به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

کمیسیون امنیت ملی مجلس برنامه‌های حسین امیرعبداللهیان را شنید و پس از تطبیق آنها با اسناد بالادستی کشور، نهایتا رای اعتماد مجلس کلید وزارت امور خارجه و سکانداری دیپلماسی کشور را به دست وی سپرد تا با اجرای وظایف خود در قبال سیاست خارجی کشور، حفظ و توسعه روابط با سایر دولت‌ها، ایجاد هماهنگی‌های سیاسی در روابط بین‌المللی و ده‌ها وظیفه دیگر در مسیر تعامل با دنیا، اعتبار و سربلندی کشور گام بردارد. عبداللهیان با این باور پا به این عرصه نهاده است که باید براساس ظرفیت تمام کشورهای دنیا نقشه راهی برای ارتقاء و تحکیم روابط با همه کشورهائی داشته باشیم که اعتقاد به احترام متقابل و روابط متقابل دارند. با این حال، نخستین اشارات وی در برنامه هایش تحقق سیاست‌های هم‌افزا با کشورهای همسایه، به ویژه مسلمان، و سیاست آسیا محور است. سئوالی که اکنون وجود دارد این است که آیا وی خواهد توانست جدا از تفکرات جناحی، ایران را از انزوای خودکرده و دگر کرده خارج کند؟

امیرعبداللهیان سلیمانیوزیر امورخارجه کشورمان با اشاره به اولویت همسایه محور و آسیا محوربودن سیاست وزارت امور خارجه می گوید در حالی که طی 4 دهه گذشته وزارت امور خارجه اقتصادمحور نبوده است، اکنون 40 درصد از برنامه سیاست خارجی دولت سیزدهم بر دیپلماسی اقتصادی متمرکز است.  عبداللهیان با تاکید براین که با استفاده از ظرفیت دیپلماسی عزتمند می‌توان در روابط خارجی حقوق و منافع ملی را محقق کرد، دیپلماسی و میدان را بازوهای تحقق منافع ملی می‌داند و براین باور است که در میز مذاکره، «میدان» بود که دست دیپلمات ها را به شدت باز کرد. عبداللهیان همچنین تاکید می کند که وزارت خارجه مذاکره را ابزاری برای دیپلماسی می‌داند و از میز مذاکره فرار نخواهد کرد و همه تلاش خود را برای بی‌اثر کردن تحریم‌ها و به موازات آن لغو تحریم‌ها انجام خواهد داد.

اشاره عبداللهیان به میدان و دیپلماسی برگرفته از سخنان  ظریف درباره میدان و دیپلماسی است. دکتر ظریف هم در سخنانش به اهمیت قرار داشتن میدان و دیپلماسی در کنار یکدیگر تاکید داشت، ولی مسئله‌ای که طرح شده بود این بود که میدان نباید دیپماسی و سیاست خارجی را دیکته کند. در این راستا بود که ظریف با ایده دوقطبی کردن میدان و دیپلماسی موافق نبود و بر این باور بود که تامین دقیق منافع ملی منوط به همکاری و درکنار هم بودن میدان و دیپلماسی است. شکی نیست که توان نظامی - و نه نظامی‌گری - در راستای تحقق منافع ملی عمل می کند، اما نه در جائی که به عنوان جایگزینی برای دیپلماسی استفاده شود و ارکان دیپلماسی را در سایه خود قرار دهد. اگر میدان بر دیپلماسی سایه افکند، در واقع کشور به ورطه نظامی‌گری افتاده است. در حقیقت میدان باید وسیله‌ای برای حفظ منافع ملی باشد و نه هدفی برای بلندپروازی‌های هژمونیک. افزون برآن، تجارب جهانی نشان داده که درموارد بسیاری جنگ و اختلافات میان کشورها بدون استفاده از قدرت نظامی و تنها از طریق ترفندهای دیپلماتیک و مذاکره حل شده است.       

اولویت سیاست خارجی دولت آقای رئیسی سیاست «متوازن» و مبتنی بر سیاست همسایگی و آسیائی محوراست؛ با این حال عبداللهیان می گوید منظور ازسیاست متوازن این است که سیاست خارجی ما در یک منطقه و یک حوزه متمرکز نخواهد ماند بلکه در تمام قاره‌ها و حوزه‌های جهان چند کشور را به عنوان اولویت اول سیاست خارجی تعریف خواهیم کرد. آنچه از سخنان وزیر امور خارجه کشورمان بر می‌آید اینست که ایشان با سیاست «نهادینه کردن دستاوردهای مقاومتی درغرب آسیا و تعامل با دستگاه های نوظهور اقتصادی در شرق آسیا» سکانداری این وزارت خانه را بر عهده گرفته است و به این ترتیب معلوم نیست که آیا وزارت امور خارجه قرار است دست دیپلماسی به سوی همه دنیا دراز کند و یا با دست چین کردن چند کشور حلقه تعامل با دنیا را تنگ نگاه دارد، به ویژه با وضعیتی که کشور اکنون با آن روبروست و این انتظار و پرسش که آیا مذاکرات وین دوباره از سر گرفته خواهد شد یا خیر.

اما با این فرض که بخواهیم تنها با چند کشور دست چین آسیائی تعامل داشته باشیم، کارشناس مسائل بین الملل، علی بیگدلی براین باور است که هر گونه ارتباط اقتصادی ما با شرق یا غرب آسیا معطوف به این است که ما بتوانیم با بانک‌ها و اف ای تی اف کار کنیم. بیگدلی می‌گوید ما باید با همه کشورهای جهان رابطه داشته باشیم. تکیه به یک سمت و غفلت از سمت دیگر نمی‌تواند باعث شود که ما از وضعیت فعلی خارج شویم. ما در واکسن هم نتوانستیم به چین و روسیه به تنهایی تکیه کنیم؛ افزون بر آن، چین و روسیه نیز منافع ارتباط خود با دنیای غرب را فدای رابطه خود با ما نکرده و نمیکنند. بیگدلی با اشاره به این که آقای عبداللهیان می گویند اهل مذاکره هستند و همسوئی میدان و دیپلماسی را ضروری می دانند، تاکید می کند که دیپلماسی نیاز به زیرکی‌هائی دارد و هیچ راهی برای ایران وجود ندارد جز اینکه نگاهش را همانطور که به شرق تلطیف کرده، نسبت به غرب هم عوض کند و خودش را با روابط بین الملل آشتی دهد و به سمت گفتگوی مستقیم بر سر برجام و تبعات آن برود. 

در همسوئی میدان و دیپلماسی که باید مانند دو بال پرنده با هماهنگی و با هدف حفظ منافع ملی همزیستی کنند، بازگشت به میز مذاکره به معنای پیروزی دیپلماسی بر میدان نیست؛ اما انتقاد تلویحی رئیس دولت سیزدهم از مذاکره با غرب و تلاش درگرفتن امکانات برای کشور و به دنبال آن اعلام آمادگی همه جانبه سپاه پاسداران برای پیشبرد برنامه های دولت سیزدهم می‌تواند نشانی از برتری میدان به دیپلماسی و رویکردی ایدئولوژیک و به دور از واقعیت به روابط بین‌المللی باشد.   

 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

چرا حاکمیت اعتراض‌های خیابانی را جدی نمی‌گیرد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: