به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

مجید تخت روانچی گفته است که روش دیپلماسی جمهوری اسلامی به گونه ای نیست که با هر هزینه ای توافق نهایی با پنج به علاوه یک را به امضا رساند. البته آقای تخت روانچی باید به هزینه های نافرجام ماندن توافق اتمی هم اشاره می کردند و می فرمودند که عدم توافق با پنج به علاوه یک به معنی بازگشت بی ثباتی اقتصادی به کشور خواهد بود و عواقب ناگواری برای رشد درازمدت اقتصادیمان خواهد داشت. واقعیت آنست که ثبات نسبی اقتصادی که از تابستان گذشته در کشور شاهدش بوده ایم تا حد زیادی مربوط به امیدهایی است به برنامه های عملگرایانه اقتصادی دولت بسته شده است اما متاسفانه عدم رسیدن به توافق نهایی با پنج به علاوه یک باعث خواهد شد که اعتماد عمومی – هم در داخل و هم در خارج - نسبت به توان دولت برای رفع تحریم ها و بهبود وضع اقتصادی کشور از میان برود و این ناامیدی نیز به سرعت در بازار ارز نمایان خواهد شد.

همانطور که دو سال پیش و پس از وضع دور جدید تحریم ها شاهد بودیم، ناامیدی از نتیجه بخش بودن مذاکرات احتمالا به سقوط دوباره ارزش ریال خواهد انجامید. بانک مرکزی هم نخواهد توانست با وضعیتی که قطعا به معنی فشار طبیعی بازار بر ارزش ریال است مقابله کند، زیرا بیشتر ذخیره های ارزی ایران به علت تحریم ها قابل دسترس نخواهد بود. در سال 1388 و زمانی که ما دسترسی بهتری به ارز داشتیم، بانک مرکزی روزانه معادل 250 میلیون دلار صرف می کرد تا موقعیت ریال را حفظ کند. متاسفانه در بحران بعدی ارز در صورت تداوم یا تشدید تحریم ها، بانک مرکزی از ذخایر ارزی کمتری برخوردار خواهد بود و نخواهد توانست فاصله نرخ دولتی و نرخ آزاد را حفظ کند.

تلاطم در نرخ ارز به افزایش قیمت کالاهای وارداتی خواهد انجامد و نرخ بعضی از اقلام همچون دارو (که در حال حاضر هم بسیار گران است) را افزایش خواهد یافت. بورس تهران هم احتمالا در پی کاهش اعتماد سرمایه گذاران، و خروج سرمایه از کشور، سقوط خواهد کرد.

شکست در رسیدن به توافق به معنی ادامه تحریم ها و گستاخ تر شدن دشمنان ماست. در چنین شرایطی گروه ها و کشورهای متخاصم خواهند گفت که دیگر چیزی برای از دست دادن نمانده و به این بهانه به لابیگری برای افزایش تحریم ها خواهند پرداخت. البته قابل انکار نیست که ریشه مشکلات اقتصادی کشور ناشی از سال ها سوء مدیریت و نهادینه شدن محیط نامناسب کسب و کار نیز بوده، ولی در ضمن این واقعیت را هم نمی توان نادیده گرفت که در شرایط کنونی رهایی از تحریم ها برای احیاء اقتصاد کشور ضروری و حیاتی است. در دنیای امروزی واقعا نمی توان با سیستم مالی بین المللی بی ارتباط بود و در انزوا به سر برد و انتظار داشت که توسعه اقتصادی به خوبی پیش رود. درست است که ما همواره راه هایی را برای گذر از بسیاری از موانع و بحران ها پیدا کرده ایم و در آینده هم از موانع گذر خواهیم کرد، ولی تلاش های مضاعف ما همواره هزینه های مضاعفی به کشور تحمیل کرده و باعث شده که ما در سطح بسیار پائین تری از ظرفیت های بالقوه اقتصادیمان عمل کنیم. 

تحریم ها علیه صادرات نفت، دولت را وادار کرده تا از مخارجش بکاهد. دکتر هاشمی، وزیر بهداشت و درمان برآورد کرده که سالانه بیش از 700 هزار ایرانی به علت هزینه های پزشکی به زیر خط فقر می روند. برغم این موضوع دولت چندان کاری برای تغییر این روند نمی تواند بکند زیرا درآمدهای ارزی در پی کاهش صادرات نفت افت کرده است. این امر دولت را وا دار کرده که سیاست های ریاضت اقتصادی را پیگیری کند. اسحاق جهانگیری، معاون رئیس جمهوری گفته است که یک سوم درآمد دولت که در بوجه پیش بینی شده، عملا قابل دسترسی نخواهد بود. در این میان این خطر وجود دارد که فشاری که از سوی مصرف کنندگان وارد می شود باعث شود که دولت به سوی سیاست های تورمی (مثل افزایش چشمگیر درآمدها) حرکت کند که در این صورت دستاوردهای مربوط به افزایش ثبات قیمت ها از میان خواهد رفت.

ادامه تحریم ها و بازگشت بی ثباتی اقتصادی مانع بزرگی در برابر سرمایه گذاری خارجی در ایران خواهد بود. چند ماه پیش، بهروز علیشیری، معاون وزیر اقتصاد گفت توافق ژنو باعث شده که 800 سرمایه گذار خارجی طی ماه های اخیر به ایران سفر کنند که در این میان هیأت هایی از فرانسه، ایتالیا و چین نیز حضور داشتند. اما هیچیک از این دیدارها به بسته شدن قراردادی تجاری نیانجامیده است و این امر هم البته ناشی از نگرانی هایی است که تحریم های بین المللی ایجاد می کنند. نباید از یاد برد که سرمایه گذاری خارجی کلید احیاء اقتصاد کشور است. بخش نفت سال ها با کمبود سرمایه گذاری روبرو بوده و از این امر آسیب های زیادی دیده است. متاسفانه سوء مدیریت هم در این بخش مزید بر علت شده است. طی سال های 85 تا 89 تولید نفت کشور حدود 500 هزار بشکه در روز کاهش یافت و اگر سرمایه گذاری و انتقال فن آوری های مدرن به کشور تحقق نیابد، کاهش تولید نفت ادامه خواهد یافت.

اگر بخواهیم تاچند سال آینده فرصت های شغلی لازم را برای میلیون ها فارغ التحصیل کشور فراهم کنیم، بخش های دیگر اقتصاد ایران هم نیازمند سرمایه گذاری های گسترده خارجی خواهند بود. سال گذشته، علی ربیعی، وزیر کار و تعاون هشدار داده بود که اگر نتوانیم فرصت های لازم شغلی را در سال های آینده فراهم کنیم با سونامی بیکاری روبرو خواهیم شد. اقتصاد ایران ظرف نه سال گذشته تنها 542 هزار فرصت شغلی ایجاد کرده است که این امر اصلی ترین علت فرار مغزها می باشد.

ناموفق ماندن مذاکرات با پنج به علاوه یک بار دیگر اقتصاد را به ورطه بحران و بی ثباتی خواهد کشاند و سایه تحریم ها هم بر اقتصاد کشور سنگینی خواهد کرد و مانع از رشد درازمدت اقتصادی کشور خواهد شد. ملت ما نشان داده است که در سخت ترین شرایط هم می توانیم روی پای خود بایستیم و شکی نیست که در صورت ناموفق ماندن مذاکرات و بروز موانع جدید نیز کشور راه خود را پیدا خواهد کرد و پیش خواهد رفت اما تجربه نشان داده که این راه هزینه های جبران ناپذیر زیادی برای ملت داشته است. باید با همدلی و همراهی و تحکیم اراده ملی تا آغاز دوران پساتحریم از تلاش های دیپلماتیک برای رسیدن به هر گونه توافقی حمایت کنیم. در این مقطع هر توافقی بهتر از عدم توافق است و باید واقعبینانه به این امر نگاه کنیم و نه احساسی. فضای پساتحریم فرصت های بهتری برای اعتلای نام ایران و غرور ملی ما ارائه خواهد کرد.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: