به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

اصل سی و یکم قانون اساسی کشور داشتن مسکن متناسب با نیاز را حق هر فرد و خانواده ایرانی می داند و دولت را موظف بر اجرای این اصل می کند.  بر همین اساس تلاش همه دولت ها در سال های گذشته برنامه ریزی برای حصول اطمینان از اجرای این اصل و برآوردن آرزوی شهروندان در مسیر مسکن دارشدن خانوارهای ایرانی بوده است. 

بازار مسکن   تاجرانبر اساس گزارش سال 1393 وزارت راه و شهر سازی، در سال 1389 هر خانوار ایرانی با پس انداز یک سوم از درآمد خود پس از 35 سال می توانست یک خانه بخرد. در سال 1390، با افزایش درآمدها، این مدت به 33 سال کاهش یافت، اما در سال 1391 با افزایش قیمت مسکن، زمان انتظار به 36 سال رسید. اکنون رشد بیش از 100 درصدی قیمت مسکن در سال گذشته و کاهش قدرت خرید مردم، خانه دار شدن را به رویائی تبدیل کرده که بر طبق گزارش اخیر بانک مرکزی و با محاسبه درآمدها و نرخ تورم، هر خانوار ایرانی باید دستکم 40 سال پس انداز کند تا بتواند صاحب مسکن شود، آن هم مشروط بر اینکه قیمت مسکن ثابت بماند. 

اقتصاد نابسامان کشور، برنامه ریزی دولت ها در سال های اخیر برای بهبود وضعیت مسکن را با مشکلات عدیده ای روبه رو نمود و منجر به بازگردانی و جایگزینی طرح های مسکن در هر دوره شد. طرح جامع مسکن که در زمان خود یکی از مهم ترین طرح های دولت وقت بود توسط دولت نهم متوقف شد، و پس از آن طرح مسکن مهر نیز با انتقاد های فراوانی از جانب کارشناسان مواجه شد  تا این که در اواخر سال گذشته قائم مقام وزیر راه و شهرسازی در طرح مسکن مهر خبر از پایان این طرح تا دوسال آینده را داد. 

رکود بازار مسکن   تاجرانرکود بازار مسکن در سال های 92 تا 94  که یا به دلیل ورود دولت به این بازار، یا به دلیل گران شدن بهای زمین، و یا کاهش قدرت خرید مردم بود، دولت یازدهم را برآن داشت که با ارائه راهکارهای موقت مانند وام های خرید وکاهش نرخ سود بانکی در پی بهبود این بازار باشد، اما در پاسخ برخی که معتقد بودند رفع تحریم ها بازار مسکن را بهبود می بخشد، حتی اجرای برجام نیز نتوانست رکود این بازار را جبران کند.    

در اواخر سال 96، آقای روحانی از طرح امید یعنی برنامه ملی بازآفرینی شهری و مسکن به منظور بازسازی واحد های مسکونی رونمائی کرد. به گفته وزیر راه و شهرسازی که وعده ساخت مسکن امید را تا سال 1400 داده است، با ساخت و عرضه 400 هزار واحد مسکونی بخش عمده ای از مشکل تولید مسکن برطرف خواهد شد.  به گفته محمد اسلامی که امیدوار است سال 98 به سال رونق ساخت و تولید مسکن تبدیل شود، در بخش مسکن از سیاست‌های انقباضی به سمت رویکردهای انبساطی تغییر رویه داده‌شده است و باید از جریان پایدار تولید مسکن در کشور با تخصیص زمین و تسهیلات ساخت اطمینان حاصل شود. 

انبوه سازی   تاجرانآیا چاره اصلاح بازار مسکن ساخت واحد های مسکونی بیشتراست؟  محمود احمدی نژاد گفته بود که ساخت واحد های مسکونی منجر به شکوفائی بخش های دیگر اقتصاد و اشتغالزائی می شود، اما حقیقت این است که در اقتصادی که بر محور درآمدهای نفتی استوار است، و با وجود بازار آشفته ارز، محدودیت های بین المللی مانند تحریم ها، فساد، رانت و مشکلات دیگر، جائی برای این ادعا که ساخت مسکن بیشتر می تواند اقتصاد را شکوفا کند وجود ندارد.  افزون بر آن، شمار بیشتر واحد های مسکونی الزاما به معنای قیمت های پائین تر و خرید و فروش توسط مشتریان واقعی نیست.  

به رغم افزایش نرخ تورم در سال های اخیر که قدرت خرید مردم را کاهش داده است، و با وجود رکود بازار مسکن، قیمت ها همچنان در حال پیمایش سیر صعودی هستند.  در چنین شرایطی کارشناسان اقتصادی بر این باورند که سیاست گذاران بخش مسکن باید راهکارهائی برای خروج از این وضعیت در نظر بگیرند. عرضه وام خرید که قبلا نیز موفقیت آمیز نبوده است از دید اقتصاد دانان گام مثبتی برای بهبود بازار مسکن نیست. برخی از فعالان اقتصادی بر این باور بوده اند که افزایش ساخت، تولید و عرضه مسکن و همچنین مقابله با سوداگری دردهای بازار مسکن را دوا می کند. 

حباب مسکن  تاجرانبه گفته افشین پروین پور، کارشناس بازار مسکن، قیمت مسکن حباب دارد و این حباب باید از بین برود و قیمت ها منطقی شود تا خیلی ها بتوانند وارد این بازار شوند. به باور پروین پور، اکنون بخش مسکن با شکست بازار مواجه است، به این معنی که نیاز موجود برای مسکن نمی تواند به تقاضا تبدیل شود زیرا متقاضی توان مالی ندارد. دلیل شکست بازار، سوداگری است و کاری به سقف وام ندارد. پروین پور می گوید سیاستگذاران تنها با ابزارهای مالیاتی می توانند بساط سوداگری را در بازار مسکن برچینند. در حقیقت قانون اخذ مالیات از خانه های خالی سال هاست که وجود دارد اما هیچگاه در عمل اجرا نشده است.   

بخش مسکن در دوره تولید و بهره‌برداری نزدیک به 20 درصد از تولید ناخالص داخلی را به خود اختصاص می دهد که به نظر می رسد رقم بالایی باشد. احسان سلطانی، پژوهشگر اقتصادی گفته است که دستکم 10 تا 15 درصد از تولید ناخالص داخلی ما از رانت زمین تشکیل شده وفاقد ارزش خاصی است؛ به همین علت است که تولید ناخالص داخلی از کیفیت لازم برخوردار نیست. 

پیش بینی کارشناسان بازار مسکن برای سال جاری فروکش نمودن تلاطم قیمتی این بازار به دلیل قیمت های بالا و عدم توانائی متقاضیان برای خرید است، اما عوامل دیگری مانند کاهش احتمالی ارزش ریال، و افزایش حداقل دستمزدها را نمی توان به عنوان دلائلی برای بالابردن قیمت مسکن نادیده گرفت. مصطفی قلی خسروی، کارشناس مشاوره املاک، بر این باور است که در سال جاری رشد قیمت مسکن حدود نرخ تورم و حتی پائین تر قرار می گیرد.  مصطفی قلی خسروی در عین حال می گوید ساخت 400 هزار واحد مسکونی هم برای اشتغال و هم از جنبه گردش مالی اهمیت دارد، زیرا 174 شغل کلیدی به بازار مسکن وابسته است.

افزایش قیمت مسکن   تاجرانآخرین داده های اتحادیه مشاوران املاک تهران حاکی از رکود بازار مسکن در کشور است. بر اساس این داده ها، تا اواخر سال گذشته معاملات مسکن در تهران 30 درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل از آن کاهش داشته است، و در بهمن ماه گذشته متوسط قیمت واحد های مسکونی در تهران شاهد رشد بیش از 86 درصدی به نسبت ماه مشابه سال پیش از آن بوده است. در همین راستا، تحلیل بانک مرکزی از بازار مسکن تهران در فروردین ماه امسال نیز نمایانگر رکود تورمی این بازار و در عین حال افزایش 103 درصدی میانگین قیمت و کاهش 32 درصدی حجم معاملات می باشد.   

وضعیت کنونی اقتصاد در کشورمان صاحب خانه شدن را به امری غیر ممکن تبدیل نموده است، و با اینکه چند ماه پیش رئیس جمهورمان خاطرنشان ساختند که دولت در زمینه مسکن به مردم بدهکار است و باید این مساله حل شود، و در عین حال اجرای این وظیفه سنگین را به وزیر راه و شهر سازی یادآوری کردند، هنوز شاهد تغییر رویه ای در این زمینه نبوده ایم. با وجود پیش بینی های انجام شده توسط کارشناسان مبنی بر اینکه در سال جاری رشد قابل ملاحظه قیمت در بازار مسکن اتفاق نخواهد افتاد، و یا احتمال افزایش معاملات در هفته های در پیش رو، آنچه در حال حاضر به آن نیاز داریم ایجاد اصلاحاتی اساسی در کیفیت و کمیت ساخت و عرضه مسکن است که سیاستگذاران باید با در نظر گرفتن عوامل و مولفه های دیگر اقتصادی و ایفای نقش غیر تصدی گرایانه خود، به آن توجه داشته باشند.   

 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: