به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

تازه ترین آمار سرمایه‌گذاری خارجی در کشور که توسط سازمان سرمایه‌گذاری و کمک‌های اقتصادی و فنی ایران منتشر شده، حاکی از کاهش قابل ملاحظه‌ای در میزان جذب سرمایه‌ خارجی است. سرمایه گذاری خارجی که در سال 1391 بالغ بر 4.5 میلیارد دلار، در سال 95 برابر با 3.2 میلیارد، و در سال 1396 به 5 میلیارد دلار رسیده بود، در سال 1397 و بدنبال خروج آمریکا از برجام با کاهشی 50 درصدی روبرو بود و این روند نزولی همچنان ادامه داشته است.

مناظرهنامزدهای ریاست جمهوری از لزوم جذب سرمایه سخن می گویند ولی از الزامات این امر، یعنی سیاست‌خارجی تعامل‌گرا، حرفی نمی‌زنند. جذب سرمایه‌ خارجی‌ که ضرورت توسعه اقتصادی ماست، مستلزم فعال شدن دیپلماسی اقتصادی است ولی پیش از آن، ما باید یک تغییر پارادایم در سیاست خارجی ایجاد کنیم. پارادایم کنونی بر لزوم حضور امنیتی برون‌مرزی برای دستیابی به امنیت درون‌مرزی تاکید می‌کند. در همین راستا بود که حضور ما در سوریه توجیه امنیتی می شد. اکنون اما بنظر می رسد که نه لزومی به این سیاست باشد و نه شرایط اقتصادی کشور، اقتضاء چنین سیاستی را میکند. تغییر پارادایم در سیاست خارجی، نه تنها ضامن امنیت بیشتر در داخل مرزها، بلکه عاملی برای جذب سرمایه خارجی خواهد بود.

کارشناس امور اقتصادی، هادی حق شناس با اشاره به این که بزرگترین چالش اقتصادی کشور موضوع سرمایه گذاری است، مهم ترین نکته در جذب سرمایه های خارجی را تعاملات سیاسی می داند و بر این باور است که فراهم کردن بستری مناسب برای جذب سرمایه گذاری خارجی باید اولویت اقتصاد ایران باشد که تا به حال به خاطر وجود تحریم ها به جائی نرسیده است. علی اکبر نیکو اقبال نیز با تاکید بر درگیری اقتصاد ایران در یک فرایند پیچیده سیاسی و اقتصادی، سرمایه گذاری را یکی از مولفه های توسعه اقتصادی میداند که در سالهای اخیر به دلیل تشدید تحریم ها درکشور انجام نشده است. به گفته این اقتصاددان، در سالهای گذشته به دلیل تحریم ها و عدم همکاری شرکت های خارجی با ایرانی ها عملا فرصت های سرمایه گذاری از بین رفته است، و تنها برداشتن تحریم ها و امکان تعامل با دنیا می تواند دوباره شرکت های خارجی  را وارد بازار ایران کند. به باور این اقتصاددان، آینده اقتصادی ایران در گرو برطرف نمودن مشکلات بین المللی است. 

سخنان چند سال پیش فریال مستوفی در خصوص سرمایه گذاری خارجی اکنون بیش از گذشته مصداق دارد که «در حال حاضر در حوزه جذب سرمایه گذاری خارجی با مشکلات زیادی مواجه هستیم که از مهم‌ترین آنها مشکلات بانکی در حوزه نقل و انتقالات پولی و عدم همخوانی بانک‌های ایرانی با مقررات و استانداردهای بین‌المللی و در نهایت عدم ثبات قوانین است که همگی سبب شده تا سرمایه گذار خارجی تمایلی برای حضور در کشور نداشته باشد، بر همین اساس می‌توان گفت که نتوانسته‌ایم در این حوزه تاکنون موفق عمل کنیم».  مستوفی در ادامه تصریح کرده بود که در شرایط فعلی اقتصادی تا زمانی که بستر و زیربناها برای جذب سرمایه‌گذاری مهیا نیست و روابط بین‌المللی در سطح عادی قرار ندارد، تصور جذب سرمایه‌گذار خارجی دور از ذهن است، زیرا ما در حال حاضر قادر به حل اصلی‌ترین مساله برای ورود سرمایه گذار خارجی در خصوص جابجایی و نقل و انتقالات پولی از طریق سیستم بانکی نیستیم، چرا که با هیچکدام از بانک‌های خارجی و بین‌المللی ارتباط مالی نداریم که دلائل اصلی آن را در وجود تحریم ها و نپیوستن به اف ای تی اف باید جست و جو کرد. 

با این که برخی از مسئولان و اقتصاددانان کشور اصرار می ورزند که عوامل دیگری غیر از تحریم ها و مشکلات بانکی دلائل اصلی بروز مشکلات اقتصادی است، اما گزارش های چندی از مرکز پژوهش های مجلس مانند گزارش در مورد رشد اقتصادی سال 1397، و یا گزارشی پیش از آن که مربوط به سال 93 بود تاییدی بر تاثیر تحریم ها براقتصاد کشور است. گزارش سال 97 مرکز پژوهش های مجلس تصریح می کند که عملکرد بخش حقیقی اقتصاد در سال های 97 و 98 بیش از هر چیز متاثر از وضع تحریم های جدید بوده است، و گزارش دیگری از همین مرکز حاکی از چگونگی سقوط شاخص های اقتصادی هم زمان با آغاز تحریم ها در سال 90 است.

چرائی انزوای اقتصادی و بانکی که به کاهش سرمایه گذاری خارجی منجر شده به دلیل تصمیمات اشتباهی است که در حوزه سیاست خارجی و دیپلماسی کشور گرفته شده است و نگاهی به کارنامه سیاست خارجی کشور که در نخستین مرحله می بایست برای تعیین و اجرای اهداف و منافع ملی در عرصه بین المللی صورت گیرد نشان می دهد که کشورمان در این حوزه موفق عمل نکرده و نه تنها قادر به ایجاد روابط دوستانه با کشورهای دیگر نبوده است، بلکه به دلیل وجود تحریم ها وچالش های دیگر حتی نتوانسته با بانک ها و موسسات مالی دنیا رابطه ای تجاری برقرار کند.  درحقیقت مشکلات بانکی و عدم انطباق با استانداردهای بین المللی را می توان به عنوان مهم ترین عامل برای شکست در جذب سرمایه گذاری خارجی توصیف کرد. بدون تردید هیچ کشوری نمی تواند با انزوای اقتصادی به رشد و توسعه دست یابد و یا بدون توسعه و توانمندی اقتصادی پایدار در عرصه بین المللی قد علم کند و حرفی برای گفتن داشته باشد. 

برای دستیابی به رشد و توسعه پایدار، اقتصاد کشور نیاز به جلب اعتماد دنیا، لغو تحریم ها، حضور در بازارهای جهانی، جذب سرمایه گذاری خارجی و به طور کلی خروج از انزوا دارد که مسیر تحقق آن تنها زیر سایه تغییر پارادایم در سیاست خارجی کشورمان حاصل می شود. در زیر سایه این تغییر پارادایم است که دیپلماسی تجاری سازنده جواب خواهد داد. در شرایط کنونی،آیا تردیدی وجود دارد که تحریم ها و انزوای بانکی و تنش های منطقه ای مانع از جذب سرمایه‌گذاری شده‌اند؟ پس چرا نامزدهای ریاست جمهوری سخنی از این موانع نمی گویند و رفع آنها را پیشرفت جذب سرمایه گذاری عنوان نمی کنند؟   

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

اولویت نظام در سال ۱۴۰۰ چه باید باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: