به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

در شرایطی که سایه تحریم ها و فشارهای بین المللی بر سر اقتصاد کشور سنگین تر می شود و تلاش ها برای تعامل با اروپا هم نتایج مورد انتظار را در بر نداشته، طبیعی است که نگاه ها بیشتر به شرق و به طور خاص به چین معطوف شود. بر خلاف روسیه، ما در حوزه سیاست منطقه ای شاید تقابل کمتری با چین داشته باشیم و مسئله اصلی در همکاری با پکن، اقتصاد است. ولی آیا در شرایط کنونی می توان روی مشارکت اقتصادی با چین حساب باز کرد؟

باید توجه داشت که چینی ها برغم اینکه در ظاهر یک نظام سیاسی ایدئولوژیک دارند، ولی در حوزه اقتصاد بسیار عملگرا هستند و تا جایی که به سودشان باشد با همه کشورها از جمله ما همکاری خواهند داشت. ولی افزایش انزوای اقتصادی ما و نیز عدم درک دلواپسان داخلی از اهمیت اتصال به شبکه مالی بین الملل، آینده تعامل اقتصادی با چین را با مخاطرات جدی روبرو خواهد کرد. در این مرحله، تصویب لوایح FATF  مهمترین و عملی ترین اقدام برای تضمین و تسهیل روابط بانکی و مالی با چین است.

پیشینه تعاملات بازرگانی و اقتصادی ما با چین به سال ها پیش باز می گردد و روابط دو کشور همواره براساس منافع متقابل بوده است. تا حدود یک دهه پیش، اروپا بزرگترین تامین کننده ماشین آلات و تجهیزات صنعتی برای ایران بود، اما تحریم های آمریکا باعث شد که چین در زمینه صادرات اینگونه کالاها به ایران از اروپا پیشی بگیرد و به بزرگترین شریک تجاری ایران تبدیل شود. در این میان مقامات چینی بارها حمایت خود را از برجام ابراز داشتند و همکاری کشورشان با ایران را در چهارچوب قوانین بین المللی یک همکاری منطقی، مشروع و قابل احترام خواندند. به همین دلیل کاهش چشمگیر مراودات تجاری چین با ایران رویدادی کاملا غیرمنتظره است.

 مجید رضا حریری   تاجرانبه گفته مجید رضا حریری، نایب رئیس اتاق ایران و چین، اکنون شرایط به گونه ای است که نمی توان به شیوه تحریم های دوره گذشته آنها را دور زد، و بانک های چینی حاضر به معامله با ایران نیستند؛ حتی بانک کونلون که به همین منظور و برای ساماندهی روابط بانکی دو کشور و با هدف دور زدن تحریم ها ایجاد شد، اکنون از تحریم هائی که علیه ایران وضع شده حمایت می کند. در این زمینه، نتیجه ترس شرکتهای چینی از جریمه های سنگین دولت آمریکا در صورت دور زدن تحریم ها، در ارقام و اعداد تجاری به خوبی آشکار است، و صادرات کشوری که در شش ماهه نخست سال اولین شریک تجاری ایران بود در اواخر سال 2018 به کمترین میزان خود در چهارسال گذشته رسید و در طی دو ماه 70 درصد کاهش داشت.  

تصمیم چین برای کاهش تجارت با ایران همراه با تورم و بیکاری ضربه ای شدید به اقتصاد ما خواهد بود، و با نا اطمینانی از چگونگی کارکرد اینستکس که افق تبعات آن هنوز روشن نیست، این ضربه بیشتر نیز حس خواهد شد. به همین دلیل برای ادامه روابط تجاری با چین عده ای براین باورند که ایران برای جلب حمایت پکن، یا باید چین را بیشتر در توسعه چابهار شریک کند، و یا خود را به پاکستان نزدیک تر نماید، زیرا سطح روابط نزدیک پاکستان با چین سبب نفوذ و سرمایه گذاری آن کشور در پاکستان، به ویژه در بندر گوادر با سرمایه گذاری به مراتب بیشتر از سرمایه گذاری هند در چابهار شده است. 

به رغم چنین باورها، در شراکت تجاری با چین هم باید محتاط بود و باید این سوال را جواب داد که در شرایطی که چین اغلب اقتصادهای بزرگ را به خود وابسته نموده، دور زدن تحریم ها برای پکن واقعا چه سودی خواهد داشت؟  همچنین، بسیاری از شرکت های معتبر چینی مایل نیستند نامشان در میان شرکت های فعال در بازار ایران باشد، زیرا می دانند آمریکا پیگیر آنها خواهد شد. افزون بر آن، چین در پی مراودات تجاری بی دردسر حاضر به همکاری با هر کشوری است که بتواند منافع اقتصادیش را تامین کند. به عنوان نمونه، اعداد و ارقام صادرات نفت ایران به چین در پائیز گذشته حاکی از کاهش 30 درصدی نسبت به مدت مشابه آن در سال قبل بود، در حالی که در همان زمان عربستان سعودی به عنوان بزگترین صادرکننده نفت به چین شناخته شد، و اخیرا نیز با سرمایه گذاری در بندر گوادر به عنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان نفت درجهان، تسهیل کننده تحویل نفت از آن بندر به چین در کوتاه ترین زمان ممکن خواهد شد.    

تجارت با چین   تاجرانافزون بر وجود تحریم ها به عنوان یک عامل بازدازنده برای مراودات تجاری چین با کشورمان، شرط اصلی آن کشور برای ادامه همکاری با ایران پذیرفتن FATF است. حضور کشورمان در FATF یک الزام انکارناپذیر برای تعاملات بانکی و مالی با کشورهای پایبند به چنین قوانینی است. به گفته مجید رضا حریری، جدای از اینکه تحریم هستیم یا خیر، اگر می‌خواهیم در سیستم بانکی جهانی حضور داشته باشیم شرط استفاده از سیستم بانکداری جهانی، پذیرفتن قواعدی است که بر آن سیستم حاکم است. صرف نظر از اینکه با چه کشوری بخواهیم روابط تجاری داشته باشیم، نیاز ما برقراری روابط بانکی با دنیا است. وقتی بیش از یک سال پیش چین در اجرای قوانین مرتبط با پولشوئی و تامین مالی تروریسم، حساب های ایرانیان را در آن کشور مسدود کرد، و هنگامی که امارات نیز اقدام به بستن حساب های تجار ایرانی در آن کشور نمود، باید می دانستیم که  کشورهای همکار با FATF  همکاری‌های خود را با این نهاد بین‌المللی بیشتر از طریق طرد کشورهای غیرهمکار گسترش می دهند و برایشان پیروی از قوانین بین المللی و حضور در جامعه بین المللی اهمیت بیشتری دارد.

تنها چین نیست که برای ادامه همکاری با کشورمان پذیرفتن FATF  را یک شرط می داند؛ برای هند و اتحادیه اروپا نیز این وضعیت صادق است. همانطور که مجید رضا حریری می گوید، پذیرفتن شرایط FATF  مشکلات اقتصادی کشور ما را حل نمی کند، اما مطمئنا مانع بیشتر شدن مشکلات خواهد شد، و در شرایط پیچیده سیاست خارجی و اکنون که با تحریم مواجه هستیم بهتر است که از این نظر در خط قرمز نباشیم.       

 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

کدامیک از موارد زیر باید در محوریت فعالیتهای اتاق نهم باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: