ایم ولی یک اجماع ناگفته ای در داخل کشور و بین مردم وجود دارد که راه حل نهایی، از سر گیری مذاکرات با آمریکاست. این موضوعی بود که پس از زمزمه های امکان مذاکره با آمریکا، در واکنش مثبت بازار مشاهد کردیم. ناظران اقتصادی معتقدند پس از سفر ناگهانی وزیر امورخارجه به فرانسه و اظهارات مقامات ایرانی، آمریکایی و فرانسوی در مورد مذاکرات احتمالی میان طرفین، بازار ارز سیر نزولی گرفت و همین امر بر روی قیمت کالاهایی همچون خودرو نیز اثر گذاشت.

دولت تمام تلاش خود را می کند که تعامل با اروپا را زنده نگه دارد ولی صداهای دلواپس داخلی مانع از آن می شود که بتوانیم صدای واحدی را به گوش جامعه بین الملل برسانیم. محمود واعظی، رئیس دفتر رئیس جمهوری روند مذاکرات با اروپا را مثبت ارزیابی کرده و از سفر گروه اقتصادی ایران به فرانسه خبر داده است.‌ آقای واعظی تاکید کرد رئیس‌جمهوری، دولت و وزیر امور خارجه به دنبال آن هستند که از تمامی ابزارها در هر شرایطی استفاده کنند تا تحریم‌ها برداشته شود. در همین حال آقای واعظی شرط مذاکره ایران و آمریکا را بازگشت واشنگتن به توافق هسته‌ای عنوان کرد.

روحانی مذاکرهاظهارات روحانی و یارانش نشان می دهد که دولت نسبت به اضطرار رفع تحریم ها واقف است ولی از مذاکره ای که نتیجه اش معلوم نیست هم بیمناک است. البته به نظر می رسد که این نگرانی به خاطر فشارهای داخلی باشد. دولت میتواند با تدبیر وارد مذاکره شود و امکان استفاده تبلغاتی از مذاکرات را نیز بگیرد ولی متاسفانه کاری با فشارها و تهدیدهای داخلی نمی تواند بکند. رئیس جمهوری گفت حتی اگر 10درصد شانس موفقيت در اين راه وجود داشته باشد ما نبايد فرصت را از دست بدهيم. ولی عملا ما در حال از دست دادن این فرصت ها هستیم و دلواپسان هم بدون اینکه روش بدیلی برای کاهش فشارهای اقتصادی ارائه دهند، با هر گونه تعاملی مخالفت می کنند.

ابراز عدم تمایل ایران به مذاکره، می توانست اهرم مثبتی برای ما باشد، به شرط آنکه ما می توانستیم ائتلاف موفقی حول مطالبات خود ایجاد کنیم، ولی متاسفانه ما عملا از ایجاد یک ائتلاف منطقه ای هم ناتوان بوده ایم. دلیل این عدم موفقیت هم به علت رویکرد ایدئولوژیک نظام در حوزه سیاست خارجی بوده. در مقابل، شرکای ما، از چین گرفته تا سوریه، تعریف عملگرایانه ای از ارتبطشان با آمریکا دارند و همین امر باعث شده که در ائتلاف منطقه ای که شرایطش را ما به گونه ای مطلق گرایانه و ایدئولوژیک تعیین می کنیم شرکت نکنند. در این شرایط ما هم باید روابط عملگرایانه با قدرت های جهانی داشته باشیم و نه مذاکره را برای مذاکره بخواهیم و نه مقاومت را برای مقاومت. در همین راستا بود که دکتر روحانی گفت برای منافع ملی بايد از هر ابزاری استفاده کنيم و اگر رئیس جمهوری بداند که یک ملاقات، در جهت حل مشکلات مردم است، دريغ نخواهد کرد، زيرا اصل، منافع ملی است. رئیس جمهوری با اشاره به سفر ناگهانی وزیر امور خارجه به محل اجلاس سران «جی7» در فرانسه، آن را بخشی از استراتژی منسجم و یکپارچه دولت برای حل چالش‌های سیاست خارجی دانست و گفت در کنار ایستادگی و مقاومت، برای حل و فصل مسائل خود مذاکره هم می‌کنیم.

حلقه معیوب

اما ظرف کمتر از 24 ساعت از اظهارات فوق، در یک رویکردی که به دیپلماسی مار و پله ای تعبیر شده، رئیس جمهوری گفت تنها در صورتی با ترامپ عکس خواهد گرفت که تحریم ها رفع شود. ولی باید به مخالفان مذاکره یادآور شد که گفتگو ها نه لزوما باید به حل و فصل اختلافات بیانجامد و نه لزوما به گرفتن عکس یادگاری ختم شود. همانطور که دکتر داوود هرمیداس باوند یادآور شده اگر فرصتی برای حفظ حیثیت و منافع حیاتی ایران ایجاد شود، نباید از گفت‌وگو با دستور کار مشخص، نگران بود. معنای مذاکره این نیست که حتما توافق حاصل شود. در بسیاری موارد این نتیجه، به مذاق طرفین خوش نمی‌آید، اما به‌هر‌حال گفت‌وگوها را آغاز می‌کنند، نظرات قبلی را تعدیل و نهایتا به یک توافق نسبی منتهی می‌شود. مشکل ما در رابطه با آمریکا این است که از صرف مذاکره، یک موضوع حیثیتی ساخته ایم و از همین رو، امکان گفتگو و چانه زنی مستقیم را از دست داده ایم و به واسطه هایی متکی شده ایم که در بسیاری از موارد منافع مشترکی با ما ندارند.

البته باید یادآور شد که فشارهای داخلی به دولت تنها ناشی از نگاه ایدئولوژیک دلواپسان در حوزه سیاست خارجی نیست، بلکه رقابت های سیاسی و تمایل جناح مقابل برای اینکه خود مبتکر مذاکرات باشند را نمی توان نادیده گرفت. همانطور که ناظران سیاسی یادآور شده اند، با وجود شفافیت و قاطعیت در پیمودن مسیری که با خواست مردم و منافع ملی گره خورده، برخی می خواهند دولت را با دستانی بسته یا با یک دست به مصاف چالش های پرشمار در داخل و خارج از مرزهای کشور روانه سازند بدون آنکه به این پرسش پاسخ گویند که در مواجهه با تحریم ها و فشارهای اقتصادی بی سابقه و بی پایان، دستان بسته یا دست تنها بودن دولت چه فرجامی را به بار خواهد آورد؟

بیشتر بخوانید:

مذاکره، مستقیم یا نیابتی؟

نه به جنگ

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به نظر شما، کدام یک از موارد زیر نقش مهمتری در تشدید مشکلات اقتصادی کشور داشته است؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: