به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

با مشارکت بیشتر در تحول دانش جهانی و استفاده از فرصت های موجود برای توسعه پایدار با استفاده از اقتصاد دانش بنیان، باید با عزمی جزم موانعی را که بر سر راه قرار دارند رفع کنیم.  با مراجعه به الگوی بانک جهانی برای تعیین شاخص اقتصاد دانش بنیان که در مقاله های قبل نیز عنوان شده می توان این موانع را شناسائی نمود.  شاخص اقتصاد دانش بنیان یک رتبه بندی جهانی است که توانائی ها ونقاط ضعف بیش از 140 کشور دنیا را از نظر آمادگی برای استفاده بهینه از دانش توسعه اقتصادی شناسائی می کند.

ایرنا پژوهش مقاله خوبی با عنوان دولت دوازدهم و چالش های اقتصاد دانش بنیان منتشر کرد که در آن آمده: نخستین لازمه تحقق و گسترش اقتصاد دانش بنیان، شکل‌گیری جامعه با مولفه های دانش بنیانی است. فرهنگ‌سازی در این زمینه نقش مهمی در شکل‌گیری اقتصاد دانش‌بنیان و زیر‌ساخت‌های قانونی و حمایتی دارد. برای تحقق این امر، ساختار حقوقی قدرتمند که «کارآفرین»، «سرمایه‌گذار» و «ایده» را حمایت ‌کند، ضروری به نظر می رسد؛ بر اساس این نظام حقوقی هرفرد نقش خود رامی داند و با اطمینان خاطر کار می‌کند.

مهدی الیاسی سایت تاجران نانو دانش بنیانمهدی الیاسی، معاون سیاست گذاری و ارزیابی راهبردی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، در پنجمین مجمع اقتصاد فناوری نانو اقتصاد دانش بنیان را زمینه‌ای نوپا عنوان کرد که با کمک شش عامل کلیدی می‌توان این اقتصاد را توسعه داد. وی سه عامل کلیدی و محوری در این اقتصاد را این عوامل عنوان کرد: جهت‌دهی به حقوق مالکیت فکری در راستای خلق ثروت، دستیابی به دانش ارزشگذاری و قیمت‌گذاری دارایی‌های نامشهود به عنوان اصلی‌ترین دارایی شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان و نیز حاکم شدن نظام اعتباری به جای نظام وثیقه محور در حوزه‌های سرمایه گذاری مالی. الیاسی با بیان اینکه وجود بازیگران حرفه ای، نوسازی و تغییر رفتار دولت و بهبود کیفیت سرمایه انسانی سه عامل دیگری هستند که بدون آنها توسعه اقتصاد دانش بنیان تقریباً غیرممکن خواهد بود افزود: بازیگران مختلف به ویژه فعالان سرمایه‌گذاری باید در حوزه اقتصاد دانش بنیان به صورت حرفه ای و تخصصی وارد شوند.

پنجمین مجمع اقتصادی فناوری نانو سایت تاجران دانش بنیانطی دهه گذشته، ایران توانسته رتبه های نسبتا بالائی را درآموزش و فناوری اطلاعات و ارتباطات که دو مورد از چهار مورد این شاخص می باشند حفظ کند.  در حقیقت ایران در زمینه شاخص نوآوری های اقتصاد دانش بنیان پیشرفت های چشمگیری داشته است.  این شاخص نمایانگر تعداد بنگاه ها، مراکز پژوهش، دانشگاه ها، اندیشگاه ها، مشاورین، و سایر موسساتی است که با تداوم به آگاهی ازدانش جهانی و انطباق آن با نیازهای محلی فناوری های نوینی برای حل مسائل ارائه می کنند. بنابراین به نظر می رسد که ما اکنون در مسیر توسعه موفقیت آمیز زیر بناهای کلیدی که همان دانش علمی و مهندسی، گسترش زیرساخت دیجیتال، و ساختار ها و تسهیلات نوین که لازمه حمایت از یک اقتصاد مستحکم دانش بنیان است قدم گذاشته ایم. 

در زمینه شاخص چهارم اقتصاد دانش بنیان که شاخص محرک های اقتصادی و نمایانگر میزان چگونگی مقررات و محیط اقتصادی در تسهیل ارائه دانش، حمایت از سرمایه گزاری در فناوری اطلاعات و ارتباطات، و مشوق کارآفرینی است، ایران نه تنها از رتبه تاریخی بسیار نامطلوبی برخوردار است، که در یک بازه زمانی معین از سایر کشورها نیز عقب تر هم مانده است.  بطور کلی ما فاقد انگیزه ها و مکانیزم های لازم برای ترویج استفاده کارآمد از دانش موجود یا نوین و شکوفائی کارآفرینی هستیم؛ و این همان مکانیزم هائی هستند که باید از آن ها برای کسب آموزش، زیرساخت خلاقانه و فناوری اطلاعات و ارتباطات به نحوی کارآمد استفاده کرد.   سیستم بنیادین یک کشور و محرک های اقتصادی آن باید مشوق بسیج و تخصیص موثر منابع و برانگیختن شوق کارآفرینی بوده و تولید، انتشار و استفاده کارآمد از دانش را ترویج دهد.  این ایده در برگیرنده مسائل و سیاست های چندی است که شامل جنبه های مربوط به چارچوب اقتصاد کلان، مقررات تجاری، امور مالی و سیستم بانکداری، بازار کار و حکومت می شود.  جنبه های حکومت نیز شامل حاکمیت قانون و کاربرد های آن (سیستم قضائی)، کیفیت بوروکراسی و نمود آن در مقیاس کارآئی دولت و همچنین میزان فساد می باشد.  

نگاهی کوتاه به ویژگی های کلیدی یک سیستم اقتصادی مساعد برای دانش بنیان شدن که در گزارش سال 2004م بانک جهانی آمده است، به روشنی پاسخگوی این سئوال است که چرا ما در شاخص محرک های اقتصادی از رتبه پائینی برخورداریم:

  • یک سیستم اقتصادی مساعد برای رسیدن به دانش بنیانی باید پذیرای تجارت بین المللی و عاری از سیاست های جانبدارانه باشد تا بتواند رقابت پذیری و کارآفرینی را ترویج دهد
  • هزینه های دولت و کسری بودجه باید پایدار باشد و تورم باید ثابت و در سطح پائین بماند
  • قیمت گذاری محصولات داخلی باید آزاد گردد و با تثبیت نرخ ارز ارزش حقیقی پول معلوم شود
  • سیستم مالی باید برای تخصیص منابع در سرمایه گذاری های مفید و تغییر مسیر دارائی ها از بنگاه های ناموفق به کسب و کارهای مناسب مساعد باشد
  • ویژگی های چنین سیستمی شامل دولت کارآمد، پاسخگو، و عاری از فساد، و یک سیستم قانونی که پشتیبان پیروی از مقررات تجارت و حفظ حقوق مالکیت باشد است
  • حق مالکیت فکری نیز باید به شدت حفظ و اعمال شود. بدون اعمال این حق، پژوهشگران و دانشمندان انگیزه زیادی برای خلق دانش فنی در خود نمی بینند، و حتی اگر دانشی نیز خلق شود، عدم حمایت ازحق مالکیت فکری مانع ازانتشار چنین دانشی می شود.

جای تعجب نیست که ویژگی های چنین سیستم اقتصادی عینا در بحث اصلاحات مورد نیازی که اتاق بازرگانی و سایر مجامع اقتصادی مسئول در کشور برآن تاکید دارند منعکس شده است.  لازم به ذکر است که بسیاری از این ویژگی ها معرف حکمرانی صحیح می باشد.  حکمرانی درحد متوسط که منجر به ایجاد جو اقتصادی نامناسب می شود، بزرگترین و تنها مانع توسعه اقتصادی و اجتماعی به ویژه توسعه دانش بنیان است.   

از این منظر، به خوبی می توان دریافت که چگونه این چالش ها نه تنها مانعی بر سر راه رسیدن به اهداف ملی ما برای گسترش اقتصاد دانش بنیان هستند، بلکه تا چه حد باعث تضعیف ارزش سرمایه گزاری های بزرگ در بخش آموزش، فناوری اطلاعات و ارتباطات، و زیرساخت های خلاقانه می شوند.  البته تلاش های کشورمان برای کاهش بسیاری از این موانع را نباید نادیده گرفت. درست است که کاهش چشمگیر نرخ تورم، رهائی مناطق آزاد تجاری از قوانین دست و پاگیر، تلاش های کنونی مبارزه با فساد و بسیاری از اقدامات موثر دیگر قدم های مثبتی در مسیر پیشرفت بوده اند، اما هنوز کارهای بسیاری برای انجام دادن باقی مانده است.

نانو دانش بنیان سایت تاجرانبرای اولین بار در دهه های متوالی، عملکرد ما و نه عملکرد رقبای ما گویای موفقیت ما در صحنه اقتصاد جهانی خواهد بود.  در حال حاضر بزرگترین موانع استفاده از موج آینده اقتصاد که همان تحول دانش می باشد، مقررات دست و پاگیر، عدم وجود رقابت، و سیاست گذاری های اداری و بازاری است.  اکنون زمان آن رسیده که با اتخاذ یک رویکرد جامع موانع را از سر راه برداریم و با آزاد کردن نوآوران، کارآفرینان و نخبگان نابغه درمسیر تحول دانش بنیان گام برداریم. تعامل سازنده با جهان در دوران پساتحریم راه را برای رسیدن به این هدف هموار می کند.

سیاستگذاری عمومی مناسب برای یک اقتصاد دانش بنیان

بایدها و نبایدهای دولت دوازدهم در حوزه اقتصاد دانش بنیان

دولت، اتاق های بازرگانی و اصناف و تعاون باید در جهت جوانگرایی تلاش کنند

اقتصاد دانش بنیان، نیم نگاهی به تجربه موفق فنلاند  

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا سیاست ها و رویکردهای منطقه ای ما نیاز به بازبینی دارد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: