به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

 دولت قصد دارد از سیستم دونرخی ارز خارج شود و در 29 اسفند سیستم تک نرخی ارز را جایگزین کند. بر اساس گزارش ها، دولت تلاش می کند تا شکاف میان نرخ رسمی ارز و نرخ ارز در بازار آزاد را کاهش دهد. همکنون این شکاف حدود 30 درصد است.  ایجاد سیستم تک نرخی ارز به بحث های تخصصی له و علیه این اقدام انجامیده است.

حسن قوامی، استاد دانشگاه علامه طباطبایی، طی گفتگویی که با روزنامه آرمان انجام داده گفته است که تک نرخی کردن ارز بیشتر کوششی است تا سیستم بانکی و پولی کشور مشابه کشورهای پیشرفته باز سازی شود و در این تلاش ها به نیازهای واقعی اقتصادی کشور توجهی نشده است.  قوامی افزوده که سیاست تک نرخی کردن ارز در میان مدت می تواند بازار ارز را ملتهب کند و باعث افزایش نرخ ارز شود و به تورم و رکود بیانجامد.

برخی می گویند که ارز تک نرخی به افزایش صادرات می انجامد زیرا در این شرایط ارزش پول دیگر کشورها نسبت به ریال بالا می رود و این امر به افزایش تقاضا برای اجناس ایرانی می انجامد. قوامی در این زمینه گفت تجربه نشان داده که تولید و صادرات کشور نسبت به نرخ ارز منعطف نیست، زیرا که صادرکنندگان ایرانی مستقل از اینکه چه نرخ ارزی در کشور تعیین شده باشد، به فعالیت خود ادامه می دهند و افزایش صادرات پس از افزایش نرخ ارز هرگز شتاب نگرفته و جهشی نداشته است.  در ضمن چون تولیدات در داخل کشور به ماشینالات خارجی وابسته اند، افزایش نرخ ارز به افزایش قیمت کالاهای تولیدی می انجامد. 

در ضمن خوب است به یاد بیاوریم که در زمان ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد، کاهش ارزش ریال که در پی وضع تحریم ها حاصل شد، به تورم لجام گسیخته انجامید.  زمانی که دولت سیستم تک نرخی ارز را به اجرا گذارد، این بازار ارز خواهد بود که حجم اصلی نقدینگی را جذب می کند و چنین وضعیتی برای تولیدات داخلی مشکلات زیادی ایجاد خواهد کرد. با توجه به اینکه افزایش نرخ ارز به افزایش ارزش کالاهای وارداتی می انجامد، میزان ورود کالاهای قاچاق به کشور هم افزایش پیدا خواهد کرد. البته حسن قوامی یادآور می شود که اگر ایران و قدرت های اصلی جهانی بتوانند اختلافات خود را کاهش دهند و به توافق نهایی اتمی دست یابند، در آن صورت تک نرخی شدن ارز منطقی خواهد بود. در آن حالت، بازار ارز تنها با فراز و نشیب های ملایمی روبرو خواهد شد، رانت خواری کاهش پیدا خواهد کرد، دلال های ارز مجالی برای فعالیت نخواهند داشت و در نهایت وضعیت برای صادرات بهبود پیدا خواهد کرد.

در همین حال حسن قوامی می گوید اگر غرب تحریم ها را بر ندارد اجرای سیستم تک نرخی ارز نتایج منفی به بار خواهد آورد. بر این اساس می توان گفت که از یک سو تک نرخی کردن ارز اقدامی مثبت است زیرا که بازیگرانی را از میدان به در خواهد کرد که ارز مورد نیاز بانک ها را می بلعند و در ضمن به واردکنندگان قانونی امکان خواهد داد تا بطور کارآمدی کالاهای مورد نیاز مردم را فراهم نمایند. در مقابل نهادینه شدن سیستم دونرخی ارز باعث می شود که عده ای با رانت خواری به ارز دولتی دسترسی داشته باشند و سود های کلان ببرند و متاسفانه در این میان شهروندان عادی بیشترین ضرر را خواهند کرد. از جمله سوء استفاده هایی که از سیستم دونرخی ارز شده می توان به کمبود اقلام مهم دارو اشاره کرده که باعث شده بیمارستان ها و داروخانه ها با مشکل روبرو شوند.

البته اظهارات حسن قوامی نیز کاملا درست است که تعجیل در اجرای سیستم تک نرخی به تلاطمات اقتصادی می انجامد و اثرات منفی بر قیمت ها خواهد داشت. برای موفقیت این روند باید تدابیر اجرایی مناسبی اندیشید. در این راستا تورم باید کاهش یابد، روند تغییر سیستم دو نرخی به تک نرخی باید به تدریج صورت گیرد و بانک مرکزی باید از منابع لازم برای اجرای این تغییرات تدریجی برخوردار باشد. البته در صورت رسیدن به توافق نهایی اتمی، همه این اقدامات ساده تر و کاراتر صورت خواهد گرفت. در چنین سناریویی، ارزش ریال هم به طور طبیعی بالا خواهد رفت، بانک مرکزی از منابع بیشتری برای تغییر نرخ ارز برخوردار خواهد شد و در ضمن رفع تحریم ها هم فرصتی فراهم خواهد کرد تا مهمترین و جدی ترین مسائل اقتصادی کشور مورد توجه قرار گیرد.   

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

کدامیک از موارد زیر باید در محوریت فعالیتهای اتاق نهم باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: