به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

اردکانیان تاجرانشهریور ماه گذشته، طی هفته دولت، وزیر نیرو رضا اردکانیان ازافتتاح 11 پروژه در 6 استان کشور با ظرفیت تولیدی 154 مگاوات انرژی تجدید پذیر خبر داد. اردکانیان ابراز امیدواری نمود که تا سال آینده 5 هزار مگاوات ظرفیت نیروگاهی که شامل نیروگاه های انرژی تجدید پذیر خواهد بود وارد مدار شود. البته برغم گام های مثبتی که در این زمینه برداشته شده، هنوز برای دستیابی به انرژی های تجدید پذیر در کشورمان و رسیدن به پتانسیل واقعی آن با موانع و مشکلاتی جدی روبر هستیم.

در رده نخست مشکلات، تحریم ها قرار دارند. پس از تنگ شدن اخیر حلقه تحریم ها، بسیاری از شرکت هائی که برای کمک به تولید انرژی های تجدیدپذیر با ایران قراردادهایی به ارزش میلیارد ها دلار امضا کرده بودند از ادامه همکاری سرباز زدند. شرکت انگلیسی کرکوس که سال گذشته برای ساخت یک نیروگاه خورشیدی 600 مگاواتی با وزارت نیرو قراردادی به مبلغ نیم میلیون یورو امضا کرده بود، در اواسط تابستان اعلام کرد که به فعالیتهایش در ایران به دلیل تحریم های آمریکا پایان خواهد داد. این نیروگاه قرار بود ششمین نیروگاه بزرگ خورشیدی در جهان باشد و طبق پیش بینی ها، هر شش ماه یکبار شبکه های 100 مگاواتی راه اندازی شود.

سال گذشته شرکت نروژی «ساگا انرژی» قراردادی 5 ساله به مبلغ 2.5 میلیارد یورو برای تولید 2 گیگاوات انرژی خورشیدی در کرمان، یزد و خراسان رضوی با کشورمان به امضا رسانید، اما پس از خروج آمریکا از برجام در تابستان گذشته، تصمیم به ترک ایران گرفت. هنوز ما میزبان برخی سرمایه گذاران خارجی هستیم، اما ظرفیت تولیدی و سرمایه ای آنها به پای شرکت های بزرگی که مجبور به ترک کشورمان شدند نیست.  یکی از این شرکت ها، دوریون انرژی آلمان است که برغم تحریم ها در ایران مانده، اما با 27 میلیون دلار سرمایه گذاری برای ساخت یک نیروگاه 20 مگاواتی خورشیدی در کرمان نمی تواند با شرکتی مانند ساگا انرژی نروژ برابری کند.

شرکت های داخلی هم در حوزه انرژی های بدیل وجود دارد ولی در مرحله کنونی، ما نمی توانیم بدون سرمایه گذاری خارجی کاری از پیش ببریم. درست است که شرکت صبا نیرو که متعلق به گروه صنعتی سدید است بیش از 90 درصد از توربین های 660، 710، و 750 کیلوواتی بادی را در داخل تولید می کند، اما تهیه ویفرسیلیکونی که پایه اصلی سلول های خورشیدی است هنوز در کشور بومی سازی نشده و این محصول همچنان وارداتی است. طبق گزارش سازمان انرژی های تجدید پذیر، بسیاری از قطعات و لوازم سازنده توربین های بادی هنوز باید از خارج وارد شوند. 

انرژی تجدید پذیر  تاجراننبود تکنولوژی های مدرن برای ساخت تجهیزات انرژی تجدید پذیر و پنل های خورشیدی در کشور نیز دلیلی برای کاهش کارآئی و هزینه بیشتر تولید است. تازه ترین گزارش ساتبا از نیروگاه های انرژی تجدیدپذیر حاکی از آن است که تقریبا همه نیروگاه های خورشیدی به عوض استفاده از پنل های چرخنده که برای کارآئی بیشتر به سیستم ردیابی نور خورشید مجهز هستند، از پنل های ثابت استفاده می کنند.

علاوه بر مشکلات برون زا، مشکلات بروکراتیک و فساد داخلی هم باعث بی انرژی تر شدن انرژی های تجدیدپذیر شده. موانع پیچیده اداری، ناکارآمدی رویه ها و مقررات و عدم همکاری میان نهادهای دولتی، جز اتلاف وقت و منابع نتیجه دیگری ندارد. فرآیند زمان بر و چندین مرحله ای امور اداری حتی برای پروژه های کوچک نیز با توجه به نوسانات ارزی و تورم در کشور منجر به صرف هزینه های هنگفت برای سرمایه گذاران می شود. این حقیقت که تخصیص بودجه به وزارت نیرو برعهده سازمان برنامه و بودجه است و بر اساس آن این وزارتخانه باید تا 40 روز معطل تخصیص اعتبارات برای خود باشد مشکل دیگری است که به گفته رضا اردکانیان مانع دسترسی به منابع مالی شده و صنعت انرژی را فلج می کند. از طرف دیگر، مراحل اخذ و صدور مجوز از سازمان ها و نهادهای مختلف نیز به طولانی شدن این فرایند می افزایند.

در ضمن، غیرقابل پیش بینی بودن سیاستهای دولت و کمبود منابع مالی مانع از ورود بخش خصوصی به این صنعت شده است. برغم ضمانت دولت در خصوص خرید تضمینی برق از نیروگاه های تجدیدپذیر، صدور قرارداد‌های خرید تضمینی برق تجدیدپذیر متوقف شده و مشخص نیست که ساتبا چه برنامه‌ای در این خصوص خواهد داشت.

البته زیان آورتر از بوروکراسی، بی قانونی و فساد است که بیش از هر چیز مانع ورود سرمایه گذاران به این بازار می شود. به گفته سردبیر برق نیوز، مهدی گودرزی، بهترین زمین های مناسب برای نیروگاه های خورشیدی توسط دلال ها گرفته می شود که بتوانند با هزینه بالا آن ها را بفروشند. گودرزی در صفحه توئیتر خود نوشت که به ازای هر تولید کننده یا سرمایه گذار واقعی، 10 نفر دلال وجود دارند. از طرف دیگر، وزارت نیرو نیز درگیر مشکلات مشابهی بوده است. متاسفانه مدتی پس از انتقال وظایف سازمان های انرژی نو و بهره وری انرژی به سازمان انرژی های تجدیدپذیر، فساد و فامیل بازی باعث نادیده گرفتن افراد متخصص و بی اعتنائی به تجربه کاری و نهایتا ضعف این شرکت شد

انرژی های تجدید پذیر  تاجرانبا وجود توجه دولت به اهمیت انرژی های تجدیدپذیر، ظرفیت تولید کشور در این بخش هنوز به میزانی که باید نرسیده است.  در حال حاضر ظرفیت انرژی های تجدید پذیر نصب شده در کشور 602 مگاوات است، و 472 مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر نیز در حال احداث می باشد، درحالیکه به گفته محمد علی نیازی، مدیر عامل شرکت توان باد، در چین تنها در سال 2012 بیش از 12 هزار مگاوات توربین بادی نصب شده است. به گفته وزیر نیرو، پیش بینی مصرف برق برای تابستان سال 98، شصت و یک هزار مگاوات است، در حالیکه ظرفیت قابل اتکای کنونی 53 هزار مگاوات می باشد که باید تا سال آینده 8 هزار مگاوات نیروگاه به مدار اضافه شود.

حوزه انرژی های تجدیدپذیر نیز مانند سایر بخش های اقتصادی نیازمند عواملی درونزا و برونزا هستند تا از طرح و وعده، به حقیقت و عمل منجر شوند. حتی اگر اکثر تحریمها را نیز نادیده بگیریم، تا زمانی که فساد، خویشاوندسالاری، ناکارآمدی های اداری و مقررات و رویه های دست و پاگیر و پرهزینه باعث فرار سرمایه گذاران واقعی و کارشناسان متخصص می شود، نمی توان به توسعه واقعی و پایدار این بخش حیاتی انرژی امید بست.   

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: