به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

ظریف بارزانی تاجرانهمه پرسی استقلال اقلیم کردستان روز دوشنبه سوم مهر برگزار شد. سوالی که در همه پرسی به رای گذاشته شد این است: «آیا می خواهید اقلیم کردستان و مناطق کردنشین خارج از اقلیم، به کشوری مستقل تبدیل شود؟» هر چند نتیجه این همه پرسی الزام آور نیست ولی مقام های اقلیم از نتیجه مثبت رفراندوم برای فشار به دولت مرکزی عراق استفاده خواهند کرد. تلاش ها و حتی در برخی موارد تهدیدهای کشورهای مختلف برای متوقف کردن همه پرسی بی نتیجه ماند.

اکنون سوالی که برای ما به عنوان همسایه اقلیم کردستان و عراق مطرح می شود این است که چگونه می توانیم ضمن حمایت از تمامیت ارضی عراق، با توسل به اهرم های دیپلماتیک به تنش زدایی پردازیم و از هرگونه مداخله نظامی در صورت بروز درگیری جلوگیری کنیم؟

شورای امنیت سازمان ملل متحد در بیانیه ای ضمن تأیید نقش حیاتی نیروهای کرد در مقابله با داعش، از امکان برهم خوردن ثبات منطقه به خاطر برگزاری این همه پرسی ابراز نگرانی کرده اند. باید توجه داشت که هرچند همه پرسی استقلال اقلیم کردستان ممکن است به بی ثباتی در منطقه بیانجامد، ولی راه حل اصلی نه تهدید نظامی و نه تحریم اقتصادی اقلیم، بلکه رفع ریشه ای عواملی است که باعث اصرار مقامات اقلیم بر برگزاری این همه پرسی در این مقطع شده است.

از دیدگاه مقامات اقلیم کردستان، ادامه ناآرامی ها در عراق و عدم مشارکت لازم سیاسی و بهره مندی همه اقوام و گروه ها از حقوق مساوی سیاسی و مدنی از جمله چالش هایی بوده که شرایط را برای برگزاری همه پرسی فراهم کرده است. واقعیت این است که چالش استقلال طلبی و یا جدایی طلبی تنها مختص عراق یا کشورهای خاورمیانه نیست و در بیشتر کشورهایی که از ترکیب متنوع قومی و زبانی تشکیل شده اند تا اندازه ای وجود دارد. ولی تجربه نشان داده که تنها راه حل موثر برای مقابله با این چالش، مشارکت کامل سیاسی و احقاق کامل حقوق همه گروه های قومی و دینی و زبانی است.

نقشه اقلیم کردستان تاجرانجدا از تحلیل های سیاسی، حجم مبادلات بالقوه اقتصادی ایران با اقلیم کردستان را نباید دستکم گرفت. هر چند حجم تجارت ما با اقلیم به نصف رقم 8 میلیارد دلاری سال 2014م رسیده، ولی اقلیم کردستان با جمعیت  5 میلیون و 300 هزار نفر، ظرفیت های زیاد اقتصادی دارد. مساحت اقلیم بالغ بر ۷۸۷۳۶ کیلومتر مربع می باشد که از این نظر از بسیاری از کشورهای منطقه همچون قطر و کویت و یا لبنان بزرگتر است. از نظر دارا بودن ذخائر غنی نفت و گاز هم اقلیم از بسیاری از کشورهای  خاورمیانه جلوتر است و تولید ناخالص داخلی این منطقه 23.6 میلیارد دلار است. بنا بر گزارش منابع رسمی، طی شش ماه اول سال جاری میلادی، اقلیم کردستان روزانه ۵۳۰ هزار بشکه نفت تولید کرده که بیش از نیمی از آن را صادر نموده است. به گفته سید حمید حسینی، دبیرکل اتاق ایران و عراق اقلیم کردستان ۳۰ میدان نفتی فعال دارد که ۱۹ کشور خارجی از جمله کانادا، امریکا، روسیه، و فرانسه در آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند.  حسینی همچنین گفت که به اعتقاد کردها، اقلیم به اندازه قزاقستان دارای منابع گاز است. در ضمن علاوه بر سوخت های فسیلی، اقلیم کردستان دارای معادن فلزاتی همچون آهن، نیکل، مس و روی نیز می باشد.

اتاق تعاون کردستان تاجراناخیرا هیأتی از اقلیم کردستان عراق برای شرکت در کنفرانس بین‌المللی اقتصادی کە در حاشیه هفدهمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت ساختمان برگزار شد دو تفاهمنامه اقتصادی امضا کرد.  در مردادماه گذشته نیز هیأتی 29 نفره از اتاق تعاون استان همدان به سلیمانیه و اربیل سفر کرد که در جریان آن زمینه امضا شش قرارداد به مبلغ بیش از 56 میلیون دلار فراهم شد.  همچنین گزارش ها حاکی از آن است که به گفته رئیس اتحادیه واردکنندگان و صادرکنندگان اقلیم، مصطفی شیخ عبدالرحمان، طرف های کرد و ایرانی توافق کرده اند تا دفاتری در تهران و اربیل برای تسهیل تجارت فی ما بین دائر کنند. توافق مشابهی با اتاق تعاون همدان نیز صورت گرفته و گفته می شود ارزش صادرات آن می تواند به 200 میلیون دلار برسد.

پیشتر نیز تفاهم نامه همکاری میان اتاق های بازرگانی سنندج و اربیل به امضا رسیده بود. این تفاهم نامه در جهت ارتقای سطح مبادلات و همکاری‌های اقتصادی فی مابین اتاق بازرگانی و صنایع هولیر و اتاق بازرگانی، صنایع ومعادن و کشاورزی سنندج در هفت بند  شامل تعامل و گسترش همکاری دو طرف، فعالیت اقتصادی تجار در مرزها طبق قوانین هر دو کشور، تسهیل در امور دیدارها و مذاکرات دو طرفه، همکاری لازم در خصوص دایر کردن نمایشگاه در هر دو کشور و ایجاد مرکز داوری مشترک در دو اتاق، بسته و به امضا طرفین رسید.

سازمان توسعه تجارت سایت تاجرانبر اساس گزارش سازمان توسعه تجارت علاوه بر بخش دولتی که در پروژه های بزرگ برق، مخابرات و حمل و نقل ریلی، فنی و مهندسی و امور ساختمان و جاده و سد فعالیت دارد بخشهای خصوصی نیز در اربیل و سلیمانیه در همه زمینه ها فعالیت دارند و تجار و شرکتهای زیادی نیز متقاضی فعالیت تجاری و اقتصادی در کردستان عراق می باشند. شرکتهای ایرانی ثبت شده در اقلیم کردستان 100 شرکت در اربیل و 105 شرکت در سلیمانیه فعال می باشند و حدود 470 شرکت ایرانی به ثبت رسیده و بیش از همین تعداد با شرکای کرد خود به نام شرکت های محلی به ثبت رسیده است.  لازم به یادآوری است که بیش از 70 درصد صادرات ایران به عراق از طریق اقلیم کردستان و از مرزهای رسمی تمرچین و باشماق و پرویزخان انجام می گیرد و تهدید بستن مرزها می تواند تأثیراتی جدی بر میزان تردد کالا و حجم مبادلات تجاری میان ایران و اقلیم کردستان و عراق داشته باشد.

اینجا همان سؤال اساسی مطرح می شود که آیا سیاست باید در خدمت اقتصاد باشد یا بالعکس. تأمین امنیت در منطقه در درازمدت جز از مسیر توسعه پایدار اقتصادی و تعمیق روابط تجاری با همسایگان میسر نمی شود.  سیاست خارجی اقتصاد محور متضمن چنین رویکردی است. با توجه به این مهم، واکنش های ما به تحولاتی که ممکن است به خاطر همه پرسی استقلال اقلیم کردستان رخ دهد باید بسیار سنجیده باشد تا از هرگونه اشتباه محاسبه و یا مداخله نظامی خودداری شود.

گسترش روابط منطقه ای؛ نظامی یا اقتصادی؟

بخش خصوصی برای صلح

مخاطرات جبران ناپذیر اشتباه محاسبه در روابط منطقه ای

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

آیا از روند همکاری های دولت با بخش خصوصی راضی هستید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: