به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

در روابط بین الملل باید یک اصل را در نظر گرفت: کشورها بر اساس منافع خود با هم ارتباط دارند و هرقدر این منافع بیشتر تامین و تضمین شود، روابط عمیق تر و مستحکم تر می شود. اگر میخواهیم در پیگیری آرمان های انقلابی و منافع ملی خود موفق باشیم، چاره ای جز کشف و ایجاد این منافع مشترک نداریم. رابطه ما با ژاپن نمونه خوبی از تاثیر مثبت عمق روابط تجاری مان با یک کشور مقبول در صحنه بین الملل است. سفر شینزو آبه، نخست وزیر ژاپن به ایران، تلاش های توکیو برای یافتن راه حلی دیپلماتیک برای تقابل های اخیر میان ایران و آمریکا را وارد مرحله جدیدی می کند.

شینزو آبه ژاپنیک دیپلمات سابق ژاپنی به رویترز گفته حداکثر کاری که شینزو آبه خواهد کرد اینست که مقامهای ایرانی را قانع کند بدون پیش شرط با آمریکایی ها مذاکره کنند. این دیپلمات ابراز امیدواری کرده که آقای آبه دست خالی تهران را ترک نخواهد کرد. باید توجه داشت که تلاشهای آبه نشان از تعاملات گسترده بین المللی برای مذکرات دارد و اگر بخواهیم نیمه پر لیوان را نگاه کنیم، میتوانیم بگوییم که ایران در این مذاکرات تنها نیست. این تنها نبودن ناشی از ظرفیت های وسیع تجاری ما با کشورهایی اروپایی و آسیایی است. همین ظرفیتها باعث میشود که کشورهایی مثل ژاپن و چین تمایلی به یک توافق یک جانبه که تنها به سود آمریکا تمام شود نداشته باشند.

سفر شینزو آبه به ایران حاکی از آن است که ژاپنی ها نیز همچون برخی دیگر از شرکای تجاری ما، به اهمیت ارتباطشان با ایران واقفند. در شرایط کنونی که می توان روند فشارهای بین المللی را علیه خود معکوس کنیم، شایسته است حداکثر استفاده را از حسن روابط دیپلماتیک و اقتصادی خود با ژاپن ببریم و از میانجیگری رهبران توکیو برای کاهش فشارها علیه خود استقبال کنیم. میتوان با میانجیگری ژاپنی ها، ضمن تاکید بر اصول، وارد مذاکرات مستقیم با آمریکا شد و از این مذاکرات برای تاکید بر شروط خود استفاده کرد. به طور تاریخی، توافق هایی که تنها سود یک طرح را در نظر گرفته به نتیجه مثبتی نرسیده و ژاپنی ها هم به این موضوع واقفند و از همین رو می توانند واسطه دیپلماتیک خوبی برای ما باشند.

هرچند هدف ما باید عدم اتکا به درآمدهای نفتی باشد و این موضوعی است که مقام معظم رهبری هم بر آن تاکید فرموده اند، ولی به نظر نمی رسد که در کوتاه مدت و میان مدت، دولت و مجلس توان پیگیری این مهم را داشته باشند و از همین رو، همکنون رفع تحریم ها نفتی بر اقتصاد ما از ضرورت ویژه ای برخوردار است. در شرایط ایدآل، تحریم های موجود حتی میتوانست فرصتی برای رونق تولید داخلی باشد ولی با نگاهی به وضعیت کسب و کار و نظام مالیاتی کشور می توان دید که چنین فرصتی دستکم در آینده نزدیک فراهم نخواهد شد.

ژاپن آمریکاهرچند نفت خام ایران تنها حدود 5 درصد از حجم واردات نفتی ژاپن را تشکیل می دهد ولی فراتر از خرید نفت از ما، امنیت منطقه خلیج فارس برای ژاپن از اهمیت ویژه ای برخوردار است و همین امر انگیزه مهمی برای میانجیگری ژاپن برای کاهش تنش ها میان تهران و واشنگتن است. ژاپن به عنوان یک کشور صنعتی، نزدیک به 80 درصد از نفت خود را منطقه خلیج فارس تامین می کند و امنیت این منطقه برای توکیو بسیار حیاتی است. ما باید از اهرم هایی که اکنون داریم به درستی استفاده کنیم و از نزدیکی توکیو به واشنگتن بهره ببریم. ما نباید فرصت سوزی های گذشته را تکرار کنیم و زمانی که همه برگ های برنده خود را از دست داده ایم و چاره ای جز مذاکره نمانده باشد، وارد مذاکرات شویم. ما باید ضمن تاکید بر منافع ملی، بدور از ایدئولوژی و شعارزدگی، از مذاکرات مستقیم استقبال کنیم و از مذاکره برای طرح شروط و چانه زنی استفاده کنیم.

ژاپن تا قبل از سال 2011 میلادی روزانه بیش از 300 هزار بشكه نفت از ایران وارد می كرد و سپس در سال 2015 میلادی بر اثر تحریم ها این رقم به 170  هزار بشكه كاهش یافت  ولی پس از امضای برجام برای مدتی به سقف 300 هزار بشكه بازگشت. این رقم در سال 2018 میلادی، کمی بیشتر از 200 هزار بشکه در روز بود. به گفته کارشناسان ژاپنی، در سال 2017، ارزش نفت صادراتی ایران به ژاپن، حدود 3.3 میلیارد دلار بود. در مقابل صادرات ژاپن به ایران به حدود یک میلیارد دلار رسید که شامل شامل 35.5 درصد تجهیزات حمل و نقل، 20.4 درصد ماشین آلات و 11.4 درصد فولاد و اقلام فلزی بود. بر اساس گزارش ها، در سال 2018 میزان خرید نفت ژاپن از ما مشابه سال 2017 بود ولی  از سال 2014، در مجموع روند نزولی 45 درصد داشت. شایان ذکر است که در سال 2018، ژاپن 31.2 میلیارد دلار نقت از عربستان سعودی خریداری کرد.

آمار و ارقام فوق حاکی از اهمیت اقتصادی روابط ایران و ژاپن است ولی در عین حال نشان می دهد که مسئله ژاپن، بیش از روابط مستقیم اقتصادی با ما، امنیت خلیج فارس است. این امر به همراه سابقه خوب روابط دیپلماتیک ایران و ژاپن، و نزدیکی توکیو و واشنگتن، باعث شده که مقامات توکیو به صحنه میانجیگری وارد شوند و امیدها نسبت به موفقیت این میانجیگری ها افزایش یابد.

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: