به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نگاهی به کارنامه تجاری کشور در آخرین روزهای سال 1400، نشان می دهد که عراق دومین مقصد صادراتی و نهمین مبدا تامین کالاهای ایرانی است که به گفته سخنگوی گمرک نتیجه برداشتن گام های جدی برغم وجود مشکلات متعدد بوده است و این امر منجر به صدور بیش از 28 میلیون تن کالا به ارزش 8.2 میلیارد دلار به عراق و افزایش وزنی 17 درصد و رشد ارزشی 20 درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته شده است. این میزان صادرات به گفته روح الله لطیفی، 19 درصد ارزش کل صادرات ایران را در این مدت به خود اختصاص داده است.

تجارت عراقهمچنین به گفته سخنگوی گمرک، واردات 11 ماهه کشور از عراق به 2.2 میلیون تن و ارزش یک میلیارد دلار رسیده که بیشترین میزان واردات کشور از عراق طی 20 سال گذشته بوده است. افزایش این تعاملات تجاری امیدوار کننده است ولی باید به دو نکته توجه داشت: اولا باید زیرساخت های تجارت را تقویت کرد و ثانیا باید کالاهایمان را رقابت پذیر کنیم و نسبت به قیمت، کیفیت و زمان متعهد باشیم. از زاویه سیاسی و امنیتی نیز، مسئله تنش‌زدایی باید در راس امور باشد زیرا تبدیل ایران از کشور دوست و برادر به یک کشور متعرض، به شدت به روابط تجاری دو کشور آسیب خواهد رساند.

سال گذشته، عراق در تامین کالاهای مورد نیاز ایران رتبه 26 قرار داشت، اما توافقات صورت گرفته میان تهران و بغداد به افزایش فروش کالا به ایران منجر شد تا حدی که عراق با رشدی 17 پله ای پس از امارات، چین، ترکیه، آلمان، سوئیس، روسیه، هند و انگلستان در رتبه نهم قرار گرفت و با کسب رتبه دوم به عنوان مقصد صادراتی کالاهای ایرانی، فعالان اقتصادی را به این باور رسانده که تجارت میان دو کشور در مسیر پیمایش روندی افزایشی است.    

سازمان توسعه تجارت، ظرفیت های همکاری اقتصادی و تجاری ایران و عراق را حداقل 30 میلیارد دلار برآورد کرده است، و مدیر کل دفتر عربی آفریقائی این سازمان می‌گوید در بخش‌های صادرات، واردات و خدمات فنی و مهندسی، و در زمینه‌های سرمایه گذاری مشترک،  ترانزیت و حتی سوآپ برخی محصولات این امکان وجود دارد که ما بتوانیم همکاری اقتصادی و تجاری دو کشور را در بالاترین سطح محقق کنیم.  فرزاد پیلتن بر این باور است که در این راستا یکی از مهم‌ترین موضوعات ایجاد زیرساخت‌های تجاری است و ما باید بتوانیم زیرساخت‌های گمرکی و حمل و نقل و بانکی را تقویت کنیم، افزون بر آنکه دولت تلاش می کند تا اتصال ریلی میان ایران و عراق تسهیل شود.

اخیرا اقدامات جدیدی نیز برای ایجاد تسهیلات بیشتر در روابط اقتصادی میان ایران و عراق انجام شده که تشکیل دادگاه مشترک تجاری، راه اندازی گذرگاه های مرزی زمینی، و اعلام آمادگی برای لغو روادید از مهم ترین آن ها است. با این حال، اما و با وجود اشتراکات فرهنگی و مذهبی میان دو کشور و تسهیل ورود به عراق به واسطه همجواری، تغییراتی که دولت عراق دائما در نحوه تجارت آن کشور اعمال میکند موانعی را بر سر راه فعالان اقتصادی قرار می دهد و برداشت فعالان اقتصادی این است که بازار عراق به شدت تحت تاثیر روابط سیاسی است و تقویت روابط سیاسی با عراق می تواند موجبی برای موفقیت در بازار آن کشور باشد. به باور حمید حسینی، عضو هیات مدیره اتاق تهران، رفت و آمد مسئولان کشور و دیدار با مقامات عراقی برای روابط اقتصادی ایران بسیار حائز اهمیت است، زیرا رقبای ایران در بازار عراق با نزدیک شدن به دولت، احزاب و مجلس عراق، فضا را برای ایرانی‌ها سخت می‌کنند.

حسینی معتقد است، در محیط رقابتی بازار عراق، جنگ نرمی علیه ایران شکل گرفته است. در شبکه‌های اجتماعی عراق، رقبای عرب زبان ما در این بازار بسیج شده‌اند و در فضای مجازی علیه ایران جنگ راه انداخته‌اند. ما باید بدانیم که نمی‌توانیم در این فضا بجنگیم. اما این دیدارها می‌تواند جنگ به راه افتاده را خنثی کند. وی می افزاید مذاکره با عراقی‌ها بسیار سخت است؛ آنها به راحتی هرتفاهم نامه و قراردادی را امضا نمی‌کنند. تکثر قدرت سیاسی در این کشور زیاد است و اختلافات زیادی هم بین آنها وجود دارد؛ از این رو تصمیم‌گیری برای هر موضوعی با مشکل مواجه است. اما نکته مهم آن است که بدنه کارشناسی عراق، نسبت به رابطه با ایران بسیار سختگیرانه عمل می‌کند.

بسیاری از فعالان اقتصادی معتقدند که برای موفقیت در تجارت با عراق، نظام تحلیلی و تصمیم گیری در ایران باید قادر به شناخت و ارزیابی تحولاتی که درعراق صورت می گیرد باشد و خود را نسبت به جایگاه درحال تحول آن کشور به روز رسانی کند، زیرا بازار عراق به دلیل توسعه همکاری های منطقه ای آن کشور و اولویت جذب سرمایه گذاری خارجی برای بازسازی بسیار رقابتی‌تر خواهد شد و آینده روابط اقتصادی ایران و عراق علاوه بر شرایط منطقه ای و تحولات داخلی عراق، بستگی بسیار زیادی به راهبردها و سیاست های منطقه ای و بین‌المللی ایران خواهد داشت.       

یحیی آل اسحاق، رئیس اتاق بازرگانی ایران و عراق، بر این باور است که اگر ما می‌خواهیم صادرات پایداری به این کشور داشته باشیم باید نسبت به قیمت، کیفیت و زمان متعهد باشیم و در زمانی که طبق قراردادها تعیین می شود محصولات خودمان را با کیفیت و قیمت مناسب روانه این کشور کنیم تا بتوانیم در سال‌های آینده نیز در این کشور حضور داشته باشیم و بازار عراق را از دست ندهیم، زیرا اگر مراقبت و دقت لازم را نداشته باشیم، با توجه به رقبائی که در این حوزه وجود دارد همان طور که بازار آسیای میانه را از دست دادیم، در طولانی مدت بازار عراق را نیز از دست خواهیم داد. به گفته آل اسحاق، میزان تجارت ایران با عراق هم به دلیل برخی مسائل که در کشور عراق وجود دارد مثل شرایط امنیتی و شرایط فروش و درآمدهای نفتی، و از سوی دیگر به دلیل مسائلی که در داخل کشور خودمان وجود داشته، دست خوش تغییراتی بوده، و با این که هدف‌گذاری تجارت با عراق در بلندمدت 20 میلیارد بوده، هنوز به اهداف تجاری خود نرسیده‌ایم.     

لازمه دسترسی به اهداف تجاری با عراق، به گفته بسیاری از کارشناسان، فراهم آوردن زیرساخت های تجاری، بانکی و صنعتی و برنامه‌ریزی درازمدت با در نظر گرفتن تحولاتی که در منطقه صورت می گیرد و همچنین آمادگی برای استفاده از فرصت های غیر قابل پیش بینی است، مانند حمله روسیه به اوکراین که به گفته حمید حسینی  با کم شدن واردات عراق ازآن کشور میتواند فرصتی برای تجار ایرانی باشد تا سهم بیشتری از بازار عراق را به دست آورند. در این میان، اما نباید چشم خود را به روی فرصت های دیگری که برای تجارت با کشورهای دیگر وجود دارد ببندیم و تنها به تعاملات تجاری با چند کشور محدود بسنده کنیم، زیرا کشورهائی که ما آنها را شرکای تجاری خود می دانیم همیشه در پی یافتن فرصت هائی برای توسعه تعاملات تجاری خود هستند و در صورت نیاز، برای ما نیز جایگزینی پیدا خواهند کرد. 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

چرا حاکمیت اعتراض‌های خیابانی را جدی نمی‌گیرد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: