به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

دیدار اخیر هیأت رئیسه اتاق ایران با رئیس جمهور منتخب در مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام حاوی نکات قابل توجهی بود.  مهمترین نکته در این دیدار تأکید و توجه اعضای هیأت رئیسه به لزوم رفع تحریم ها بود. محمد نهاوندیان، رئیس اتاق بازرگانی ایران پس از این دیدار اشاره کرد اولویت اول باید رفع تحریم ها باشد و بخش خصوصی و اتاق های بازرگانی می توانند پیام رفع تحریم و احترام متقابل و منافع متقابل را به طرف های تجاری خود برسانند. عبدالرحمن سلیمانی مقدم گفت فعالان بخش خصوصی و اعضای اتاق‌ها مي‌توانند نقش سفير صلح و دوستی با ساير کشورها را به عهده بگيرند و از طريق تعامل با بخش خصوصی ساير کشورها، از آن‌ها فشار به دولت‌های خود جهت رفع تحريم جلب همکاری کنند. پدرام سلطانی از جمله تأکید کرد تا با خصوصی سازی تحریم ها را کنار بزنیم و پیشنهاد جالبی هم از سوی محمود اسلامیان در این مسیر مطرح شد که در هر استان کميته ويژه صنايع صدمه ديده از تحريم و بحران‌ها ايجاد شود.  از سخنان رئیس جمهور منتخب هم در مجموع پیام کاهش تصدی گری دولت و مشارکت بخش خصوصی شنیده شد.

این دیدار از چند جهت قابل توجه است. یکی اینکه بر اساس نظرسنجی سایت تاجران که پیش از برگزاری انتخابات صورت گرفت 67 درصد از 337 شرکت کننده در این نظرسنجی امیدوار نبودند که دولت آینده به مطالبات بخش خصوصی پاسخ مثبت نشان دهد. شاید این دیدگاه بعد از انتخابات تغییر کرده باشد اما نفس نشست اخیر و استقبال دکتر روحانی از دیدگاه های نمایندگان پارلمان بخش خصوصی می تواند نویدبخش تعامل سازنده تر بین دولت و بخش خصوصی در دولت تدبیر و امید باشد. 

اما نکته ای که بیش از هر نکته دیگر مهم است نوع رویکرد نسبت به تحریم ها و ادبیات مرتبط به آن است.  در زمانی نسبتا کوتاه نوع نگرش ما نسبت به تحریم ها تغییر کرده است و از برخوردهای شعارگونه به برخوردهای واقعبینانه تری رسیده ایم که این مهم نتیجه تلاش های منسجم چندین ساله اساتید اقتصاد و فعالان اقتصادی و بخش خصوصی است.  اما هنوز راه به پایان نرسیده است. هرچند این روزها اکثر مسئولان به آسیب های تحریم ها اذعان دارند اما از دید کارشناسان تاجران نحوه پرداختن به موضوع تحریم ها کمی مبهم و گاها منحرف کننده است. در صحبت ها "دور زدن تحریم ها" یا "تبدیل تهدید تحریم ها به فرصت" به گوش می رسد که شاید با کمی دقت به آن پی خواهیم برد که این نوع رویکرد مشکل تحریم را حل نخواهد کرد بلکه مُسکنی مقطعی است که عوارض جانبی آن بسیار جدی است.  ممکن است برای گروهها یا افرادی در بخش خصوصی یا دولتی تحریم ها یک فرصت باشد اما این فرصت بیشتر فرصت سودجویی است نه نفع ملی. مخاطرات دور زدن تحریم ها بر کسی پوشیده نیست و  می تواند دست کم به تقویت عوامل مؤثر در بروز اقتصاد غیر رسمی منجر شود کما اینکه تا کنون چنین بوده است.

از طرف دیگر شاهد ابراز آمادگی افراد و سازمانهای مختلف از جمله اعضای محترم اتاق بازرگانی برای رایزنی با همتایان خود برای کاهش تحریم ها هستیم. این نوع برخورد نیز تا حدودی احساسی و دور از واقعیت های دیپلماسی و عرف روابط بین المللی است.  اینجاست که باید توجه داشته باشیم تحریم ها قابل مذاکره نیستند و شرکای تجاری ما در کشورهای تحریم کننده تنها مطیع قوانین دولت متبوع خود هستند. دولت هایی که تحریم های سازمان ملل یا تحریم های یکجانبه را اعمال می کنند نیز به تعهد خود به جامعه بین المللی احترام می گذارند.  تجار و بازرگانان نمی توانند سفیران صلح و یا مذاکره کنندگان سیاسی باشند.  تحریم ها قابل مذاکره نیستند و این برنامه هسته ای و مناقشه مربوط به آن است که قابل مذاکره است.  اتاق بازرگانی ایران که در این مدت راه تکاملی مطلوبی را در مسیر مشارکت و تأثیرگذاری سیاسی خود پیموده و به نقل از پدرام سلطانی در هیچکدام از انتخابات 30سال گذشته به اندازه انتخابات کنونی نقش آفرین و تأثیرگذار نبوده، باید اهتمام و تلاش های خود را برای فعالیت سالم در عرصه سیاسی و تبیین و پیگیری آنچه به اقتصاد و بخش خصوصی مربوط می شود در حوزه داخلی متمرکز کند.  آگاه کردن مسئولان از آسیب های تحریم ها و واقعیت های تلخ اقتصادی همراه با مشاوره در تصمیمات و سیاستگذاری ها به عنوان بازوی بخش خصوصی می تواند مؤثرتر باشد. بازتعریف سیاست های کلان توسط حاکمیت و بازبینی و اصلاح سیاست خارجی کشور توسط دولت می تواند بر مبنای داده های بخش خصوصی صورت پذیرد اما نمایندگان بخش خصوصی نمی توانند و نباید این وظیفه کلیدی خود را فراموش کرده و رویای رایزنی سیاسی با همتایان تجاری خود را به امید رفع تحریم ها در سر داشته باشند. این نیرو باید در داخل و در رایزنی با مسئولان و سیاستگذاران کشور صرف شود. 

نکته دیگری که قابل ذکر است باز و بسته شدن پنجره امید است و اگر تدبیری در کوتاه مدت صورت نگیرد امیدها به یأس و انتظارات به مطالبات تبدیل شده و همانگونه که 43 استاد اقتصاد کشور در نامه سرگشاده اسفندماه گذشته خود به رئیس جمهور اشاره کردند بیم آن وجود دارد که استمرار این وضعیت در دراز مدت به تعارضات اجتماعی و سیاسی منجر شود. همانگونه که می دانیم از آن زمان تا کنون تحریم های بیشتری اعمال شده اند و درآمد نفتی دولت نیز به روند نزولی خود ادامه داده است.

امید کارشناسان تاجران این است که با گفتمانی شفاف در خصوص برنامه هسته ای و تحریم ها در سطح ملی، مسئولان دولت و حاکمیت از اطلاعات، تجارب و دانش مردم و فعالان اقتصادی به خصوص در بخش خصوصی استفاده کند تا با تکیه بر خرد جمعی راهی برای پایان دادن به مسئله هسته ای که به گفته مقام معظم رهبری حل آن، به حسب طبیعت خود، از جمله‌ى كارهاى سهل و آسان و روان است بیابیم. توان و ظرفیت های بخش خصوصی و دولتی می تواند با پایان یافتن مسئله هسته ای و رفع تحریم ها با نگاهی به تجربه آفریقای جنوبی و یا میانمار در دوران پساتحریم، آغاز بازسازی و شکوفایی و رشد اقتصادی را به ارمغان بیاورد.   

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

کدامیک از موارد زیر باید در محوریت فعالیتهای اتاق نهم باشد؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: