به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

وزیر امور خارجه کشورمان، محمد جواد ظریف در گفتگو با دنیای اقتصاد دیدگاه های خود را در خصوص نسبت آرمان ها و منافع ملی عنوان کرده اند. دکتر ظریف گفته که سیاست خارجی باید در خدمت توسعه کشور باشد و به چالشی برای اقتصاد تبدیل نشود و در این راستاست که دیپلماسی در واقع پیشبرد منافع با کمترین هزینه تلقی می شود. دکتر ظریف تاکید کرده که البته این امر به معنی فراموش کردن آرمان ها نیست و کسانی که تصور می کنند با فراموش کردن آرمان ها می توان به توسعه اقتصادی رسید اشتباه می کنند، و در واقع باید آرمانهایمان را به شکلی پیگیری کنیم که کمترین هزینه و بیشترین عامل قدرت را برای حضور جدی تر در عرصه روابط بین الملل فراهم کنیم. دکتر ظریف افزوده که ما طی دوران انقلاب همواره یک بازیگر ضد هژمون بودیم ولی این دلیل نمی شود که بر اقتصاد کشور هزینه ای تحمیل شود. دکتر ظریف با اشاره به مشکلاتی که طی دوره ریاست جمهوری قبلی برای کشور ایجاد شد افزوده  است که این چالش ها نباید ما را به این فکر برساند که داشتن آرمان ها و حفظ اولویت های آرمانی یا گرایش های انقلابی با توسعه ناسازگار است.

دکتر ظریف گفته است که تلاش برای تعریف اولویت ها به شکلی دوگانه و غیر قابل جمع بر اساس مفهوم غلطی است که به اندیشه های هنری کیسنجر، وزیر خارجه اسبق آمریکا باز می گردد که گفته بود زمانی ایران می تواند یک بازیگر قابل اعتماد باشد که بین ایران آرمانی و ایران ملی یکی را انتخاب کند. دکتر ظریف در گفتگو با یکی از شاگردهای کیسینجر گفته است که هر وقت آمریکا توانست بین آمریکای آرمانی و آمریکای ملی اختلاف قائل شود و یکی را انتخاب کند، آن وقت می تواند از دیگران نیز چنین توقعی داشته باشد. دکتر ظریف تاکید کرده که با جلوگیری از تلاش های بدخواهانی که می خواهند آرمان های انقلابی را به عنوان تهدیدی امنیتی تلقی کنند، ما خواهیم توانست با اتکا به هویت و آرمان هایمان در جهت منافع اقتصادی کشور هم حرکت کنیم. در واقع هر چند واگذاری هویت آرمانی ممکن است در کوتاه مدت به منافع اقتصادی بیانجامد، ولی در درازمدت با از دست دادن هویت یا به عبارتی تبدیل شدن به یک بازیگر کاملا سازگار با سیستم و نظم موجود به جایی نخواهیم رسید.  

مثل همیشه کلیت اینگونه اظهارات قابل قبول است، ولی در این مقوله، جزئیات قابل بحث زیادی وجود دارد. بحث دکتر ظریف به گونه ای است که گویی آرمان ها و منافع، اموری متصلب و غیر قابل تغییری است که به هیچوجه محل مصالحه و تحول نمی تواند باشد. بر اساس بحث دکتر ظریف، راه پیش رو باید به شکل برد-برد باشد که در آن منافع ملی و آرمان های کشور در قالب دو حوزه کاملا متفاوت پیگیری می شود. سوالی که مطرح می شود این است که آیا به راستی آرمان های ما به هیچ وجه قابل تغییر و تحول نیست و مصالحه بر سر آنها هویت ملی ما را با خطر روبرو می کند؟ واقعیت این است که آرمان ها و هویت یک کشور، همچون آرمان ها و هویت فردی قابل رشد و تغییر است. ایدها و ابعاد جدیدی از هویت هم برای یک فرد و هم برای یک ملت قابل تصور است و این ابعاد جدید می تواند در جهت رشد بیشتر آن کشور باشد. به همین علت می توان گفت که پافشاری بر روی آرمان های گذشته ( چه به علت تعلق به گذشته و یا به علت های غیر قابل توجیهی همچون منافع شخصی و گروهی) لزوما و به طور فی نفسه ارزش نیست. در مذاکرات هسته ای باید دید که واقعا کدام یک از آرمان های ماست که با خطر روبروست و چه بعدی از هویت ملی ما مورد تهدید قرار می گیرد. البته به طور مبهم از خط قرمزها سخن به میان می آید، ولی معلوم نیست که این خطوط دقیقا کجاست و تحولی همچون توافق اتمی چه خطری برای این خطوط قرمز ایجاد می کند. نباید فراموش کرد که اگر مهلت باقی مانده برای رسیدن به توافق اتمی به سر آید و ما طرفی از این فرصت نبندیم، حقیقتا غزتی برای ما حاصل نخواهد شد و جهان با دیده تحسین به ما نخواهد نگریست. در چنین سناریویی ما بهای گزافی بر سر آرمان هایی که لزوما هم تهدید نمی شدند داده ایم و در دید جهانیان به نمونه کشوری بدل شده ایم که به علت ترس از تغییر و عملکردی غیر کنشگرانه، فرصتی تاریخی را از دست داده است.

هر چند مقام معظم رهبری خطوط قرمزی را مطرح کرده اند اما خود ایشان در بیانات خود در دیدار با کارگزاران نظام در سال 91 عنوان کردند: در این حرکت سی و سه ساله، آرمانها و آرزوهای عظیمی که اسلام آنها را به ما القاء می کند و تعلیم می دهد، از نظر دورنماند؛ در عین حال واقعیتهای موجود جامعه و جهان هم مورد توجه قرار گرفت؛ این کمک کرد به این که این حرکت بتواند ادامه پیدا کند؛ یعنی ترکیب آرمان خواهی و آرمان گرایی با واقع بینی.

 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

کدامیک از موارد زیر باید در محوریت فعالیتهای اتاق نهم باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: