به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

روسیه بزرگترین عرضه کنندۀ گاز طبیعی به اروپاست و بخش بزرگی از گاز روسیه از طریق خطوط لوله ای که از اوکراین می گذرد به اروپا می رسد. اما آیندۀ تنش میان روسیه و اوکراین در هاله ابهام قرار دارد. هر چند کشورهای اروپایی می خواهد موضعی قدرتمند در قبال روسیه اتخاذ کند، ولی این کشورها به شدت به گاز روسیه وابسته هستند و از این رو در عملکردهایشان با محدودیت روبرو می باشند. سالهاست که اروپا در خصوص تامین گاز طبیعی نگرانی داشته و در دوره های مختلفی تلاش کرده تا وضعیت را بهبود بخشد. اخیراً این تلاش ها پیچیده تر هم شده و با منافع سیاسی برخی کشورهایی که گذرگاه خطوط لوله هستند تقابل پیدا کرده است. این خطوط لوله، گاز طبیعی خاورمیانه و دریای خزر را به بازارهای گاز اروپا منتقل می کند و از همین رو اهمیتی فرا منطقه ای دارد. البته بحران کنونی میان روسیه و اوکراین می تواند تلنگری باشد تا گروه های درگیر به راه حلی سیاسی برسند و راه را برای پروژه های جدید باز کنند و به تعداد عرضه کنندگان گاز طبیعی به اروپا بیافزایند. در این شرایط ما فرصت خوبی داریم تا به یکی از عرضه کنندگان جدید گاز طبیعی اروپا بدل شویم و در همین راستا باید آماده باشیم تا از فرصت های تاریخی که در پی بحران اوکراین و روسیه ایجاد می شود استفاده کنیم.

در این میان ترکیه و جمهوری آذربایجان، به عنوان صاحبان خط لوله ترانس  آناتولی نقش مهمی بازی می کنند. در واقع برای اینکه ما در آینده ای نزدیک به عرضه کنندۀ گاز طبیعی به اروپای غربی بدل شویم باید همکاری های نزدیکی با ترکیه و جمهوری آذربایجان داشته باشیم. در دوران پساتحریم، این همکاری ها می تواند به ما امکان دهد تا خط لوله ایران  ترکیه را به ترانس آناتولی متصل کنیم. البته باید توجه داشت که در این میان آیندۀ پروژۀ خط لوله نوباکو نیز نقشی بسیار مهمی خواهد داشت. قرار است این خط لوله به شرق اتریش کشیده شود تا راه جدیدی برای انتقال گاز مورد نیاز اروپا بوجود آید. تنش های سیاسی و افزایش هزینه ها باعث ایجاد وقفه در اجرای این پروژه شده، اما باید توجه داشت که کشورهای اروپایی بیش از پیش از وابستگی به گاز طبیعی روسیه احساس ناامنی می کنند و همین امر ممکن است باعث پیگیری جدی تر پروژۀ نوباکو شود. اگر این پروژه به سرعت به اجرا درآید، در دوره ای دو تا سه ساله قابل بهره برداری خواهد بود. فعال شدن خط لوله نوباکو میزان زیادی از عرضه گاز طبیعی جمهوری آذربایجان را جذب خواه کرد و در چنین شرایطی این امکان برای ما فراهم خواهد شد تا از طریق خط لوله ایران ترکیه خلاء موجود را پر کنیم. باید یادآور شد که خط لوله ایران و ترکیه فعال است و ما می توانیم با توانایی های کنونی خود ظرفیت این خط لوله را افزایش دهیم. نکته کلیدی آنست که مصرف کنندگان اروپایی باید به ایران و جمهوری آذربایجان به عنوان عرضه کنندگانی قابل اتکایی بنگرند.

سوال اینجاست که ما برای بالا بردن احتمال تحقق این سناریو چه باید بکنیم؟ عوامل مختلفی در این زمینه باید مورد توجه قرار گیرد، ولی اول باید مناقشه اتمی ما به طور کامل حل شود. برای ادامه همکاری ها، اروپا باید به ما به عنوان یک شریک تجاری قابل اتکا و با ثبات بنگرد. در ضمن ما باید توجه داشته باشیم که جمهوری آذربایجان مهمترین بازیگری است که می تواند در کوتاه مدت میزان زیادی از گاز طبیعی ما را به بازارهای اروپا برساند. در این راستا ما باید بر تعامل با جمهوری آذربایجان تمرکز کنیم. رسیدن به توافق ها با این کشور به سود هر دو طرف خواهد بود.

جمهوری آذربایجان می خواهد به توسعه خط لوله مسوم به ترانس خزر بپردازد و با استفاده از این خط لوله، ترانس آناتولی را به میادین گاز ترکمنستان متصل می کند. ایران و روسیه با اجرای این پروژه مخالفت کرده اند ولی با توجه به ظرفیت های تعامل ایران و جمهوری آذربایجان، ما باید در این زمینه با مقام های باکو وارد معامله شویم. در این راستا ما باید در قابل حمایت از این پروژه، از جمهوری آذربایجان بخواهیم از انتقال گاز ایران به اروپا از طریق خط ترانس آناتولی حمایت کند. این معامله به سود ما خواهد بود و حتی اگر این تلاش ها به نتیجه هم نرسد، چیزی را از دست نداده ایم. البته معلوم نیست که روسیه با توسعه خط لوله ترانس خزر  موافقت کند. حتی اگر موافقت روسیه هم جلب شود، شاید سال ها اجرایی شدن پروژه به طول انجامد و در این مدت، ما خواهیم توانست میزان زیادی گاز به اروپا صادر کنیم. در ضمن ما می توانیم با استفاده از مسیری در سواحل جنوبی دریای خزر، انتقال گاز ترکمنستان به خط لوله ترانس آناتولی را تسهیل کنیم.

از سوی دیگر، در درازمدت هم همکاری های ما با جمهوری آذربایجان می تواند ابعاد تازه ای پیدا کند و این کشور می تواند ما را در پروژه خط لوله ایران، عراق، سوریه یاری رساند. این پروژه با چالش های فنی روبروست و کمک های جمهوری آذربایجان در این زمینه مفید خواهد بود. این کشور در توسعۀ پروژه های چند ملیتی خطوط گاز تجربه دارد و در ضمن می تواند از طریق شرکایش به فن آوری هایی دسترسی داشته باشد که برای توسعه خط لوله ایران عراق سوریه بسیار مفید واقع خواهد شد.

خط لوله ایران-عراق-سوریه به کجا می رود؟

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: