به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

در آستانه ورود به سال 2022 میلادی، صادرات نفتی ونزوئلا به یکباره دو برابر شد و از مرز یک میلیون بشکه در روز عبور کرد. این تولید علی رغم تحریم های آمریکا و با کمک واردات میعانات ایران روندی صعودی به خود گرفت. اندکی بعد با بروز بحران اوکراین و تحریم های اعمالی بر روسیه، قیمت نفت بالاتر رفت و تحریم‌های جدید علیه روسیه و نیاز کشورهای اروپایی و آمریکا به نفت، نظام نفتی جهان را دستخوش تغییراتی کرد. اینجا بود که دیدار نمایندگان آمریکا با مقامات نفتی ونزوئلا در اواسط اسفند سال گذشته چراغ سبز تولید و تامین بخشی از نفت امریکا را به این کشور داد. این تغییر سیاست نفتی در واکنش به تامین بخشی از نفتی بود که آمریکا از روسیه خریداری می کرد. این در حالی است که شرکت های نفتی بزرگی چون  توتال، اکینور و یا بریتیش پترولیوم کشور ونزوئلا را ترک کردند و به گفته فرانسیسکو مونالدی، مدیر برنامه انرژی آمریکای لاتین در موسسه سیاست گذاری عمومی بیکر در دانشگاه رایس تگزاس، تا زمانی که یک چارچوب سازمانی جدید وجود نداشته باشد، این شرکت ها به سختی علاقه‌ ای برای بازگشت به ونزوئلا خواهند داشت. به هر روی،  کمبود زیرساخت ها و کمک های میعانات ایران و شرایط حاکم بعد از بحران اوکراین، همه و همه به نوعی نفت ونزوئلا را مورد توجه عمومی حتی تحریم کننده اصلی آن قرار داده است.

 

تبادلات و تعاملات نفتی ایران و ونزوئلا نیز از رهگذر تشابهات زیرساخت های نفتی و تحریمی، به پیچیدگی های این مساله افزوده است. دقیقا دو سال پیش در همین زمان، ایران در قالب پنج نفتکش باری به ونزوئلا بنزین صادر کرد. این صادرات با حواشی فراوانی در سطح جهانی رو به رو شد و به گزارش تابناک، گفته می شد که این محموله با ارزش ۴۵ میلیون دلار در ازای تبادل با طلا صورت گرفت. این موضوع و موارد مشابه به زعم بسیاری در قالب برنامه پیشروی در مسیر «دور زدن تحریم» و نقش «سپاه» در میادین نفتی و فروش نفت به صورت غیر رسمی و به گفته مقامات جامعه بین المللی قاچاق در عرصه جهانی است. از نگاه زیرساخت نفتی نیز وضعیت ونزوئلا اگر هم سطح کشورمان نباشد، وضعیت مساعدی ندارد و برای استخراج نفت بیشتر نیازمند میعاناتی است که از ایران وارد می کند. حتی اذعان تارنمای اویل‌پرایس در گزارشی افزایش تولید نفت ونزوئلا در بازارهای نفتی را شگفت انگیز خواند و مدعی شد که بخشی از این افزایش، مرهون کمک های ایران است.

به طبع، با توجه به آنچه در دنیای نفتی ونزوئلا می گذرد، حضور سپاه و نقش آن در فروش و حتی ایجاد زیرساخت های سخت افزاری برای تولید بیشتر و حضور تاکتیکی برای حصول و تسهیل فروش میانبر نفتی که در نگاه جهانی «عملی غیرقانونی» و خلاف عرف تحریمی است، گرفتاری ها و معضلات خود را در پی خواهد داشت.

در شرایط بحران کنونی که روسیه نفت خود را با تخفیف ویژه ای و تقریبا نه دلار زیر قیمت بازار به چین می فروشد و کشور ما نیز به خاطر فشارهای فزاینده تحریمی و تخریب بازار نفتی از طرف روس ها دچار یک آشفتگی شده است، احتمالا روی آوردن به ونزوئلا امری طبیعی محسوب می شود. رویکرد ونزوئلایی به این معنی است که شبکه های فروش نفت از طرق غیرمتعارف بسط پیدا کند و سرمایه گذاری روی زیرساخت های فروش و مشتری یابی برای نفت ایران از طریق کانال ونزوئلا مورد توجه و اولویت مقامات نفتی کشور ما قرار گیرد. سفر وزیر نفت کشورمان در همین ماه گواهی از نوعی ریل گذاری جدید یا توسعه ریل های فروش نفتی است. البته برخی نمایندگان مجلس دلیل سفر وزیر را سرمایه‌گذاری در پالایشگاه‌های از کارافتاده ونزوئلا و پالایش فراسرزمینی نفت این کشور اعلام کردند. حال با توجه به اینکه روابط ونزوئلا با آمریکا شرایطی مشابهی با ایران دارد، البته با این اختلاف که ایران امکان احیای برجام و رفع تحریم‌ها را دارد، رسیدن به توافق می تواند کل معادلات را کاملا به هم بریزد و ایران را در شرایط کنونی به عنوان برنده نفتی و گازی در سطح جهان تبدیل کند.

سوال اینجاست که توافق برجامی چه پیامدهای خواهد داشت؟ اول آنکه، در صورت توافق هزینه های هنگفت و ناصواب دور زدن تحریم ها به شدت کاهش می یابد و دیگر لازم نیست که نیروهای سپاه به طور خاص به دنبال بازاریابی فراسرزمینی در دوردست آمریکای لاتین باشند.  همچنین با توجه به شرایط موجودی که دست پخت روسیه است،  کشور ما نه تنها در حوزه نفتی بلکه در حوزه جهانی با توجه به بحران اوکراین تا حدودی درگیر جراحی اقتصادی بزرگی شد که قیمت نان و آرد را به فلک کشاند و از این موضع نیز ضربه سنگینی به پیکره اقتصاد کشور وارد شد. ثانیا، با رسیدن به توافق برجامی، بازار جایگزین نفتی اروپا در چارچوب چهار به علاوه یک، مهمترین ماوای فروش نفت و گاز کشور تبدیل می شود. این نیز به شدت از هزینه ها می کاهد و علاوه بر سود اقتصادی، منافع درازمدت امنیت بازرگانی و تراکنش های مالی را به شدت افزایش می دهد.

در چنین شرایطی که هر کشور نفت و گازخیزی به دنبال ایجاد بازار برای تامین انرژی جهانی  است، تدبیر مقامات نفتی و مملکتی ما نیز باید با سنجیدگی کامل، تنش زدایی جهانی را در دستور کار خود قرار دهد. تعامل با همه کشورهای نفتی و از جمله ونزوئلا ، در عمل، کار درستی است و بازار ما را نیز توسعه می دهد. ولی در شرایطی که ما بخواهیم همه تخم مرغ ها را در سبد ونزوئلا  قرارد دهیم، با هر گونه تغییر ناگهانی در بازار یا بروز جنگ جدید و بحرانی تازه، عملا ظرفیت بازرگانی و مانور اقتصادی ما به شدت کاهش پیدا می کند و ممکن است ما را در یک امپاس نفتی قرار دهد. اینکه خبرگزاری های امریکای لاتین تا به این حد در گزارشات خود به نقش سپاه اشاره می کنند، به مثابه رویکرد یک بعدی است که نه تنها پیامدهای متعددی دارد بلکه به نوعی آب در آسیاب کسانی می ریزد که ما را بزهکار نفتی می پندارند و از این روایت برای پیشبرد و بر هم زدن بازار نفتی و تعامل جهانی ما استفاده می کنند. باید به یاد داشته باشیم که تعدد کشورهای نفتی و گازی جهان در اوپک و حضور حساسیت برانگیز ایران به دلایل تحریمی دست ما را در فروش بیشتر نفت ببندد و راه را برای کشورهای حاشیه خلیج فارس برای صدور بیشتر نفت و جایگزینی نفت ایران افزایش دهد و تبعات بازگشت به وضعیت پیشاتحریمی را به مراتب دشوارتر کند.

 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

چرا حاکمیت اعتراض‌های خیابانی را جدی نمی‌گیرد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای:
شبکه مطالعات سیاستگذاری عمومی
داشته های اقتصاد ایران
شورای گفت وگوی دولت و بخش خصوصی

 

اتاق تهران

خبرخوان یافت نشد

دارایان

خبرخوان یافت نشد

اتاق ایران

خبرخوان یافت نشد