به اشتراک بگذارید
اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

حضرت آیت الله خامنه‌ای در دیدار با مسئولان، بار دیگر بر اولویت حل مشکلات اقتصادی کشور تاکید فرمودند و یاد آور شدند که مسائلی همچون مداخلات غیر لازم دستگاه‌های حکومتی در مسائل اقتصادی، عدم اجرای مناسب سیاست‌های اصل ۴۴، تخریب فضای کسب‌وکار و قوانین دست و پا گیر از جمله بیماری‌های مزمن اقتصاد کشور است. به راستی چرا برغم تاکیدهای مکرر مقام معظم رهبری و هشدارهای فعالان اقتصادی، ما همچنان اشتباهات گذشته را تکرار می کنیم؟ یک سوی ماجرا در عدم اعتقاد مسئولان به عقلانیت اقتصادی است و از دیگر سو، مشکل را در تمایل به انحصار اقتصادی باید یافت.

هشتمین همایش سیاست های پولی  تاجرانسوال فوق موضوع هشتمین همایش سیاست های پولی و چالش های بانکداری و تولید بود. شکی نیست که به دلیل فشار تحریم ها، سال 98 به باور بسیاری از کارشناسان یکی از سخت ترین دوران های اقتصادی در چند سال اخیر خواهد بود، اما چالش های دیرینه اقتصادی کشورمان را نمی توان تنها به دلیل تحریم ها دانست. تکرار اشتباهات در سیاست گذاریهای اقتصادی حاکی از دو عارضه ذهنیتی است: از یک سو، نهادهای قدرت بر مبنای تفکر مردم باورانه تکوین نیافته و از دیگر سو، یک نگرانی مضمن وجود دارد که با قدرت گرفتن بخش خصوصی، قدرت دولت و حاکمیت کاهش پیدا خواهد کرد. از همین روست که تلاش فعالان و کارشناسان اقتصادی برای گوش زد کردن مشکلات اقتصادی به جایی نرسیده و هیچگاه نظرات کارشناسانه در شکل گیری سیاست های اقتصادی دخیل نبوده.

مسعود نیلی   تاجرانبر این مبنا، چکیده سخنان دکتر مسعود نیلی در هشتمین همایش سیاست های پولی این بود که ما همکنون شاهد دو دنیای متفاوت در اقتصاد کشور هستیم که یکی با رویکرد کارشناسی طرفدار حل مشکلات با استفاده از علم اقتصاد و قیمت گذاری بر حسب الگوهای بازار آزاد است، و دیگری با رویکرد سیاسی و در مخالفت کامل با نظرات کارشناسانه اقتصادی بر این باور است که عدم تصدی گری دولت در اقتصاد منجر به نابرابری اجتماعی و اقتصادی می شود، و به گفته مسعود نیلی به دلیل اینکه فعالیت دولتمردان در بازی جمع صفر است و اگر یک طرف قوی شود طرف دیگر ضعیف تر خواهد شد، لذا ذهنیت دلتمردان این است که بخش خصوصی نباید توانمند باشد زیرا توانمندی بخش خصوصی به معنی ضعف حکمرانی خواهد بود. در چنین رویکردی، به گفته نیلی، ذهنیت بر این است که تعامل با جهان پیشرفته نیز مترادف با پذیرش حاکمیت آن و مغایر با استقلال سیاسی کشور است.  

جالب است که علی لاریجانی که سالهاست در مقام قانون گذاری بوده، به دولت توصیه می کند که نباید این تصور را داشته باشد که بخش خصوصی توانمند، جای حکمرانان را تنگ خواهد کرد. به گفته لاریجانی، ممکن است در گذشته اینگونه بوده، اما الان اینطور نیست، گو اینکه شاید برخی از شرکت های دولتی برایشان سخت باشد کارها را رها کنند. لاریجانی همچنین با تاکید بر نقش دولت در ایجاد فضای آزاد و بستر سازی برای رقابت سالم خاطرنشان ساخت که دولت باید فضای رقابتی و امنیت آن را ایجاد کند، از بنگاه داری بپرهیزد، و وارد عرصه قیمت گذاری نشود.

موسی غنی نژاد  تاجراندکترموسی غنی نژاد بر این باور است که راز ماندگاری چالش های اقتصادی همان اقتصاد دولتی است که باعث شکل گیری مشکلات بانکی و پولی، شکست تولید، تورم و نوسانات بازارها می شود. به گفته غنی نژاد که یکی دیگر از سخنرانان هشتمین همایش سیاست های پولی بود، چارچوب ذهنی سیاست گذاران با اقتصاد آزاد مخالف است و تا مادامی که این تفکر اصلاح نشود چالش های اقتصادی ادامه خواهد یافت.  دکتر غنی نژاد تاکید می کند که معنای اقتصاد آزاد، اقتصاد مردمی یا غیر دولتی نیست، بلکه اقتصاد آزاد مبتنی بر مالکیت خصوصی و مبادله آزاد در چارچوب حاکمیت قانون یعنی قواعد کلی ناظر بر جان و مال مردم است، نه مصوبات مجلس و دولت.

از دید سخنران دیگر این همایش، دکتر محمد نهاوندیان، ریشه اصلی تداوم و تکرار مشکلات اقتصادی کشور را باید هم درعوامل اقتصادی وهم درعوامل غیر اقتصادی  جست وجو کرد که سال ها است به باز تولید ابرچالش ها دامن زده است.  دکتر نهاوندی با دید عملگرایانه خود بر این باور است که همانطور که سیاست گذاران باید تصمیمات اقتصادی خود را بر مبنای اصول علم اقتصاد قرار دهند، کارشناسان نیز باید به قابلیت اجرای پیشنهادات خود و اقتضائات روز توجه داشته باشند. از دید وی پاسخ به چالش ها، به ویژه در رویاروئی با تحریم، تسهیل اقتصاد است. 

آنچه اقتصاد دانان، کارشناسان و قانونگذاران در این همایش مطرح نمودند همه بر این اصل استوار است که بهبود اقتصاد کشور مستلزم پیمایش مسیر به سوی خصوصی سازی صحیح و توانمندی هدفمند بخش خصوصی واقعی است. هیچ یک از کارشناسان و مسئولین کشور مخالف خصوصی سازی نیستند، اما چرا کشورمان در این مسیر به جائی نمی رسد؟ آیا مشکل همانطور که دکتر نیلی گفته است وجود دو رویکرد متفاوت سیاسی و کارشناسی است که باعث شده سیاستگذاران و اقتصاددانان در دو دنیای متضاد با باورهای دیگرگونه بسر برند؟

آزادی اقتصادی  تاجرانمتاسفانه مشکل کنونی ما شکاف عمیق میان ذهنیت حاکم در نهادهای مسئول از یک سو و ذهنیت کارشناسان و فعالان اقتصادی از دیگر سوست. همانطور که در ابتدا به آن اشاره شد، بخشی از مشکل ریشه در عدم اعتقاد به مردم باوری دارد و بخش دیگر مشکل، ناشی از تمایل انحصارطلبی اقتصادی است که در واقع به انحصار قدرت می انجامد. در این راستا می توان تمایل نیروهای مسلح به باقی ماندن در فعالیت های اقتصادی را نیز درک کرد. مشکل مضاعفی که در حوزه نظامی پیش می آید این است که امتزاج قدرت اسلحه با قدرت پول به یک انحصار کامل می انجامد. این موضوعی بود که دو سال پیش دکتر روحانی هم به آن اشاره کرد ولی برغم توصیه های مقام معظم رهبری، شاهد اقدام موثری در این زمینه نبوده ایم.

اساس آزادی اقتصادی و سیاسی بر این مبتنی است که هر انسان به عنوان فردی آگاه و منطقی، حق دنبال کردن خواسته های شخصی خود را دارد. روش های دیرینه جوامع سنتی مبتنی بردنباله روی های فئودالی با باورهای افراد در جوامع مدرن امروزی همخوانی ندارد، و ما چه بخواهیم و چه نخواهیم نمی توانیم از تاثیر روش ها و ذهنیت های مدرن اجتناب کنیم و باید این حقیقت را بپذیریم که عقلانیت، هشیاری و آگاهی افراد در جوامع امروز مستلزم ایجاد روش های فکری و مفاهیم تازه در ذهن حکمرانان برای اداره کشورها است.

به باور بسیاری از کارشناسان اقتصاد نوین، سیستم های سنتی پابرجا نخواهند ماند، و آنچه حائز اهمیت است توجه به رویکرد های مدرن در اداره کشور است که بازیگران آن تک تک افراد جامعه هستند. افزون بر سخنان اقتصاددانان و سیاستگذاران، باید اضافه نمود که آزادی سیاسی و آزادی اقتصادی نیازمند کمک افراد و دانش و آگاهی جمعی جامعه و اعتقاد به توانائی ها و کارآئی همه مردم برای بهبود مستمر اقتصادی و رونق رشد و توسعه کشور است. اعتماد به افراد جامعه و پایان دادن به سودای تمامیت خواهی دولتی، کلید طلائی گشایش اقتصادی است. 

اشتراک در Facebookاشتراک در Google Plusاشتراک در Twitterاشتراک در تلگرام

نظرسنجی

به عنوان فعال اقتصادی، از کدام گزینه برای مقابله با فشارهای بین المللی حمایت می کنید؟
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
  • رای: (0%)
جمع رای:
اولین رای:
آخرین رای: