به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

این یادداشت را یکی از خوانندگان تاجران ارسال کرده اند. با تشکر از ایشان

آیا ایران می تواند در سال 2015 میلادی به یک شریک تجاری بالقوه در اقتصاد جهانی بدل شود؟ در پایان سال میلادی بسیاری از مؤسسات پژوهشی و اقتصادی در مورد چشم انداز اقتصادی سال 2015 گمانه زنی کردند که گزارش های متعددی از آن در نشریات اقتصادی کشور منتشر شد. یکی از این گزارش ها توسط موسسه جینز منتشر شد که سناریوی اقتصاد ایران در صورت شکست مذاکرات هسته ای را مورد بررسی قرار داد. به نقل از این موسسه، در صورت عدم موفقیت طرفین برای رسیدن به توافق نهایی، ساختار تحریم ها به گونه ای تغییر خواهد کرد که برای گروه 1+5 به خصوص آمریکا دستیابی به اجماعی برای اعمال تحریم های جدید دشوارتر خواهد شد. در این گزارش به تمایل جدی اتحادیه اروپا برای کاهش وابستگی به گاز طبیعی روسیه و همچنین روابط اقتصادی تنگاتنگ ایران، چین هندوستان، آفریقای جنوبی و برخی از کشورهای این اتحادیه اشاره شده که مایلند از میزان حمایت خود از سیاست های گروه 1+5 بکاهند. از سوی دیگر، این گزارش مدعی شده است که افت شدید قیمت نفت می تواند فشار سنگینی بر ایران وارد کرده و این عامل ممکن است در محاسبات ایران برای خروج از محاصره تحریم ها تأثیرگذار باشد.

در عین حال باید به این نکته اشاره داشت که موقعیت اقتصادی ایران تنها از کاهش چشمگیر بهای نفت زیان نمی بیند. بر اساس گزارش بانک جهانی، پیشبینی رشد اقتصاد جهانی در سال 2015 از 3,4 درصد به 3 درصد کاهش یافته است. البته باید متذکر شد که رشد 3 درصدی هنوز بیش از رشد 2,6 درصدی سال 2014 است.  در این گزارش آمده که اقتصاد آمریکا به واسطه کاهش قیمت نفت قویتر خواهد شد و در عین حال اقتصاد منطقه اروپا از این امر زیان خواهد دید.  بانک جهانی همچنین اشاره کرده است که میزان رشد در اقتصادهای نوظهور 4,8 درصد خواهد بود که این رقم بیشتر از میانگین رشد جهانی است.

نکته دیگری که در این گزارش به آن اشاره شده، روند نزولی اقتصاد روسیه تا مرز رکودی شدید است و همچنین رشد اقتصاد چین هم از 7,5 درصد به 7,1 درصد در حال کاهش می باشد. کشورهای آسیای مرکزی نیز شاهد کاهش رشد اقتصادی خواهند بود چراکه اقتصادهای بزرگی که در همسایگی آنها هستند کاهش رشد را شاهد خواهند بود. از طرف دیگر آسیای جنوبی تنها مورد استثنایی در این گزارش بود که پیشبینی می شود 2 دهم درصد افزایش رشد اقتصادی را شاهد باشد.

در مورد روسیه باید متذکر شد که حتی بر اساس گزارش خبرگزاری های آن کشور انتظار نمی رود که اقتصاد آن کشور تا دو سال دیگر بتواند به روند مثبت بازگردد. در سال گذشته میلادی روبل روسیه 45 درصد از ارزش خود را در مقابل دلار از دست داد و تورم به 9,4 درصد رسیده و تولید ناخالص داخلی برای اولین بار در 5 سال گذشته کاهش یافت.

در حالیکه برخی معتقدند کاهش بهای نفت توطئه ای از طرف برخی از کشورهای غربی و منطقه ای به منظور کاهش قدرت روسیه در منطقه است ولی دلیل اصلی این امر که برای ما نیز درس هایی آموزنده در بر دارد وابستگی بیش از حد روسیه به درآمدهای نفتی، عدم تنوع سازی اقتصاد، فساد اقتصادی، روند کند ورود به بازرهای جهانی و تأخیر در عضویت در سازمان تجارت جهانی است که در سال 2011 متحقق شد.

برخی از کارشناسان اقتصادی معتقدند که این تحولات می تواند به نفع اقتصاد کشور تمام شود. از این منظر انقباض اقتصاد برخی از کشورها آن ها را وادار به یافتن شرکای تجاری می کند و ما می توانیم در این مقطع جایگاه خود را به عنوان یک شریک تجاری مطلوب تثبیت کنیم اما این امر بدون دستیابی به توافق نهایی که راه را برای سرمایه گذاری مستقیم و انتقال منابع مالی باز می کند به سادگی قابل دستیابی نخواهد بود.

وقتی به چشم انداز اقتصاد جهانی نگاه می کنیم، نگرانی هایی که از طرف بسیاری از فعالان اقتصادی مطرح شده است، جدیت بیشتری پیدا می کند. از جمله، غلامحسین شافعی، رئیس اتاق بازرگانی ایران در خصوص از دست دادن بازرهای کشورهای همسایه به دلایلی مانند عدم تسهیلات بانکی، ساختار ضعیف ناوگان حمل و نقل، عدم وجود دفاتر بازرگانی ایران در بازارهای هدف و تعرفه های سنگینی که عدم عضویت در سازمان تجارت جهانی بر ما تحمیل می کند ابراز نگرانی کرده است. این وضعیت باعث کاهش رقابت پذیری ما و آسیب پذیری شدید صادرات شده است که گلایه های بسیار فعالان اقتصادی را در این زمینه شنیده ایم. امیدواریم در سایه توافق نهایی و همزمان با برنامه ریزی های بخش خصوصی و دولت برای دوران پساتحریم بتوانیم از این فرصت نهایت استفاده را ببریم.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: