به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

در ادامه نوشتارهای گذشته که به اهمیت منطقه گرایی اشاره کردیم و نقش دیپلماسی اقتصادی در برقراری ثبات و امنیت در منطقه را مرور کردیم این بار نگاهی گذرا داریم بر وضعیت کنونی روابط با برخی از کشورهای منطقه و فرصت هایی که می تواند مورد توجه بخش خصوصی واقع شود.

ترکیه

وضعیت کنونی: از بهار سال گذشته، سیاست اتمی ما و حمایت از بشار اسد، رئیس جمهور سوریه، باعث نگرانی دولت ترکیه شده است. مقام های آنکارا نیات ایران در منطقه را زیر سوال برده اند و به همین علت ترکیه تمایل بیشتری به اعمال تحریم های مالی آمریکا علیه ما نشان داده است. در ضمن دولت ایران هم نسبت به مخالفت ترکیه با بشار اسد و ارتباط آنکارا با واشنگتن و ناتو نگاهی منفی دارد و از افزایش نفوذ ترکیه در عراق نگران است. البته برغم این تنش ها، ترکیه خواستار ادامه ارتباط و گفتگو با ایران است تا از سویی از افزایش خشونت در سوریه جلوگیری شود و از دیگر سو اطمینان حاصل گردد که روند واردات گاز طبیعی ایران با مانع روبرو نشود.

فرصت ها: رسیدن به یک توافق موقت اتمی با پنج به علاوه یک و تعهد عملی به همکاری برای مقابله با خشونت و افراطگرایی در منطقه – به طور خاص در سوریه و عراق – به احتمال قریب به یقین ترکیه را قانع خواهد کرد تا همکاری های گسترده تری با ایران داشته باشد. دکتر روحانی در سفر اخیرش به ترکیه با رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه دیدار داشت و در خصوص فرصت ها برای افزایش همکاری در حوزه های انرژی، گردشگری، حمل و نقل و مخابرات گفتگو کرد. تهران و آنکارا در تلاشند تا نقش بخش خصوصی دو کشور را افزایش دهند تا تجارت سالانه میان دو کشور تا سال 2015 میلادی به 30 میلیارد دلار برسد. در سال 2013 این رقم  14,5 میلیارد دلار بود.

عربستان سعودی

وضعیت کنونی: سابقه طولانی رقابت میان ما و عربستان با آغاز بهار عرب شدت گرفته است. حمایت ایران از دولت بشار اسد و نیز حمایت از گروه های مخالف دولت در یمن و بحرین برای مقابله با نفوذ عربستان در منطقه همچنان مانعی برای گسترش روابط دو جانبه است. روابط دو کشور در سالهای 1988 تا 1991 به حداقل رسیده بود و در سال 2011 نیز در پی اتهام نقش ایران در توطئه ترور سفیر عربستان در آمریکا روابط ما با عربستان با چالش روبرو شد.
فرصت ها: بهبود قابل توجه در روابط دو کشور مستلزم تماس دائم دیپلماتیک، رسیدن به توافق نهایی اتمی با پنج به علاوه یک و پایان دادن به اقداماتی است که از نظر سعودی ها تلاش های دخالت جویانه ایران در جهان عرب تلقی می شود. ملاقات های مقام های ارشد کشورمان از عربستان در دهه نود میلادی، در دورانی که همراه با روابط دو جانبه بود، راه را برای افزایش همکاری های دیپلماتیک، اقتصادی و امنیتی مهیا کرد. عربستان سعودی از انزوای دیپلماتیک دوری می کند و اگر مقام های این کشور بر این باور باشند که ایران و آمریکا در جهت تماس با هم حرکت می کنند، عربستان خواهد توانست گام هایی را برای کاهش تنش متقابل با ایران بر دارد. در مقابل اگر ما نتوانیم دشمنی شیعه و سنی و ایرانی و عرب را (که باعث تیرگی روابط با سعودی ها شده) رفع کند، با مشکلات عدیده ای در همکاری با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس و بسیاری از شرکای منطقه ای عربستان روبرو خواهیم شد.

امارات متحده عربی

وضعیت کنونی: به طور تاریخی ما روابط مستحکم تجاری با امارات داشته ایم. اصلی ترین دلیل این امر نزدیکی این کشور و نیز تعداد زیاد ایرانیان در امارات است. تمایل دولت امارات به اعمال تحریم های بین المللی علیه ایران و نیز اختلافات ارضی این کشور با ما موانعی برای همکاری های گسترده تر اقتصادی ایجاد کرده است و تحریم ها از سطح تجارت رسمی و روابط بانکی با امارات کاسته است. البته امارات همچنان اصلی ترین شریک ما در تجارت غیر نفتی است. نباید فراموش کنیم که تهدید محمود احمدی نژاد علیه امارات بر سر جزایز سه گانه در سال 2011 باعث شد که مقام های ابوظبی پافشاری بیشتری بر سر ادعادی خود بر این سه جزیره بکنند.

فرصت ها: اگر دولت امارات بر این گمان باشد که روابط ایران با غرب در حال بهبود است، در آن صورت به احتمال قریب به یقین در پی فرصت هایی برای گسترش روابط اقتصادی و بانکی خود با ما خواهد بود. توجه مقام های امارات به مناطق دیگر جهان همچون آفریقا افزایش یافته است. مقام های امارات با این تمهیدات تلاش داشته اند تا تبعات تحریم ها علیه ایران و کاهش روابط تجاری با ما را جبران کنند. با توجه به کلیه شرایط می توان انتظار داشت که مقام های امارات از احیاء مجدد روابط تجاری خود با همسایه ای همچون ایران استقبال کنند. کاهش تحریم ها شاید به کاهش چشمگیر ارزش ریال کمک کند و این امر به نوبه خود از ریسک تبدیل ارز برای شرکت های اماراتی که در ایران فعالیت دارند بکاهد و به تسهیل و بهبود روابط تجاری و مالی دو کشور بیانجامد.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: