به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

در سومین نشست شورای روسای اتاق‌های مشترک بازرگانی، غلامحسین شافعی، رئیس اتاق ایران، به تشریح اهمیت تقدم روابط اقتصادی بر سیاسی پرداخت و گفت: درحال حاضر، سیاست ما بر اقتصاد ارجحیت دارد یا بالعکس؟ بارها در انتخابات استانداران و سفرا خواستار آن بوده‌ایم که نگاه امنیتی کنار گذاشته شود و دیدگاه‌های اقتصادی غالب شود، اما متأسفانه این خواسته هیچ زمان محقق نشده است... در همین راستا می توان گفت که تمرکز بر دیپلماسی تجاری نیز مستلزم تغییر اولویت‌بندی‌های وزارت امور خارجه و ایجاد تغییراتی ساختاری در شاکله کنونی دستگاه دیپلماسی کشورمان می باشد.

رئیس اتاق بازرگانی ایران افزود: خوشبختانه از زمان حضور آقای ظریف در وزارت امور خارجه شاهد در پیش گرفتن رویه‌ای متفاوت از جانب ایشان بودیم تا جایی که در بیشتر سفرهایی که ایشان می‌رفتند، بیشتر جمعیت هواپیمای اختصاصی ایشان را فعالان بخش خصوصی تشکیل می‌دادند؛ اما برای توسعه روابط خارجی نیاز داریم تا این دیدگاه در کل مورد پذیرش قرار گیرد.

نگاهی به کارنامه وزارت امور خارجه اما تصویر چندان رضایت بخشی از موفقیت دیپلماسی تجاری ارائه نمی‌دهد. متاسفانه رویکرد «سیاست خارجی در خدمت اقتصاد» که از وعده‌های اصلی دکتر ظریف بود، عملا امکان تحقق پیدا نکرد و تمامی انرژی دیپلمات‌های کشورمان معطوف توجیه و جبران خسارت بی‌تدبیریها در تعاملات منطقه‌ای و بین‌المللی شد. به هر حال در شرایط کنونی فعالان اقتصادی باید همچنان بر رویکرد «اقتصاد در خدمت سیاست» تاکید کنند و در بعد عملی، دستگاه دیپلماسی کشور را متقاعد سازند که بهترین گزینه برای رایزنان تجاری، دست اندرکاران بخش خصوصی می‌باشند.

پیشتر وزیر امور خارجه کشورمان در پاسخ به انتقادات نمایندگان مجلس گفته بود: «ما به‌دنبال تحول در موجودیت سیاسی- امنیتی وزارت‌خارجه به سمت سیاسی- امنیتی و اقتصادی هستیم...اما قبول کنید که این تغییر سخت است چراکه شاکله فکری در وزارت‌خارجه در قالب سیاسی- امنیتی است.» البته باید توجه داشت که این شاکله فکری که دکتر ظریف از آن سخن میگوید، خود معلول سیاست های کلان نظام است که در دستگاه دیپلماسی کشور هم نمود پیدا کرده است.ما از یک سو، عملا سیاست را به سیاست خارجی تقلیل داده‌ایم، ولی در این مسیر، مبنا بر تقابل و به چالش کشیدن نظم حاکم بین الملل بوده و تمامی انرژی وزارت امور خارجه، مصروف آن شده که خسارات ناشی از تقابل با جامعه بین‌الملل کاهش یابد. به قول یکی از دوستان، ما به جای دیپلماسی اقتصادی، مشغول «دیپلماسی پانسمانی» بوده‌ایم.

اکنون سالهاست که مردم کشورمان با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم می‌کنند و هرچند بخش بزرگی از این مشکلات، ریشه در فسادها و سوءمدیریت‌های داخلی دارد، ولی به هر حال مشکلات ناشی از تحریم‌ها و نزوای سیاسی و اقتصادی ایران را نیز نمی‌توان نادیده گرفت. مردم می‌پرسند چرا ما باید همیشه زیر فشار تحریم‌ها زندگی کنیم و مقام‌های کشورمان پاسخ می‌دهند: «ما خودمان انتخاب کردیم که جور دیگری زندگی کنیم». در مقابل اما مردم می پرسند، آیا حقیقتا شاکله امنیتی سیاست خارجی کشور به رای عمومی گذاشته شده؟ آیا مردم، بارها و بارها رای به تنش‌زدایی منطقه‌ای و جهانی نداده‌اند؟

واقعیت این است که در خصوص سیاست خارجی و تنش زدایی نمی‌توان رویکردی سیاه و سفید داشت و باید عملگرایانه برخورد کرد. در این راستا، وارد کردن حداقلی از دیپلماسی تجاری به دستور کار وزارت امور خارجه می توان مفید باشد که البته این موضوع مستلزم تلاش ها و گوش‌زدهای مکرر فعالان بخش خصوصی است. همانطور که آقای شافعی تاکید کرده، ایجاد کمیته‌ای مشترک بین کارشناسان اتاق ایران و نمایندگان وزارت امور خارجه، زمینه‌سازی برقراری موافقتنامه‌های تجارت ترجیحی و تجارت آزاد بین ایران و کشورهای هدف و نیز تمرکز دیپلماسی اقتصادی بر دو موضوع تجارت و سرمایه‌گذاری باید در دستور کار وزارت امور خارجه و نهادهای مرتبط با تجارت خارجی باشد.

امضای موافقتنامه‌های تجارت ترجیحی یکی از اصلی‌ترین دستاوردهایی است که دیپلماسی تجاری موفق می تواند برای اقتصاد ایران به ارمغان آورد. ولی باید توجه داشت که این موافقتنامه، آخرین زنجیره از تلاش‌هایی است که در بخش های مختلف اقتصاد و سیاست کشور شروع شده است. از زوایه موافقتنامه های تجارت ترجیحی، ما یکی از منزوی ترین کشورهای جهان محسوب می شویم. برای مثال ترکیه بیش از 40 موافقنامه ترجیحی با کشورهای منطقه دارد. همانطور که آقای شافعی پیشتر گفته بود: ما در موافقت‌نامه‌های تجارت ترجیحی و آزاد به سیاست پایدار تجاری احتیاج داریم. مگر بازار دنیا به فرمان ما است که هر روز که بخواهیم به یک کالا عوارض اعمال کنیم و روز دیگر برداریم؟ این‌ها نعمت‌هایی است که برای این کشور فراهم شده و ما خودمان را از آن‌ها محروم می‌کنیم و علت آن هم نبود یک متولی است.

 

 

https://twitter.com/SaraMassoumi/status/1362040683037675520?s=20

https://twitter.com/SaraMassoumi/status/1362040683037675520?s=20

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

اولویت نظام در سال ۱۴۰۰ چه باید باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: