به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

 اندونزی بزرگترین کشور مسلمان است. هر چند که روابط تجاری لزوماً ارتباطی با مذهب ندارد اما این واقعیت که اندونزی و ایران در گروه هشت کشور اسلامی در حال توسعه قرار دارند باعث می شود که اندونزی به شریکی جذاب برای ما بدل شود. اما به رغم این نزدیکی، سطح روابط تجاری ایران و اندونزی در حال حاضر بسیارپائین است. سال گذشته حجم معاملات تجاری دو کشور یک میلیارد و سی صد میلیون دلار بود که نسبت به دو سال پیش نیم میلیارد دلار کاهش نشان داد. در حال حاضر حجم تجارت ایران با اندونزی همانند میزان تجارت کشور ما با سوریه، عربستان سعودی، قزاقستان و آرژانتین است.

محمد رضا نعمت زاده، وزیر صنعت، معدن و تجارت اخیراً اظهار کرد که ظرفیت هایی وجود دارد تا تجارت ایران و اندونزی به سه برابر حجم کنونی برسد. هم ایران و هم اندونزی اقتصادهای بزرگ و در حال رشدی دارند و همین امر امکان افزایش حجم تجارت را میان دو کشور فراهم می کند. اگر دو کشور به این مهم دست یابند و حجم مبادلات سه برابر شود، اندونزی به یکی از ده شریک اصلی تجاری ما بدل شده و در این زمینه جلوتر از روسیه و تنها یک رتبه پیش از ژاپن قرار خواهد گرفت.

 با توجه به امکانات و ظرفیت های موجود، فرصت های افزایش تجارت با اندونزی در چه زمینه هایی است؟

بیشتر تجارت سال گذشته ما با اندونزی مربوط به صادرات گاز طبیعی بود که به تقریباً ۸۰۰ میلیارد دلار رسید. این امر با روند کلی واردات اندونزی همخوانی دارد، زیرا گاز طبیعی از واردات اصلی اندونزی است که برای مصارف گرمایشی و پخت و پز استفاده می شود. مواد و فرآورده های شیمیایی هم باقی صادرات ما به اندونزی را تشکیل می داد. پس از سوخت، ماشین آلات بزرگترین واردات اندونزی است که البته در این زمینه ما تولیدات چندانی برای صادرات نداریم ولی به هر حال این تولیدات می توانند زمینه مناسبی برای رشد باشند. وسائل الکتریکی هم زمینه دیگری است که فرصت افزایش صادرات به اندونزی را فراهم می کند زیرا اندونزی نیاز به واردات وسائل الکتریکی دارد و ما نیز ظرفیت هایی در این صنایع داریم که در راستای صادرات به اندونزی قابل توسعه است. 

از سوی دیگر واردات ما از اندونزی هم بسیار پائین است.  در سال ۱۳۹۱ اصلی ترین واردات از این کشور سبزیجات و روغن حیوانی بود. کاغذ هم از دیگر کالاهای وارداتی بوده است. این مواد بیشتر صادرات ۴۸۰ میلیون دلاری اندونزی به ایران را تشکیل می داد. البته به احتمال زیاد هدف اصلی در توسعه روابط تجاری با اندونزی باید افزایش صادرات به آن کشور باشد ولی به هر حال اگر بخواهیم صادرات را افزایش دهیم، باید واردات از  اندونزی را نیز افزایش دهیم. روغن خوراکی و کاغذ از جمله محصولات وارداتی مورد نیاز ما است و به همین علت افزایش حجم این واردات می تواند گزینهء مناسبی در راستای افزایش تجارت با اندونزی باشد. اما نباید فراموش کرد که ایران در ضمن باید بدنبال محصولات وارداتی جدیدی هم باشد. نفت اصلی ترین صادرات اندونزی است. پس از نفت وسائل الکترونیکی، ماشین آلات و لاستیک از اصلی ترین صادرات غیر نفتی این کشور است. 

چگونه می توانیم افزایش تعامل تجاری با اندونزی را عملی کنیم؟

آخرین جلسه مشترک اقتصادی ایران و اندونزی در سال ۱۳۸۳ در جاکارتا برگزار شد.  ما چندین تفاهم نامه همکاری مشترک و توافقنامه نیز به امضا رساندیم اما این جلسات نتایج زیادی در بر نداشته است. البته سفر اخیر سوریو بامبانگ سولیستو، رئیس اتاق بازرگانی اندونزی به ایران آغاز خوبی برای گسترش روابط تجاری دو کشور است، ولی باید گفت که سه برابر کردن تجارت دو کشور مستلزم ارتباطات و ملاقات های بیشتری میان مقام های جاکارتا و تهران است. همکاری میان بخش خصوصی دو کشور مهم است، اما همچون ایران، بخش خصوصی اندونزی قسمت کوچکی از اقتصاد آن کشور را تشکیل می دهد. این امر بدان معنا نیست که هیچ فرصتی برای همکاری بخش های خصوصی دو کشور وجود ندارد، اما به هر حال در وضعیت کنونی وظیفه مقام های دولتی است که موانع پیش روی گسترش تعامل تجاری را مرتفع سازند.

اصلی ترین چالش ها برای افزایش تعامل تجاری ایران و اندونزی کدام است؟

بزرگترین موانع برای تجارت میان دو کشور عبارتند از:

1- تحریم ها که مانعی بر سر راه پرداخت ها و سرمایه گذاری است.

2- قوانین دست و پاگیر و محافظه کارانه برای سرمایه گذاری که هم در ایران و هم در اندونزی وجود دارد.

3- ساختار اقتصادهای در حال رشد ایران و اندونزی که بر صادرات سوخت و انرژی و کالا وابسته است.

تحریم ها موضوعی است که باید خود به حل آن مبادرت کنیم. البته این مسئله مختص رابطه با اندونزی نیست، بلکه توجه به این موضوع امری ضروری برای بهبود وضع اقتصادی کشور در شکلی فراگیر و بنیادی است که باید در اولویت اقدامات دولت قرار گیرد. هر چند همکاری های اقتصادی با اندونزی در شکل محدودی در زمان تحریم ها هم ادامه داشته ولی نباید بیش از حد نسبت به اظهارات مقام های جاکارتا،  که تلویحاً حکایت از تمایلشان به دور زدن تحریم ها دارد، خوشبین بود. هر چند روابط کنونی اقتصادی ما با اندونزی محدودتر از آنست که خطری را متوجه این کشور کند ولی نباید از نظر دور داشت که سال گذشته حجم تجارت با اندونزی بیش از ۲۵ درصد کاهش یافت و شاهدی نیز وجود ندارد که این کشور بخواهد برای تجارت با ایران تحریم های آمریکا و اتحادیه اروپا و سازمان ملل را زیر پا گذارد.

اصلاح قوانین مربوط به سرمایه گذاری نیز چالشی برای هر دو کشور هست و حل این مشکل زمان می برد. در مناطق آزاد تجاری ایران، گزینه هایی برای سرمایه گذاری اندونزی وجود دارد، اما افزایش معنادار همکاری اقتصادی مستلزم تغییرات وسیع تری در قوانین اندونزی و ایران است. در حال حاضر پس از دهه ها تسلط اقتصاد دولتی، هر دو کشور در حال باز کردن اقتصادهایشان برای افزایش فعالیت های بخش خصوصی هستند. یکی از گزینه های مناسب برای پیشبرد روند اصلاح قوانین سرمایه گذاری ایجاد کارگروهی مشترک میان دو کشور است. در این راستا ما می توانیم از تجربیات یکدیگر بیاموزیم و همکاری های بنیادینی را شکل دهیم.

سومین مانع موجود برای گسترش تجارت میان ایران و اندونزی ناشی از محدودیت تولیدات دو کشور است. غلبه بر چالش مربوط به وابستگی به صادرات کالاهای اولیه، مستلزم تفکری خلاق و گسترش بخش خصوصی است. واقعیت آنست که با نوع تولیدات ایران و اندونزی، دو کشور قادر نخواهند بود حجم معاملات تجاری را سه برابر کنند. در حال حاضر موارد محدودی وجود دارد که تعامل تجاری ایران و اندونزی در جهت منافع مشترک هر دو کشور باشد. البته در این زمینه هم ظرفیت های زیادی برای پیشرفت وجود دارد. با توجه به بزرگی اقتصادهای ایران و اندونزی، بخش غیر انرژی اقتصادهای دو کشور توسعه نیافته مانده است. در این زمینه می توان به ارائه تولیدات جدید و گسترش خدمات دانش محور اشاره داشت که می تواند در کنار اقلام محدود صادراتی کنونی به ظرفیت های تجارت میان دو کشور بافزاید. 

آن روی سکه تجارت با ایتالیا

 آن روی سکه تجارت با روسیه

 آن روی سکه تجارت با ترکیه

 طوطی و بازرگان و روایت تحریم

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: