به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

در ادامه مطلب اهمیت منطقه گرایی از منظر اقتصادی و تجاری و نقش دیپلماسی اقتصادی در برقراری ثبات و امنیت در منطقه این بار نگاهی گذرا داریم بر وضعیت کنونی روابط با برخی از کشورهای آسیای میانه که می تواند مورد توجه بخش خصوصی واقع شود

ما همواره به آسیای میانه بعنوان منطقه ای کلیدی نگریسته ایم که فرصت هایی برای بهبود امنیت و کاهش انزوای ایران فراهم می کند. در ضمن  با گسترش حضور و نفوذ در آسیای میانه می توان  از تاثیر نفوذ منطقه ای آمریکا کاست. اما با وجود تحریم های بین المللی علیه ایران، کشورهای آسیای میانه نگران هزینه های دیپلماتیکی هستند که ارتباط با ما برای آنها خواهد داشت. در ضمن این کشورها نگران مقاصد منطقه ای ما نیز می باشند که البته در این زمینه دیگر همسایگان ما هم - حال به درست یا غلط - نگرانی هایی دارند و همواره با احتیاط با دولت های ما برخورد کرده اند. در این میان خوشبختانه دولت روحانی موفقیت هایی در اطمینان سازی با برخی از کشورهای آسیای میانه داشته است. البته نباید فراموش کرد که برای موفقیت در گسترش همکاری های منطقه ای، ما باید مذاکرات اتمی را به سرانجام رسانیم تا تحریم ها به طور کامل رفع شوند و نگرانی های مربوطه منتفی گردد. در ضمن ما باید ثابت کنیم که به تعامل معنادار دیپلماتیک متعهدیم.

بخش های خصوصی و دولتی در کشورهای آسیای میانه از ظرفیت های بالایی برخوردار است و سرمایه گذاری و تجارت در این عرصه ها نوید بخش منافعی دوجانبه است. ما برای رسیدن به این مهم باید نشان دهیم که یک شریک قابل اعتماد منطقه ای هستیم. تعمیق ارتباط با کشورهای آسیای میانه مسیرهای تجاری شرقی-غربی و شمالی-جنوبی کشور را فعال خواهد کرد و انتقال کالاهای تجاری، گاز طبیعی و محصولات نفتی را به بازارهای خارجی تسهیل خواهد نمود، ولی همانطور که اشاره شد، این تحولات در سایه اطمینان سازی و تعامل دیپلماتیک منطقه ای از یک سو و رفع تحریم های بین المللی از دیگر سو ممکن خواهد شد. در ادامه نگاهی می اندازیم به چشم اندازها و چالش های ارتباط با کشورهای آسیای میانه.

تاجیکستان

ایران با تاجیکستان روابط تاریخی و فرهنگی عمیقی دارد و این امر می تواند مدل بالقوه ای برای اطمینان سازی با دیگر کشورهای آسیای مرکزی و گسترش فرصت های اقتصادی در این منطقه باشد. تاجیکستان به طور طبیعی برای کشور ما فضایی فراهم می کند تا نفوذ دیپلماتیک و اقتصادی ایران در آسیای مرکزی افزایش یابد. این امر تا حدی به علت فرهنگ مشترک دو کشور است و در ضمن تاجیکستان هم از حضور ما استقبال می کند زیرا به ایران به عنوان اهرمی درمقابل سیاست های منطقه ای روسیه می نگرد. البته برخی از مقام های تاجیکستان احتیاط هایی درباره تحکیم روابط با ما دارند، زیرا نگران دخالت های بالقوه دولت ایران در امور داخلی دولت دوشنبه هستند. البته خوشبختانه دولت دکتر روحانی گام هایی را برداشته و سعی داشته تا این نگرانی ها را رفع کند. در این راستا پائیز سال گذشته، سید محمود علوی، وزیر اطلاعات کشورمان با امامعلی رحمان، رئیس جمهوری تاجیکستان دیدار کرد. دو مقام در خصوص افزایش همکاری های امنیتی، ثبات منطقه ای ( از جمله تلاش برای بازسازی و ایجاد امنیت و صلح در افغانستان) صحبت کردند. دکتر روحانی هم قرار است به زودی به تاجیکستان سفر کند و در مراسم بهره برداری از فاز دوم سد و نیروگاه سنگ توده دو شرکت کند. ارتباط با ثبات و مداوم با تاجیکستان می تواند به افزایش همکاری های امنیتی و تجاری و مالی بیانجامد. در این راستا به عنوان نمونه می توان به امکان پیگیری فعالیت هایی در قالب همکاری های چندجانبه ایران – تاجیکستان – افغانستان- پاکستان اشاره داشت.

ارمنستان

ارمنستان هم به نظر می رسد که خواستار روابط مستحکم با ایران است، ولی مقام های ایروان متاسفانه به علت نبود اراده لازم از سوی ایران از پیگیری این روابط دلسرد شده اند. در واقع در زمان ریاست جمهوری آقای احمدی نژاد مقام های ایراوان نگرانی هایی از اهداف سیاسی ما داشتند، زیرا در سال 2012 و همزمان با ملاقات رئیس جمهوری از ارمنستان، مقام های آن کشور بر این گمان بودند که ایران به عمد از همکاری در برخی از پروژه های کلیدی زیرساختی سرباز زده است ( دو سال پیش از آن ایران وعده داده بود که در رابطه با این پروژها به ارمنستان کمک مالی کند.) در ضمن مقام های ارمنستان به این تحلیل رسیده بودند که آقای احمدی نژاد سعی دارد بر آنها فشار وارد کند تا با تحریم های بین المللی علیه ایران مخالفت کنند و یا از همراهی با این تحریم ها سر باز زنند. باید توجه داشت که افزایش همکاری های اقتصادی با ارمنستان مستلزم تعهدی عملی به همکاری دیپلماتیک با این کشور است. برغم نبود عقبه ای قابل توجه در این زمینه، مقام های ایروان مشتاقند که روابط دوجانبه اقتصادی با ما را افزایش دهند. شاید یکی از علت های این تمایل ناشی از آن باشد که ایران تنها یکی از دو راه زمینی ارمنستان به بازارهای آزاد است. این کشور در ضمن در خصوص تقریبا یک سوم واردات گاز طبیعی هم به ایران وابسته است.  

جمهوری آذربایجان

ارتباط ما با جمهوری آذربایجان همراه با افت و خیزهای بوده است. این امر هم ناشی از اختلافات ایدئولوژیک میان دو کشور بوده و هم ناشی از نگرانی های دولت باکو در خصوص نیات منطقه ما می باشد. به احتمال قریب به یقین جمهوری آذربایجان پیش از تعمیق روابطش، با احتیاط رفتارهای ما را ارزیابی خواهد کرد. البته باید توجه داشت که دولت باکو عکس العمل مثبتی در قابل تلاش دولت دکتر روحانی برای ارتباط با آن کشور داشته است. مرداد ماه امسال محمود واعظی، وزیر ارتباطات به همراه هیئتی شصت نفره برای شرکت در نهمین اجلاس کمیسیون مشترک اقتصادی به باکو سفر کرد. در این نشست نمایندگانی از حدود 50 شرکت ایرانی نیز حضور داشتند که در بخش های مختلف تجاری و صنعتی و کشاورزی فعالیت می کنند. رئیس جمهوری آذربایجان نیز از دکتر روحانی برای سفر به کشورش دعوت به عمل آورده است که نشانه اینست که دولت باکو گزینه توسعه روابط با ایران را همچنان در نظر دارد. هر دو کشور در زمینه توسعه همکاری ها در بخش مخابرات و پست نیز ابراز تمایل کرده اند و تعهد نموده اند تلاش ها برای اجرای پروژه راه آهن ایران – جمهوری آذربایجان را افزایش دهند.     

قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان نیز ابراز تمایل کرده اند خط آهنی احداث کنند تا ارتباط آسیای مرکزی با منطقه خلیج فارس و بازارهای غربی تسهیل شود. خوشبختانه این کشورها متوجهند که تعمیق روابط  با ایران می تواند به ایجاد فرصت ها و راه های تجاری جدید بانجامد و در ضمن فضای امن تر و باثبات تری را هم در منطقه فراهم کند. به رغم بی اعتمادی های گذشته و نگرانی نسبت به نیات منطقه ای ما، روند کنونی نویدبخش آنست که این کشورها از تلاش های ما برای پیگیری گفتگویی سازنده و جدی استقبال نمایند.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

کدامیک از موارد زیر باید در محوریت فعالیتهای اتاق نهم باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: