به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

اخیرا مقام معظم رهبری در دیدار  با هیئت دولت تاکید کردند که مسئولان اقتصادی باید نظرات اتاق بازرگانی را بشنوند و ببینند و بخوانند. توصیه رهبری تاکیدی بود بر ظرفیت های بخش خصوصی در مقابله با مشکلات اقتصادی و و نیز کمک به توسعه اقتصادی کشور که انشاالله این تاکیدات باعث توجه بیشتر مقام های مربوطه به نظرات و تجربیات کسانی شود که سالهاست در عرصه عمل اقتصادی تلاش کرده اند.

روحانی اقتصاد تاجرانعلاوه بر فعالان بخش خصوصی، توجه به نظرات اقتصاددانان که در واقع منعکس کننده وجوه نظری بحث های اقتصادی هستند هم از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در جلسه اخیر رئیس جمهوری با اقتصاددانان، دکتر روحانی به این موضوع اشاره داشت و گفت که همواره در تصمیم گیری ها از نظرات کارشناسان اقتصادی بهره برده است. تاکیدات در زمینه توجه به عملگرایی و عقلانیت اقتصادی زیاد شده ولی سوال اینجاست که چرا برغم این تاکیدات، شاهد ادامه سیاست های شکست خورده گذشته هستیم و چرا چشم انداز روشنی در رفع مشکل فساد و سوء مدیریت دیده نمی شود؟

یکی از مسائل مطرح، رسیدن به یک تعادل تئوریک است. در واقع سوالی که در مرحله نظری مطرح می شود این است که دولت باید به نظر کدام گروه از اقتصاددان توجه کند؟ عده ای از صاحب نظران اقتصادی از لزوم حضور پررنگ نهادهای دولتی در اقتصاد دفاع می کنند و گروهی هم با دفاع از سازوکارهای بازار آزاد، خواستار به حداقل رسیدن مداخله های دولت هستند. در همین حال نهادگراها علت بسیاری از مشکلات اقتصادی کشور را ناشی از سیاستهای پیشنهادی بازار آزادی ها می بینند و بازار آزادی ها هم معتقدند دولت نهایتا تمایل بیشتری به راهکارهای نهادگرایان دارد. 

تاجران شکافواقعیت این است که ما به علت وابستگی تاریخی به فروش نفت و نیز رویکرد دولت محور در حکومتداری، با معضل تصدی گری دولتی روبرو هستیم و عملا هیچ دولتی نخواسته یا نتوانسته از اقتصاد دولت محور خارج شود و هیچگاه اقتصاد بازار آزاد به معنی واقعی کلمه در کشور اجرایی نشده است. ولی به هر حال، هم اقتصاددانان نهادگرا و هم اقتصاددانان طرفدار بازار آزاد دلسوز منافع کشورند و توصیه هایی هم که می کنند برای گذار از بحران های اقتصادی است. ولی چگونه می توان شکاف میان این دو اردو را کاهش داد و ما فعالان اقتصادی، به رغم همه دشمنی ها علیه بخش خصوصی و اتاق بازرگانی، چگونه می توانیم در تعامل با اقتصاددانان از طیفهای مختلف، به یک همکاری نظری سازنده برسیم تا خروجی مناسبی هم برای دولت داشته باشیم؟

در مرحله اول لازم است این موضوع را جاانداخت که سیاستمداران باید علم اقتصاد و عقلانیت اقتصادی را جدی بگیرند. هرچند این پیام در دوران بحران های معیشتی چندان خریدار ندارد و دولت ها خواسته و ناخواسته به دام سیاست های پوپولیستی گرفتار می شوند، ولی به هر حال وظیفه آگاهان اقتصادی است که با اطلاع رسانی و روشنگری، جلوی این جریان پوپولیسم را بگیرند و در تصمیم گیری های اقتصادی، عقلانیت تزریق کنند. اکثریت اقتصاددانان واقعی هم حتی اگر به طور ایجابی به توافق نرسند به طور سلبی می توانند به توافق های حداقلی برسند. مثلا همه کارشناسان که به آمار و نظرسنجی ها احترام می گذارند معتقدند که فساد یکی از چالش های بزرگ اقتصاد کشور است، و یا همه صاحب نظران متفق القولند که حضور فراگیر نیروهای مسلح در فعالیت های اقتصادی و بانکی به ضرر توسعه پایدار است.

شافعی تاجراندر مرحله بعد هم باید در پی راه هایی برای تعامل سازنده میان اقتصادانان، فعالان بخش خصوصی و دولت بود. به قول غلامحسین شافعی، این مثلت دولت، بخش دانشگاهی و بخش خصوصی نقطه مطلوب تصمیم گیری های اقتصادی است زیرا که علم و عمل در کنار هم قرار می گیرد و رویکرد متعادلی را به ارمغان می آورد. باید تاکید کرد که در این میان، بخش خصوصی میتواند به عنوان یک کاتالیزو میان علمای نهادگرا و طرفدار اقتصاد آزاد عمل کند. فعالان بخش خصوصی، کارشناسان عملی اقتصادند که در میدان تجربه استخوان خورد کرده اند و می توانند نقش بسیار مثبت و سازنده ای در حل اختلافات نظری و تئوریک داشته باشند. این همکاری فعالان اقتصادی و علمای اقتصاد موضوعی است که حتی در ترکیب برخی از بانک های مرکزی دنیا نیز می توان دید.

اگر توافقی نسبی بر فهرست ابرچالش های اقتصادی کشور داشته باشیم، می توانیم اختلافات خود را بر اساس این فهرست حل کنیم، زیرا همه دلسوزان نظام و کشور خواستار گذار از این چالش ها هستند. بحث بر سر پذیرش واقعیات است زیرا تازمانی که بر وجود مشکل توافقی نداشته باشیم، هیچ بحث نظری و راهکار کلانی به کار ما نخواهد آمد. برای مثال اخیرا بحث اینکه در کشور فساد سیستمی وجود دارد یا نه، از سوی مقام های مختلف مطرح شده است. اگر ما این واقع بینی را نداشته باشیم که وجود فساد را ببینیم، چگونه می توانیم بر سر دیگر مسائل توافق داشته باشیم؟ و اگر تشخیص ندهیم که این فساد، موردی و اتفاقی نیست بلکه شکلی سیستمی دارد، چگونه می توانیم به بیمار اقتصاد کشور را درمان کنیم؟

آیا دولت با بخش خصوصی آشتی خواهد کرد؟

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از پیوستن ایران به کارگروه مبارزه با پولشویی و تأمین مالی تروریسم حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: