به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

آخرین آمار رسمی، تعداد حاشیه نشینان کشور را حدود 11 میلیون و 370 هزار نفر عنوان کرده است، اما به گفته معاون امور دهیاری سازمان شهرداری ها، آمار واقعی خیلی بیشتر است و امروز 16 میلیون نفر یعنی معادل یک پنجم جمعیت کشور حاشیه نشین هستند. این در حالی است که اعداد و ارقام دیگر، این تعداد را تا 19 میلیون نیز برآورد کرده است، و افزون بر آن، رئیس سازمان امور اجتماعی کشور 8 میلیون نفر دیگر را نیز ساکن بافت های فرسوده و تاریخی کشور قلمداد کرده.

حاشیه نشینیالبته مهم تر از تعداد حاشیه نشینان، زمینه های شکل گیری این پدیده و پیامد های اجتماعی و فرهنگی آن است. حاشیه نشینان که بعضا زاغه نشین و ساکنین حلبی آباد و آلونک نشین نیز نامیده می شوند، علاوه بر مشکل فقر، با مشکلات عمیق فرهنگی و اجتماعی روبرو هستند و از آسیب پذیری بالایی برخوردارند. به گفته امان الله قرائی، جامعه شناس، اصولا حاشیه نشینی مساوی است با آسیب های اجتماعی، زیرا در چنین محیط هائی تجانس فرهنگی بهم خورده و بسیاری از خلافکاران حاشیه نشین، به علت بی هویتی، ترس از شناخته شدن ندارند. در ضمن، در بسياري از موارد افراد حاشيه  نشين با مشاهده شکاف های طبقاتی، به دشمنی با جامعه ترغیب شده و به عوامل بروز ناآرامی های اجتماعی تبدیل می گردند. 

حاشیه نشینی همواره پایگاهی برای تولید آسیب های اجتماعی مانند قاچاق، دزدی، و سایر جرائم است. ولی علاوه بر آسیب های اجتماعی و اخلاقی، حاشیه نشینی میتواند بستری برای آشوب های سیاسی نیز باشد. کارشناسان بر این باورند که هرچه بر تعداد حاشيه  نشينان افزوده شود، جامعه بايد احساس خطر بيشتری داشته باشد، چرا كه افزايش حاشيه  نشينان میتواند منجر به نافرمانی و شورش های هدايت نشده شود که البته در شرایط خاص ممکن است از سوی برخی جریان ها مورد بهره برداری سیاسی قرار گیرد. صفر علی قاضیانی، کارشناس و مدیر برنامه ریزی شهری، در باره حمله تروریستی سال 96 به مجلس گفته بود که پس از شناسائی گروهک مسئول حمله و دستگیری سر دسته آنها، معلوم شد که بیشترین پایگاه های این تروریست ها در حاشیه های شهر قرار دارد و متاسفانه دولت آماری از وجود جرم در این مناطق نداشته و هیچکونه نظارت و برنامه ریزی ندارد.

شاید به همین دلیل است که ماه گذشته سردار احمد نوریان، سخنگوی ناجا از افزایش 3 برابری بکارگیری پلیس افتخاری و استقرار 1124 واحد گشت انتظامی در مناطق حاشیه نشین خبر داد. با اینکه به گفته نوریان، دستور کار پلیس رویکرد جامعه محور برای پیشگیری اجتماعی از آسیب ها و جرایم است، حضور بیشتر نیروهای انتظامی در چنین مناطقی می تواند به دلیل نگرانی از برپائی اعتراضات مردمی باشد که بعضا به دلیل فقر و محرومیت از رفاه اقتصادی روی می دهد. در ضمن باید توجه داشت که برخورد قهری با آشوب های حاشیه نشینان، نهایتا به جایی نخواهد رسید و راه حل اصولی در این زمینه، رسیدگی به مشکلات اقتصادی و معیشتی این قشر فراموش شده از جامعه است.

حاشیه نشینی

اواخر زمستان گذشته فرمانده ناجا سردار حسین اشتری با تأکید بر اینکه یکی از اولویت های ناجا اشراف اطلاعاتی بر مناطق حاشیه نشین است، گفت: البته کارها و اقدامات خوبی طی چند سال گذشته صورت گرفته اما کفایت نمی کند و نباید به این حد بسنده کرد و بایستی بیش از این مراقب بود. پیش از آن نیز سردار اشتری تصریح کرده بود که با توجه به بروز آسیب های جدی ناشی از مسئله حاشیه نشینی ضروری است که نیروی انتظامی به صورت 24 ساعته در این مناطق حضور داشته باشد و اشرافیت خود را در این بخش گسترش و ارتقاء دهد.  نیروی انتظامی همچنین برنامه هائی برای مدیریت انتظامی مناظق حاشیه نشین توسط پلیس پیشگیری ناجا در نظر گرفت.

دولت قطعا میداند که مشکل اقتصادی-اجتماعی حاشیه نشینی را نمی توان با رویکرد امنیتی حل نمود و گسترش پدیده حاشیه نشینی ناشی از وجود زیر ساخت هایی است که به گرفتار شدن قشری از جامعه در دور باطل فقر می انجامد. راه حل برون رفت از این دور باطل، توزیع عادلانه ثروت نیست، بلکه توزیع عادلانه فرصت است و برای رسیدن به این مهم، به جای برخورد امنیتی با حاشیه نشیانان، باید با انحصار و رانت های ارتباطی و اقتصادی مقابله کرد.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: