به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

 اخیرا مطلبی با عنوان آب مجازی، مشکل حقیقی به شما تقدیم کردیم که مروری بود بر اظهارات آقای محسن جلال پور، نایب رئیس اتاق ایران در بررسی مسأله اصلی کشاورزی ایران، بحران آب. پیش از آن هم در یکی از مجموعه مقالات روندهایی که آینده اقتصاد کشور را شکل می دهد به مسئله مهم مدیریت آب پرداختیم.  در ادامه نگاهی گذرا داریم بر پژوهش دکتر حسین مختاری هشی، استادیار جغرافیای سیاسی دانشگاه اصفهان که در فصلنامه ژئوپلتیک پاییز امسال به چاپ رسید. این پژوهش با عنوان هیدروپلتیک ایران به بررسی جغرافیای بحران آب در افق سال 1404 و سند چشم انداز می پردازد.

از دیدگاه دکتر مختاری، با توجه به روند افزایش جمعیت و همچنین افزایش مداوم مصرف سرانه آب در کشور، سرانه آب تجدید شونده در حال حاضر حدود 1800 مترمکعب است که در حال نزدیک شدن به آستانه بحران یعنی کمتر از 1700 مترمکعب می باشد و در حال حاضر تعداد 11 استان کشور در مرحله پایین تر از آستانه مذکور می باشند. در سال 1404 نیز سرانه آب تجدید شونده کشور به 1530 مترمکعب خواهد رسید و تعداد 13 استان در مرحله بحران آب قرار خواهند گرفت و در این میان وضعیت استان نهران با سرانه 100 مترمکعب به مراتب بدتر خواهد شد.

در این پژوهش هیدروپلتیک در مقیاس محلی، ملی، منطقه ای و جهانی مورد بررسی قرار گرفته است و از این دیدگاه داشتن آب به مثابه قدرت است و کم آبی یک موضوع خیلی جدی و استراتژیک تلقی شده که بر توسعه اقتصادی و اجتماعی ملتها اثرگذار بوده و در نتیجه عامل تعیین کننده در ضعف قدرت سیاسی است.

در ادامه این پژوهش،آقای مختاری یافته های تحقیق خود را در مورد منابع آبهای ایران ارائه می کند و جغرافیای بحران آب کشور بر اساس شاخص تنش آب را در سال 1390 و سپس چشم انداز سال 1404 را مورد بررسی قرار می دهد.


 بر اساس نرخ رشد جمعیت کشور و استان ها در بین سالهای 1385 تا 1390 تعداد جمعیت آنها برای سال 1404 که سال افق سند چشم انداز جمهوری اسلامی است مورد محاسبه قرار گرفته است و بر اساس آن سرانه آب تجدید شونده کشور از 1830 مترمکعب در 1390 به 1530 مترمکعب در 1404 کاهش خواهد یافت که به معنای پایین آمدن از آستانه بحران است.  در سال 1404 در مجموع 13 استان کشور در مراحل مختلف بحران آب قرار خواهند گرفت که از این میان استان های تهران و قم به ترتیب با سرانه 100 و 349 مترمکعب در وضعیت بحران جدی قرار خواهند داشت، استان آذربایجان شرقی تنها استانی است که در طیف 1000 – 500 مترمکعب فرار داشته و در مرحله کمبود مزمن آب فرار خواهد گرفت. استان های آذربایجان غربی، اردبیل، اصفهان، خراسان رضوی، خوزستان، مرکزی، قزوین، همدان، بوشهر و گلستان نیز با قرار داشتن در بین طیف 1700 – 1000 در مرحله کمبود آب و 17 استان باقیمانده کشور نیز بالاتر از آستانه شروع بحران قرار خواهند داشت.

در بخش دیگری از این پژوهش ضمن بررسی انتقال حوضه به حوضه آب و دلایل دیگر از جمله مصرف زیاد، عدم تقارن بارندگی ها در کشور، رشد جمعیت و توسعه ناهمگون و ناپایدار به سیاسی شدن مسائل مرتبط با آب پرداخته شده است.

پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی کاهش حجم آب می تواند به ایجاد احساس تبعیض، اعتراضات، تقویت حس واگرایی و کاهش مشارکت سیاسی بیانجامد که در نتیجه می تواند امنیت ملی را به خطر بیاندازد.

برای مطالعه جزئیات این پژوهش و دسترسی به نسخه پی دی اف آن از شما دعوت می کنم به وبلاگ دکتر حسین مختاری هشی مراجعه کنید. با تشکر از ایشان برای بسط گفتمان اقتصادی.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

کدامیک از موارد زیر باید در محوریت فعالیتهای اتاق نهم باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: