به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نشست اخیر شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی فرصتی ایجاد نمود تا بار دیگر فعالان اقتصادی شیوه تعامل دولت با بخش خصوصی را مورد بررسی قرار دهند و از «تشریفاتی» بودن این تعامل انتقاد کنند. گلایه بخش خصوصی از دولت اینست که این بخش یا در تصمیمات اقتصادی نادیده گرفته میشود، یا تنها به صورت نمایشی از این بخش خواسته می شود تصمیم خود را در مهلتی بسیار کوتاه اعلام کند. افزون بر آن، نماینده بخش خصوصی را دولت تعیین می کند.

تقریبا یک سال پیش بود که مقام معظم رهبری فرمودند دولت باید «سخنان اتاق بازرگانی را بخواند، بشنود و ببیند.» ولی متاسفانه بیشتر ارکان حاکمیت اعتمادی به بخش خصوصی واقعی ندارند زیرا میدان دادن به بخش خصوصی واقعی به معنی پذیرش رقابت اقتصادی واقعی و نه گفتن به انحصار است.

شافعی اتاق ایراناز دید غلامحسین شافعی که میگوید برخی اوقات مقامات دولتی امروز مساله ای را مطرح می کنند و می گویند تا فردا نظر خود را ارائه دهید، مشکل این است که در بازه زمانی یک روزه یا یک هفته ای نظرات کارشناسی نمیتواند صحیح و عمیق باشد، زیرا کارشناسان باید فرصت داشته باشند تا نظرات مربوط به موضوع را بررسی و جمعبندی کرده و به دولت ارائه کنند. شافعی همچنین از اینکه گاهی نهادهای تصمیم گیر و سیاستگذار دولتی خودشان تصمیم می گیرند که نماینده بخش خصوصی برای شرکت در جلسات چه کسی باشد گلایه مند است.

سال ها است که بخش خصوصی و فعالان اقتصادی این بخش  با انتشار بیانیه، هشدار، پیشنهاد و توصیه های کارآمد به دولت، تلاش کرده اند مسیر بهبود وضعیت اقتصادی کشور را هموار کنند، اما متاسفانه سیاستگذاران نخواسته اند به توصیه های کارشناسان اقتصادی گوش کنند، و راه حل های کارشناسانه این بخش هیچگاه در تصمیمات و تدوین سیاست های دولت نقشی نداشته و تبعات ناخوشایند آن نیز مدتی است که دامنگیر اقتصاد کشور شده است. برغم اینکه در همه کشور های دنیا بخش خصوصی موتور محرک رشد اقتصادی و سازنده زیر بنائی است که منجر به اشتغالزائی، توسعه اجتماعی و رفاه جامعه می شود، و گزارش سال 2017 بانک جهانی نیز بخش خصوصی را مسئول ایجاد بیش از 90 درصد اشتغال در کشورهای در حال توسعه دانسته، در کشور ما دولت اعتمادی به فعالان اقتصادی ندارد و نگاهی ابزاری به بخش خصوصی دارد.

دولت به جای تسهیل گری، در رقابتی نابرابر، فرصت ها را از بخش خصوصی گرفته، تاجائی که رئیس جمهوری در یکی از سخنان اخیر خود چنین رقابتی را کاملا اشتباه خواند و گفت در شرایط مساوی حتما بخش خصوصی در اولویت است و بخش دولتی نباید به هیچ عنوان رقیب بخش خصوصی باشد.

پازلگلایه اخیر بخش خصوصی از تشریفاتی بودن رابطه دولت با این بخش نیز به این دلیل است که نظرات بخش خصوصی در تصمیم گیری های دولت هیچگاه منظور نشده. هر چند دکتر روحانی می گوید « همیشه اعضای دولت را تشویق کردم که بدون مشورت با بخش خصوصی تصمیم نگیرند» ولی عملا تعامل دولت و بخش خصوصی در حد حرف و جلسات فرمایشی باقی مانده.

بخش خصوصی، اما حتی به رغم بی توجهی های دولت به خواسته ها، هشدار ها و مطالبات خود، هیچگاه از تلاش باز نمانده است. دستکم در طی سه سال گذشته پیشنهادهای بخش خصوصی به دولت برای بهبود و اصلاح فضای کسب و کار، اتخاذ موثرترین روش ها برای عبور از بحران اقتصادی، رفع مشکلات اقتصادی، ایجاد نهاد فراقوه ای به منظور برون رفت از بحران اقتصادی، بازگشت ارز حاصل از صادرات، ساماندهی ارز مورد نیاز صادرات و واردات،  رقابت پذیر نمودن زنجیره ارزش صنایع کشور، تسهیل صنعت و معدن، چگونگی انجام پروژه های نفتی، فروش نفت در بورس، اصلاح بودجه و حل مشکلات ارزی به همراه خواسته ها و مطالبات بی پاسخ تنها بخشی از تلاش های این بخش برای بهبود وضعیت اقتصادی کشور بوده که با هیچ اقدام اصلی از جانب دولت همراه نشده است.

در چند مورد، به رغم هشدارهای بخش خصوصی و اینکه تبعات نامطلوب و زیان تصمیمات بدون کارشناسی دولت در عمل آشکار شده، باز هم سیاست های غلط ادامه پیدا کرده است. به عنوان نمونه، در مورد ادامه تخصیص ارز 4200 تومانی، آن هم به رغم هشدارهای بخش خصوصی، با اینکه شواهد حاکی از گسترش رانت و سودجوئی در اعمال این سیاست بوده است، و سرانجام پس از ماه ها هشدار کارشناسان اقتصادی و فعالان بخش خصوصی، برخی چهره های اقتصادی دولت نیز شکست ماموریت دلار 4200 تومانی را قبول کردند، باز هم محمد باقرنوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه می گوید دولت بنای حذف ارز 4200 تومانی را ندارد و به گفته وی این سیاست همچنان ادامه خواهد داشت.  این در حالی است که اواخر اردیبهشت سال جاری، اتاق ایران 6 پیشنهاد برای بهبود سیاست های ارزی تقدیم بانک مرکزی کرده بود و پس از آن نیز بارها فعالان اقتصادی از اثرات تخریبی این سیاست سخن گفته بودند.

اما دلیل بی توجهی دولت به توصیه های بخش خصوصی چیست؟ دو سال پیش غلامحسین شافعی با گلایه از بی مهری دولت در دعوت از بخش خصوصی برای شرکت در مراسم تحلیف رئیس جمهور گفته بود که به باور بخش خصوصی اراده ای برای توانمند سازی بخش غیر دولتی وجود ندارد و حرف هائی هم که از سوی هیات دولت زده می شود از روی اعتقاد و باورقلبی نیست زیرا در عمل تغییری دیده نمی شود. متاسفانه همچنان درِ اقتصاد کشور بر پاشنه دولتی محوری و تصدی گری می چرخد و اکثر ارکان حاکمیت نسبت به قدرت گرفتن بخش خصوصی مستقل بیم دارند.

بدون تردید هرچه نقش بخش خصوصی در کشور پررنگ تر باشد پیشرفت اقتصادی کشور نمایان تر میشود، ولی نباید از نظر دور داشت که رشد و بالندگی بخش خصوصی به تنش زدایی سیاسی (دستکم در سطح منطقه ای ) نیز می انجامد زیرا بزرگترین ضامن صلح میان ملت ها، روابط تجاری دامنه دار و پایدار میان آنهاست و بخش خصوصی در خلق چنین روابطی نقشی کلیدی دارد.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: