به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

اقتصاد ایران از ظرفیت های زیادی برخوردار است و بالقوه یکی از پر جنب و جوش ترین اقتصادها در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقاست. اما متاسفانه یارانه های دولتی و تحریم های بین المللی توسعه اقتصادی کشور را محدود کرده است. منابع وسیع سوخت فسیلی کشور محرک اصلی اقتصاد ما بوده و این بخش در مقایسه با دیگر بخش ها رشد بیشتری داشته است. البته توجه ویژه به توسعه سوخت های فسیلی روشی است که بسیاری از کشورهای نفت خیز اتخاذ کرده اند ولی به هر حال ما در ادامه مسیر اقتصادی کشور باید رویکرد متعادل تری را پیگیری کنیم و بر فن آوری، تولیدات و خدماتی توجه نمائیم که ارزش افزوده بالایی دارند. انرژی خورشیدی نمونه ای از فن آوری هایی است که می تواند به سرعت به اقتصادهای در حال توسعه کمک کند. ما برای بهره برداری از انرژی خورشیدی از منابع خوبی برخورداریم ولی برای موفقیت در این حوزه نیازمند تماس با سرمایه گذاران و فن آوری خارجی نیز می باشیم. 

متاسفانه یارانه های نفت و گاز در ایران تاثیری فرسایشی بر اقتصاد کشور داشته و به مصرف بیش از حد سوخت و کاهش درآمدهای صادراتی این محصولات انجامیده است. در این میان مشکلات مربوط به حوزه گاز طبیعی آشکار تر از دیگر حوزه هاست زیرا مصرف داخلی به قدری بوده که شرکت ملی گاز به سختی می تواند به تامین تقاضاها بپردازد. این در حالی است که قیمت گاز بسیار پائین است و شرکت ملی گاز در معرض ورشکستگی قرار دارد. در ضمن تحریم ها هم به طور موثری هر نوع پیشرفت ملموس برای صادرات گاز را غیر ممکن کرده است.

نفت و گاز ذخایر ارزشمند ملی ماست و این بخش ها باید به سرعت در دوران پساتحریم توسعه یابد. اما نباید فراموش کرد که ما نیازمند ایجاد و گسترش مبنایی جامعتر و متنوع تر در اقتصادیم و در این راستاست که توجه به بهره برداری از انرژی خورشیدی معنا می یابد. انرژی خورشیدی به ما کمک خواهد کرد تا بهتر به تامین نیازهای انرژی در داخل بپردازیم و در ضمن نیاز خود را به سوخت های فسیلی نیز کاهش دهیم. در ضمن انرژی خورشیدی می تواند به بخش مهمی از پایۀ اقتصاد کشور بدیل شود و ارزش افزودۀ بالایی را عاید ما کند.

استان های جنوبی کشور همچون فارس، کرمان، هرمزگان و به خصوص سیسان و بلوچستان گزینه های مناسبی برای توسعه انرژی خورشیدی است. هر متر مربع از زمین های این استان ها، هر ساله بیش از 2 هزار کیلووات انرژی خورشیدی را در خود جذب می کند و از همین رو جزء بهترین مناطق جهان برای بهره برداری از انرژی خورشیدی محسوب می شود.

مولدهای بزرگ تولید انرژی خورشیدی از طریق به کارگیری سامانه های فتوولتاتیک و یا پنل های خورشیدی آینه ای قابل بهره برداری است. در سامانه های فتوولتاتیک از سلولهای خورشیدی استفاده می شود و انرژی تولید شده به توربین ها منتقل می گردد. در پنل های خورشیدی آینه ای، نور خورشید توسط آینه هایی متمرکز شده و حرارت لازم برای موتورهای بخار تامین می شود. با استفاده از پنل های آینه ای می توان بخشی از حرارت تولید شده را نیز ذخیره کرد و در تاریکی و یا روزهای ابری مورد استفاده قرار داد. با توجه به این توانایی، تاسیساتی که از پنل های آینه ای استفاده می کنند می توانند هر زمانی از شبانه روز و هر فصلی از سال به تامین انرژی بپردازند.

برای ایجاد یک تاسیسات پنل آینه ای که توان تولید هزار مگاوات برق را داشته باشد ما به زمینی به مساحت 30 کیلومتر مربع نیاز خواهیم داشت ( تقریباً نیمی از این مساحت به پنل ها اختصاص خواهد یافت و نیمی دیگر هم شامل مواردی همچون لوازم تولید برق، راه ها و ساختمان ها خواهد شد.) ما با تقریباً 40 کارخانه در این حد و اندازه خواهیم توانست برق مصرفی کشور که حدوداً سالانه 200 هزار مگاوات ساعت است را تولید کنیم. این 40 کارخانه، زمینی به مساحت 1200 متر مربع را اشغال خواهد کرد. هر چند شاید این مساحت به نظر زیاد بیاید ولی باید یادآور شد که وسعت استان سیستان و بلوچستان به تنهایی بیش از 180 هزار کیلومتر مربع است و بسیاری از نقاط این استان خالی از سکنه است و چندان رقابتی هم بر سر تصاحب این مناطق کویری وجود ندارد.

فایدۀ دیگر ساخت تاسیسات پنل های آینه ای مربوط به انتقال انرژی است. انتقال انرژی پر هزینه است ولی با توجه به اینکه انرژی خورشیدی معمولاً در نقاط مختلف قابل دسترسی است هزینۀ انتقال پائینی خواهد داشت. در این صورت جابجایی میزان زیادی از انرژی تولیدی میان نقاط نزدیک در یک استان و یا استان های مجاور صورت خواهد گرفت و برای این منظور می توان از خطوط جریان برق مستقیم و فشار قوی، که بهترین تکنولوژی موجود در این زمینه است، استفاده کرد.

از لحاظ فنی پنل های آینه ای قابل دسترسند و استفاده از این فن آوری از زوایای مختلف به سود کشور خواهد بود. بر خلاف سوخت های فسیلی، استفاده از انرژی خورشیدی آسیب زیست محیطی زیادی در پی ندارد. در سطح اقتصاد کلان هم استفاده از این انرژی به ما امکان خواهد داد تا منابع گاز طبیعی کشور را به گونه ای بهینه تر مورد استفاده قرار دهیم. در واقع به جای سوزاندن گاز طبیعی در کارخانه های تولید برق، ما خواهیم توانست از گاز طبیعی برای صنایع پتروشیمی، صادرات و دیگر مصارف باارزش تر استفاده کنیم.

ایران تاکنون پیشرفت هایی در حوزه انرژی خورشیدی داشته است. سازمان انرژی های نو ایران بر اساس پنجمین برنامه پنج ساله فعالیت داشته تا تاسیسات انرژی خورشیدی را در کشور ایجاد کند و فرصت های لازم را هم برای بخش خصوصی در این زمینه فراهم سازد. البته کارهای زیادی در این زمینه باید صورت گیرد. هرچند نیروگاه خورشیدی 250 کیلوواتی شیراز در سال 88 راه اندازی شد و پروژه های دیگری هم برای تولید انرژی های تجدیدپذیر راه اندازی شده، ولی عدم همکاری های نزدیک در این زمینه گسترش این بخش را محدود کرده است. تاسیسات شیراز کوچک است و از فن آوری ذخیرۀ انرژی حرارتی بی بهره است. البته نکته مثبت در خصوص تاسیسات شیراز آنست که کاملاً توسط متخصصان داخلی و با استفاده از امکانات بومی ساخته شده است که می تواند نمونه ای برای پروژه های آتی در این زمینه باشد. ولی به هر حال برای اجرایی کردن پروژه های عظیم، ما نیازمند سرمایه گذاری و فن آوری خارجی هستیم.

نمک مذاب بهترین تکنولوژی برای ذخیرۀ انرژی حرارتی حاصل از پنل های آینه ای است، اما متاسفانه این فن آوری به سهولت در کشور قابل دسترسی نیست. دسترسی به تکنولوژی انتقال برق فشار قوی هم برای ما راحت نیست. البته انتظار می رود در دوران پساتحریم بتوانیم به راحتی این تکنولوژی ها را در اختیار داشته باشیم. با فراهم شدن این پیش نیازها ما خواهیم توانست با موفقیت در راه توسعه تکنولوژی پنل های آینه ای حرکت کنیم. این تلاش ها ما را در کنار کشورهای پیشگام تولید انرژی های تجدید پذیر قرار خواهد داد و باعث خواهد شد تا ایران به عرضه کنندۀ تکنولوژی پنل های آینه ای در خاورمیانه و آفریقای شمالی بدل شود. 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

کدامیک از موارد زیر باید در محوریت فعالیتهای اتاق نهم باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: